طب قرآنی -گیاهان داروئی -مولوی- عرفان -

""  اونهایی که میخواهند بدنشون  عرق نکنه  ، دوتا  چیز را نخورند . یکی چایی هست یکی ماست .

عزیزان میدونند که جدیدا علم پزشکی  برای درمان عرق دست ، اومده جناق سینه را  میشکافه  ، عصب سمپاتیک مربوط به غده های عرق دست را  قطع میکند .

خوب به جای اینکه شما این کار را بکنید  و جراحی بکنید ، بیایید ماست و چایی را نخورید  . دلیلش هم اینه  که یک آنزیمی در خون شما هست  به نام  ال دی اچ ( LDH )یا همون  لاکتیک دی هیدروژنه ، اگر ماست خوردید ، این آنزیم میره بالا  ، دچار اضطراب میشوید  ، ترس و وحشت میشید و از همه میترسید . اگر تنها بمونید میترسید  . علتش چی هست ؟

بالا رفتن آنزیم  LDH  در خون . یک چهارم ماست  اسید لاکتیک هست  . با خوردن ماست این آنزیم میره بالا ، شما خود به خود میترسید ، دچار اضطراب میشید  . میگم چرا اضطراب دارید ، میگید نمیدونم . دست خود من هم نیست .  دیگه نمیدونه ماست خورده .

ماست بی اسید  اینه که آبشو  بگیرید ، چکیده بشه و یک سری چیزایی به اون اضافه  بکنید .  ""

مهربانی با مادر

جناب آقای میرزا هاشم‌زاده نقل كردند:
زمانی كه آقای مجتهدی در یكی از اتاقهای باغ رضوان مشهد بسر می‌بردند، یك روز صبح كه صبحانه تهیه كرده بودند، جوانی را همراه خود به آنجا آوردند و سه نفری صبحانه خوردیم، بعد از صرف صبحانه هنگامی كه آقا تشریف بردند، از آن جوان سؤال كردم، شما چگونه با آقا آشنا شدید و چه كار داشتید؟

 گفت من بیكار بودم و فكر كردم این آقا در اینجا مشغول كار می‌باشند، لذا از ایشان خواستم كاری به من بدهند تا مشغول آن شوم، هنگامی كه این درخواست را نمودم به من فرمودند:

شما با مادرتان قهر كرده و به اینجا آمده‌اید، مگر صدای گریه او را نمی‌شنوید؟

 همینكه این مطلب را فرمودند، دركمال تعجب صدای گریه مادرم را شنیدم و بسیار متأثر و متأسف شدم! سپس فرمودند:

 در جیب خود سه تومان پول داری، این مبلغ را هم بگیر و بعد از صرف صبحانه به نزد مادرت برو و با او مهربانی كن و دیگر او را ناراحت نكن كه خسرالدنیا و الآخره خواهی شد.

 

الطاف كریمانه حضرت علی ابن موسی الرضا – علیه السلام
ظلم در حق کودک معصوم
رضایت پدر خود را جلب كنید!
یادی از سید العارفین آیت الله سید علی قاضی
حل مشكلات با نماز امام زمان ارواحنا فداه
برطرف شدن مشكلات با رضایت والدین
رعایت حقوق خانواده
سفارش به یك دوبیتی راجع به حضرت ابوالفضل (علیه‌السلام)
باید به ائمه (علیه‌السلام) رجوع كرد
جواز دل شكستن
به خاطر شیر قهر نكنید
مهربانی با مادر
دستگیری از اولاد حضرت زهرا (علیها‌السلام)
سلام از طرف حضرت امیر (علیه‌السلام)
اسم اعظم الهی
محبت جناب جعفر طیار (علیه‌السلام)
پاداش احسان به سادات
تولی و تبری
زیارت به نیابت مادر

 

 

الطاف كریمانه حضرت علی ابن موسی الرضا – علیه السلام

آقای صابر نقل كرده اند:
مدتها بود كه به خاطر اختلافی كه با همسر علویه‌ام داشتم، زندگی مجردانه‌ای را پیش گرفته بودم. خانم من در اتاق‌های آن طرف برای خود زندگی می‌كرد، و من هم در اتاق‌های این طرف! و ما هیچ‌گونه مراوده‌ای با هم نداشتیم و حتی از صحبت كردن با هم پرهیز می‌كردیم و اگر چه به ظاهر در یك خانه به سر می‌بردیم ولی باطناً فرسنگها از هم فاصله داشتیم! و تصور نمی‌كردم كه هیچ عاملی بتواند این فاصله را از میان بردارد. تا این که یک روز به هنگام غروب حادثه‌ای را كه هرگز تصور آن را نمی‌كردم اتفاق افتاد.
شنیدم كه كسی آهسته به در می‌زند. در خانه را گشودم و با مردی رو به رو شدم كه ادب و متانت او بیش از همه چیز جلب توجه می‌كرد.
سلام كرد، سلام او را جواب گفتم. پرسید:

شما آقای صابر وكیل هستید؟

جواب دادم:
آری! فرمایشی داشتید؟
گفت:

حامل پیغامی هستم!

از ایشان خواستم تا دقایقی را در خدمت شان باشم، و ایشان نیز دعوت مرا پذیرفتند.
من فكر می‌كردم كه حتماً سفارشی از آشنایی آورده‌اند كه به شغل وكالت من ارتباط پیدا می‌كند، ولی این گونه نبود!
پرسیدند:

شما علویه‌ای در منزل دارید؟!

گفتم:
بله! همسری دارم كه علویه است.
گفتند:

در حال متاركه‌اید؟!

گفتم:
مدتهاست كه مانند دو بیگانه در یك خانه زندگی می‌كنیم و كاری به كار هم نداریم!
گفتند:

این علویه دیگر از رفتار شما به تنگ آمده و امروز شكایت شما را به امام عرضه كرده‌است. آقای صابر! زندگی شما در حال سوختن و متلاشی شدن است و من آمده‌ام تا به شما هشدار بدهم!

سخنان این مرد كه با صلابت عجیبی همراه بود، مثل یك آوار مرا در هم كوبید و شیرازه افكار مرا به كلی از هم گسست! هر چند خود را در جدایی از همسرم تا حدی مقصر می‌شناختم ولی غرور بیش از حد باعث شده بود كه برای آشتی با او قدم به پیش نگذارم.
هنگامی كه ایشان آمرانه به من گفتند:
بروید و علویه را به این اتاق دعوت كنید! بی‌اراده و بدون چون و چرا از جا  برخاستم و از اتاق بیرون رفتم و علویه را صدا كردم!
علویه به محض شنیدن صدایم، از اتاق خود بیرون آمد. نگاه نگران و مضطرب او با زبان بی زبانی می‌خواست از من بپرسد:
شما، مرا صدا كردید؟! با من كاری داشتید؟!
گفتم:
خانم! مهمان عزیزی داریم! منتظر شما هستند!
همسرم، چادر خود را به سر كرد و بی‌آنكه در میان ما حرفی رد و بدل شود، به اتفاق وارد اتاق شدیم.
ایشان پس از سلام و احوال پرسی، رو به علویه كرده فرمودند:

من حامل پیغامی در مورد شما برای آقای صابر بودم. الطاف كریمانه آقا علی بن موسی الرضا (علیه السلام) شامل حال شما شده است. آقای صابر اولین قدم را برای آشتی با شما برداشته‌اند، شما هم انشاءالله قدم بعدی را برخواهید داشت و زندگی شیرینی را با هم آغاز خواهید كرد!

در سكوت همسر من، رضایت خاطر موج می‌زد و پید ا بود كه آمادگی خود را برای آشتی اعلام می‌دارد.
من و همسرم ضمن تشكر از ایشان خواستیم كه به میمنت این آشتی، شام را مهمان ما باشند، فرمودند:

شما باید از حضرت تشكر كنید، من فقط حامل پیغام بودم!...

 

ظلم در حق کودک معصوم

استاد محمد علی مجاهدی نقل کرده اند :

یک سال به اتفاق همسر و دختر چهار ساله‌ام عازم مشهد مقدس شده ‌بودیم. در همان روز ورود به مشهد بلافاصله پس از عتبه بوسی حضرت ثامن الائمه علی بن موسی الرضا – علیها آلاف التحیه و الثنا – توفیق زیارت  آقای مجتهدی را پیدا كردیم.
دخترم لباس عربی چین داری به تن داشت و درحیاط خانه سرگرم بازی بود.  آقای مجتهدی رو به من و همسرم كرده، فرمودند:

چرا در حق این كودك معصوم ظلم می‌كنید؟!

 شنیدن جمله عتاب آمیز آن مرد خدا برای ما بسیار سنگین آمد! زیرا در حد توانی كه داشتیم چیزی از دخترمان فرو گذار نمی‌كردیم.
هنگامی كه آن مرد خدا تعجب ما را دید، فرمود:

این بچه دارد از بین می‌رود! طبیعت كودك خیلی لطیف است و تاب چشم زخم ندارد!

 از شنیدن این مطلب، تعجب من و همسرم بیشتر شد زیرا به چشم خود می‌دیدیم كه دخترمان با شادی كودكانه خود سرگرم بازی كردن است و مشكلی ندارد!
دقایقی گذشت ناگهان دخترم نقش زمین شد و رنگ چهره‌اش تغییر كرد و نفسش به شماره افتاد! من و همسرم از دیدن این صحنه به اندازه‌ای دست و پای خود را گم كرده ‌بودیم كه نمی‌دانستیم چه باید بكنیم؟!

حضرت آقای مجتهدی آمدند و دخترم را در آغوش گرفتند و در حالی كه ذكری را زمزمه می‌كردند، بر روی او می‌دمیدند!
دخترم پس از چند دقیقه‌ای، رفته ‌رفته حالت طبیعی خود را پیدا كرد و باز سرگرم شیطنت‌های كودكانه خود شد!
حضرت آقای مجتهدی در حالی كه ما را به صرف میوه دعوت می‌كردند، رو به همسرم كرده فرمودند:

خانم همشیره! لزومی ندارد كه این لباس زیبا را بر تن این كودك كه خود بسیار زیبا است بپوشانید و بعد او را از میان كوچه و بازار عبور دهید و نظر مردم را به طرف او جلب كنید! وآنگهی چرا به هنگام بیرون آمدن از خانه صدقه ندادید؟! می دانید كه صدقه، رفع بلا می‌كند!

آن مرد خدا راست می‌گفت. هنگامی كه به دیدار او می‌رفتیم در بین  راه بسیاری از افراد دختر خردسالم را به هم نشان می‌دادند و سرگرم تماشای او می‌شدند و ما از این مطلب غافل بودیم كه به دست خودمان داریم برای او درد سر ایجاد می‌كنیم! ضمناً آن روز فراموش كرده بودیم برای سلامتی او صدقه بدهیم.

 

رضایت پدر خود را جلب كنید!

مرحوم كاشانی مردی وارسته و راه رفته و كریم النفس بود. منزل ایشان در كوی آب و برق مشهد، خانه امید دوستان آل الله به شمار می‌رفت و ایشان غالباً میزبان افراد بیشماری در طول هفته بودند و سفره این مرد عارف همیشه گسترده بود.
ایشان نقل می کردند :
جوانی مرتباً به سراغ من می‌آمد و از بی سروسامانی زندگی خود شكوه داشت ومن آنچه به نظرم می‌رسید از او دریغ نمی‌كردم ولی گره از كار او گشوده نمی‌شد!
شبی از من دعوت شد تا در مراسم میلاد مبارك حضرت علی (علیه السلام) شركت كنم، و من به آن جوان گفتم كه امشب، شب برات است با من همراه باش تا ببینم چه می شود؟!

مجلس بسیار باشكوهی بود و از طبقات مختلف در آن شركت كرده ‌بودند مداحان یكی پس از دیگری مدیحه خوانی می‌كردند و می‌رفتند. ساعتی از شروع مجلس گذشته بود كه آقای مجتهدی آمدند و در كنار من نشستند.
آن جوان از احترام من به ایشان دریافت كه او باید مرد صاحب نفسی باشد، لذا مرتباً از من می‌خواست كه مشكل او را با آقای مجتهدی در میان بگذارم تا بلكه فرجی شود.

آن جوان را به ایشان معرفی كردم و گفتم:
مدتی است كه با گرفتاریها  دست و پنجه نرم می‌كند ولی از پس آنها برنمی‌آید! امشب، شب عزیزی است اگر در حق او لطفی كنید ممنون خواهم شد.
آقای مجتهدی نگاه نافذ خود را به صورت او دوختند و پس از چند لحظه درنگ به او فرمودند:

شما باید رضایت پدر خود را جلب كنید!

جوان گفت:
پدرم، دو سال است كه مرده است!
گفتند:

و گرفتاری شما هم از دو سال پیش شروع شده‌است! مگر فراموش كرده‌ای كه در آن روز آخر در میان شما چه گذشته ‌است؟! شما در ساعات آخرین عمر پدرتان به سختی او را رنجاندید و پدر خود را در آن ساعات بحرانی به حالت قهر تنها گذاشتید!

جوان در حالی كه عرق شرم بر سر و رویش نشسته بود، رو به من كرده، گفت: آقا درست می‌گویند! نبایستی او را تنها می‌گذاشتم! آخر من تنها پسر او بودم! چه اشتباه بزرگی مرتكب شده‌ام!
آقای كاشانی می‌گفتند كه آقای مجتهدی دقایقی بعد، دستوری به آن جوان دادند و از ما خداحافظی كردند و رفتند.

آن جوان با به كار بستن دستور ایشان، در عرض یك ماه، زندگی‌اش سر و سامان خوبی گرفت و هنوز هم با آرامش و در كمال راحتی زندگی می‌كند و دعا گوی آن مرد خداست.

آقای كاشانی نگفتند كه دستور حضرت آقای مجتهدی برای رفع مشكلی كه آن جوان داشت چه بود ولی گفتند كه آن جوان چند شب بعد از آن ملاقات، پدرش را در خواب می‌بیند و به او می‌گوید كه دیگر از تو ناراضی نیستم، تو با این كار خود مشكل بزرگی را از پیش پای من در عالم برزخ برداشتی!

الطاف كریمانه حضرت علی ابن موسی الرضا – علیه السلام
ظلم در حق کودک معصوم
رضایت پدر خود را جلب كنید!
یادی از سید العارفین آیت الله سید علی قاضی
حل مشكلات با نماز امام زمان ارواحنا فداه
برطرف شدن مشكلات با رضایت والدین
رعایت حقوق خانواده
سفارش به یك دوبیتی راجع به حضرت ابوالفضل (علیه‌السلام)
باید به ائمه (علیه‌السلام) رجوع كرد
جواز دل شكستن
به خاطر شیر قهر نكنید
مهربانی با مادر
دستگیری از اولاد حضرت زهرا (علیها‌السلام)
سلام از طرف حضرت امیر (علیه‌السلام)
اسم اعظم الهی
محبت جناب جعفر طیار (علیه‌السلام)
پاداش احسان به سادات
تولی و تبری
زیارت به نیابت مادر

 

 

الطاف كریمانه حضرت علی ابن موسی الرضا – علیه السلام

آقای صابر نقل كرده اند:
مدتها بود كه به خاطر اختلافی كه با همسر علویه‌ام داشتم، زندگی مجردانه‌ای را پیش گرفته بودم. خانم من در اتاق‌های آن طرف برای خود زندگی می‌كرد، و من هم در اتاق‌های این طرف! و ما هیچ‌گونه مراوده‌ای با هم نداشتیم و حتی از صحبت كردن با هم پرهیز می‌كردیم و اگر چه به ظاهر در یك خانه به سر می‌بردیم ولی باطناً فرسنگها از هم فاصله داشتیم! و تصور نمی‌كردم كه هیچ عاملی بتواند این فاصله را از میان بردارد. تا این که یک روز به هنگام غروب حادثه‌ای را كه هرگز تصور آن را نمی‌كردم اتفاق افتاد.
شنیدم كه كسی آهسته به در می‌زند. در خانه را گشودم و با مردی رو به رو شدم كه ادب و متانت او بیش از همه چیز جلب توجه می‌كرد.
سلام كرد، سلام او را جواب گفتم. پرسید:

شما آقای صابر وكیل هستید؟

جواب دادم:
آری! فرمایشی داشتید؟
گفت:

حامل پیغامی هستم!

از ایشان خواستم تا دقایقی را در خدمت شان باشم، و ایشان نیز دعوت مرا پذیرفتند.
من فكر می‌كردم كه حتماً سفارشی از آشنایی آورده‌اند كه به شغل وكالت من ارتباط پیدا می‌كند، ولی این گونه نبود!
پرسیدند:

شما علویه‌ای در منزل دارید؟!

گفتم:
بله! همسری دارم كه علویه است.
گفتند:

در حال متاركه‌اید؟!

گفتم:
مدتهاست كه مانند دو بیگانه در یك خانه زندگی می‌كنیم و كاری به كار هم نداریم!
گفتند:

این علویه دیگر از رفتار شما به تنگ آمده و امروز شكایت شما را به امام عرضه كرده‌است. آقای صابر! زندگی شما در حال سوختن و متلاشی شدن است و من آمده‌ام تا به شما هشدار بدهم!

سخنان این مرد كه با صلابت عجیبی همراه بود، مثل یك آوار مرا در هم كوبید و شیرازه افكار مرا به كلی از هم گسست! هر چند خود را در جدایی از همسرم تا حدی مقصر می‌شناختم ولی غرور بیش از حد باعث شده بود كه برای آشتی با او قدم به پیش نگذارم.
هنگامی كه ایشان آمرانه به من گفتند:
بروید و علویه را به این اتاق دعوت كنید! بی‌اراده و بدون چون و چرا از جا  برخاستم و از اتاق بیرون رفتم و علویه را صدا كردم!
علویه به محض شنیدن صدایم، از اتاق خود بیرون آمد. نگاه نگران و مضطرب او با زبان بی زبانی می‌خواست از من بپرسد:
شما، مرا صدا كردید؟! با من كاری داشتید؟!
گفتم:
خانم! مهمان عزیزی داریم! منتظر شما هستند!
همسرم، چادر خود را به سر كرد و بی‌آنكه در میان ما حرفی رد و بدل شود، به اتفاق وارد اتاق شدیم.
ایشان پس از سلام و احوال پرسی، رو به علویه كرده فرمودند:

من حامل پیغامی در مورد شما برای آقای صابر بودم. الطاف كریمانه آقا علی بن موسی الرضا (علیه السلام) شامل حال شما شده است. آقای صابر اولین قدم را برای آشتی با شما برداشته‌اند، شما هم انشاءالله قدم بعدی را برخواهید داشت و زندگی شیرینی را با هم آغاز خواهید كرد!

در سكوت همسر من، رضایت خاطر موج می‌زد و پید ا بود كه آمادگی خود را برای آشتی اعلام می‌دارد.
من و همسرم ضمن تشكر از ایشان خواستیم كه به میمنت این آشتی، شام را مهمان ما باشند، فرمودند:

شما باید از حضرت تشكر كنید، من فقط حامل پیغام بودم!...

 

ظلم در حق کودک معصوم

استاد محمد علی مجاهدی نقل کرده اند :

یک سال به اتفاق همسر و دختر چهار ساله‌ام عازم مشهد مقدس شده ‌بودیم. در همان روز ورود به مشهد بلافاصله پس از عتبه بوسی حضرت ثامن الائمه علی بن موسی الرضا – علیها آلاف التحیه و الثنا – توفیق زیارت  آقای مجتهدی را پیدا كردیم.
دخترم لباس عربی چین داری به تن داشت و درحیاط خانه سرگرم بازی بود.  آقای مجتهدی رو به من و همسرم كرده، فرمودند:

چرا در حق این كودك معصوم ظلم می‌كنید؟!

 شنیدن جمله عتاب آمیز آن مرد خدا برای ما بسیار سنگین آمد! زیرا در حد توانی كه داشتیم چیزی از دخترمان فرو گذار نمی‌كردیم.
هنگامی كه آن مرد خدا تعجب ما را دید، فرمود:

این بچه دارد از بین می‌رود! طبیعت كودك خیلی لطیف است و تاب چشم زخم ندارد!

 از شنیدن این مطلب، تعجب من و همسرم بیشتر شد زیرا به چشم خود می‌دیدیم كه دخترمان با شادی كودكانه خود سرگرم بازی كردن است و مشكلی ندارد!
دقایقی گذشت ناگهان دخترم نقش زمین شد و رنگ چهره‌اش تغییر كرد و نفسش به شماره افتاد! من و همسرم از دیدن این صحنه به اندازه‌ای دست و پای خود را گم كرده ‌بودیم كه نمی‌دانستیم چه باید بكنیم؟!

حضرت آقای مجتهدی آمدند و دخترم را در آغوش گرفتند و در حالی كه ذكری را زمزمه می‌كردند، بر روی او می‌دمیدند!
دخترم پس از چند دقیقه‌ای، رفته ‌رفته حالت طبیعی خود را پیدا كرد و باز سرگرم شیطنت‌های كودكانه خود شد!
حضرت آقای مجتهدی در حالی كه ما را به صرف میوه دعوت می‌كردند، رو به همسرم كرده فرمودند:

خانم همشیره! لزومی ندارد كه این لباس زیبا را بر تن این كودك كه خود بسیار زیبا است بپوشانید و بعد او را از میان كوچه و بازار عبور دهید و نظر مردم را به طرف او جلب كنید! وآنگهی چرا به هنگام بیرون آمدن از خانه صدقه ندادید؟! می دانید كه صدقه، رفع بلا می‌كند!

آن مرد خدا راست می‌گفت. هنگامی كه به دیدار او می‌رفتیم در بین  راه بسیاری از افراد دختر خردسالم را به هم نشان می‌دادند و سرگرم تماشای او می‌شدند و ما از این مطلب غافل بودیم كه به دست خودمان داریم برای او درد سر ایجاد می‌كنیم! ضمناً آن روز فراموش كرده بودیم برای سلامتی او صدقه بدهیم.

 

رضایت پدر خود را جلب كنید!

مرحوم كاشانی مردی وارسته و راه رفته و كریم النفس بود. منزل ایشان در كوی آب و برق مشهد، خانه امید دوستان آل الله به شمار می‌رفت و ایشان غالباً میزبان افراد بیشماری در طول هفته بودند و سفره این مرد عارف همیشه گسترده بود.
ایشان نقل می کردند :
جوانی مرتباً به سراغ من می‌آمد و از بی سروسامانی زندگی خود شكوه داشت ومن آنچه به نظرم می‌رسید از او دریغ نمی‌كردم ولی گره از كار او گشوده نمی‌شد!
شبی از من دعوت شد تا در مراسم میلاد مبارك حضرت علی (علیه السلام) شركت كنم، و من به آن جوان گفتم كه امشب، شب برات است با من همراه باش تا ببینم چه می شود؟!

مجلس بسیار باشكوهی بود و از طبقات مختلف در آن شركت كرده ‌بودند مداحان یكی پس از دیگری مدیحه خوانی می‌كردند و می‌رفتند. ساعتی از شروع مجلس گذشته بود كه آقای مجتهدی آمدند و در كنار من نشستند.
آن جوان از احترام من به ایشان دریافت كه او باید مرد صاحب نفسی باشد، لذا مرتباً از من می‌خواست كه مشكل او را با آقای مجتهدی در میان بگذارم تا بلكه فرجی شود.

آن جوان را به ایشان معرفی كردم و گفتم:
مدتی است كه با گرفتاریها  دست و پنجه نرم می‌كند ولی از پس آنها برنمی‌آید! امشب، شب عزیزی است اگر در حق او لطفی كنید ممنون خواهم شد.
آقای مجتهدی نگاه نافذ خود را به صورت او دوختند و پس از چند لحظه درنگ به او فرمودند:

شما باید رضایت پدر خود را جلب كنید!

دكتر فرنوش صفوي‌فر:
آن‌قدر در زمستان و پاييز - و گاهي حتي بقيه سال! – سرماخورده‌ايم و خانه‌نشين شده‌ايم، كه حالا ديگر هر كدام‌مان انباني از تجربيات ريز و درشت داريم درباره عطسه، سرفه، گلودرد، آب‌ريزش از بيني و كسالت و بي‌حالي و سرماخوردگي.
 به محض ديدن كوچكترين علائمي از طرف‌ مقابل يكي از اين تجربيات را كه به بهاي كوهي از دستمال كاغذي‌هاي مچاله شده و روزهاي كسالت‌بار خانه‌نشيني به دست آمده، رو مي‌كنيم تا دوست و همنشينمان مبتلا نشود، يا اگر مبتلاست، زودتر خوب شود.

اما واقعيت اين است كه اين دستگاه تنفس عريض و طويل ما، كه از اول پاييز خودش را آماده مي‌كند براي ميزباني انواع و اقسام آلودگي‌ها، ويروس‌ها و باكتري‌ها و قارچ‌ها، گاهي از اين درمان‌ها و توصيه‌ها چندان فايده‌اي نمي‌برد. يا برخي از اين توصيه‌هاست كه با تمام شدن طول دوره بيماري همزمان مي‌شود و ما تنها گمان مي‌كنيم كه توصيه مناسب و كارآمدي بوده است. ما هم چند تا از اين توصيه‌ها را مرور مي‌كنيم:

1- از خانه بيرون نرو، هوا سرده، سرما مي‌خوري

اين جمله و مشابهاتش را در اين فصل زياد مي‌شنويم، به خصوص از زبان آنها كه كمي پا به سن  گذاشته‌اند و كمي هم دلسوز مايند! حتي گاهي وقتي از دوستي مي‌پرسيم «چرا سرما خورده‌اي؟» جواب مي‌دهد: «هوا سرد شد، رفتم بيرون، سرماخوردم!» البته هواي سرد مي‌تواند تا اندازه‌اي سيستم ايمني را ضعيف كند. كه اين اندازه چندان هم زياد نيست.

اما نكته در اينجاست كه عامل سرماخوردگي چند نوع ويروس است و نه هواي سرد! و اتفاقاً محيط‌هاي بسته بيشتر باعث انتشار  ويروس‌ها بين افراد مي‌شوند. چطور؟ يك نفر حامل ويروس است، در اتوبوس، در محل كار، در مهماني، كنار بقيه مي‌نشيند كار مي‌كند و راه مي‌رود. در و پنجره‌ها بسته است و هيچ تهويه‌اي هم نيست، ويروسي كه با ترشحات تنفسي او خارج شده و سرگردان مانده، خودش در خانه ميزبان ديگري؛يكي از افراد حاضر در جمع جا مي‌دهد!

2- عطسه مي‌كنم! آنفلوانزا گرفتم!

به خصوص از وقتي كلمه اپيدمي آنفلوانزا و آنفلوانزاي پرندگان را زياد مي‌شنويم، و ترس برمان داشته كه نكند آنفلوانزا بگيريم، انگار بيشتر آنفلوانزا مي‌گيريم! حالا ديگر از نظر ما يك عطسه، معادل آنفلوانزا است. (و البته چون درماني براي آن نمي‌شناسيم، فقط با تأسف و دلسوزي بيمار روبه‌رويمان را نگاه مي‌كنيم و سر تكان مي‌دهيم).

اما آنفلوانزا با سرماخوردگي فرق دارد، گيرم كه خيلي شبيه هم باشند و فقط با كشت ترشحات تنفسي بتوان مطمئن شد كه بيماري از كدام نوع است. اما آنفلوانزا با سرماخوردگي فرق دارد. عامل بيماري آنفلوانزا، يك نوع ويروس است كه طبيعتاً نامش آنفلوانزا است در حالي كه صدها نوع ويروس مي‌توانند انواع و اقسام سرماخوردگي‌ها را ايجاد كنند (متهم رديف اول در اينجا رينو ويروس‌ها هستند)

شايد عطسه، آب‌ريزش از بيني و چشم و بي‌حالي و حس كسالت سرماخوردگي خيلي بيشتر جلب توجه و ترحم ما را بكند، اما در آنفلوانزا به جاي اين مشكلات، چيزهاي ناراحت‌كننده‌تري مثل تب بالا، سردرد و درد شديد عضلات و مفاصل داريم و فرق در بيماري هم در همين‌هاست. علاوه بر اين شروع آنفلوانزا ناگهاني و بي‌مقدمه است و آدم را غافلگير مي‌كند، در حالي كه سرماخوردگي آرام آرام شديد مي‌شود و بعد هم فروكش مي‌كند.

3- سرماخورده‌ام، فقط سوپ جوجه خوبم مي‌كند

در مورد سوپ جوجه و تأثير آن بر سرماخوردگي حرف و حديث‌هاي زيادي بين اصحاب علم پزشكي مطرح است، حتي در مورد اين كه اگر جوجه مورد بحث جوجه مرغ باشد يا خروس چه فرقي در سرماخوردگي دارد هم تحقيقاتي انجام شده! ماحصل بحث اين است كه سوپ جوجه از دو طريق به كم كردن علائم سرماخوردگي كمك مي‌كند. اول متوقف كردن حركت سلول‌هاي التهابي (با نام نوتروفيل‌ها) به طرف مجاري تنفسي و دوم سرعت دادن به حركت مخاط ترشح شده اضافي به طرف خارج كه اين دو كار باعث كم كردن التهاب احتقان اين منطقه مي‌شود.

اما نكته در اينجاست كه انواع ديگر سوپ‌ها و آش‌ها به دليل آن كه حجم اصلي آنها را مايع تشكيل مي‌دهد، آن هم مايعي گرم و مطبوع، مي‌تواند چنين اثري داشته باشد. اين نوع غذاها كه هم حاوي سبزيجات لازم و هم محتواي پروتئيني مناسب هستند، همه جوره و البته خيلي ملايم و خوشايند، به بدن كمك مي‌كنند كه التهاب و ويروس را از خود دور كند.

4- نه، چيزي نمي‌خورم، آخه سرماخورده‌ام!

اين هم از آن جملاتي است كه بعضي وقت‌ها به خصوص وقتي مريض سن كمي داشته باشد يا سالمند باشد خيلي مي‌تواند خطرناك باشد. بعضي وقت‌ها اين حرف را موقع اسهال هم از مبتلايان شنيده‌ايم.

در هر حال سرماخوردگي دليلي بر نخوردن غذا نيست و هيچ سرماخوردگي‌اي با كم غذا خوردن بهبود پيدا نمي‌كند بهتر است از مصرف غذاهايي با چربي بالا، ادويه تند و سرخ كردني در اين مدت پرهيز كنيم و مايعات بيشتري از جمله آب ميوه‌هاي طبيعي، شير، چاي كم‌رنگ و نيز آب بنوشيم، اما هيچ نيازي به پرهيز كامل از غذا نيست كه هيچ، اين كار باعث مي‌شود دفاع بدن در مقابل عوامل خارجي كمتر و كمتر شود.

5- سرماخورده‌ام،تا يك پني‌سيلين نزنم خوب نمي‌شم.

اين جمله در ذات خود تناقضي بي حد و حصر دارد. هنوز معلوم نشده اولين كسي كه باعث رواج اين باور غلط شد، چه كسي بود. شايد اگر تحت تعقيب قرار بگيرد، پرونده سنگيني پيدا كند! علت هم اين است كه عامل سرماخوردگي همان‌طور كه گفتيم، ويروس است و ويروس‌ها هيچ كدام به داروهايي كه تحت عنوان آنتي‌بيوتيك مي‌شناسيم، مثل پني‌سيلين، آموكسي سيلين، آمپي‌سيلين، كوآموكسي كلاو و غيره هيچ پاسخي نمي‌دهند. اين داروها اختصاصاً ضدباكتري هستند (آن هم انواع خاصي از باكتري‌ها).

مصرف خودسرانه و بي‌رويه اين آنتي‌بيوتيك‌ها نه تنها كمكي به درمان سرماخوردگي و آنفلوانزا نمي‌كند، بلكه يك اثر منفي هم دارد و آن اين كه باعث مي‌شود باكتري‌ها با اين داروها آشناتر شوند و در نتيجه بتوانند راه‌هايي را براي مقاومت در برابر آنها پيدا كنند. پيدا شدن باكتري‌هاي مقاوم به دارو همان و بي‌دفاع شدن ما در برابرشان، همان!

6- شكمم سرماخورده، دائم دارم بالا مي‌آورم.

البته اعتقاد به اين باور كه سرماخوردگي شكمي هم نوعي سرما‌خوردگي رايج است، چندان مضر و خطرناك نيست. اما بهتر است بدانيم به ندرت مي‌توان سرماخوردگي را يافت كه تنها علامت يا علامت شاخصه آن تهوع، استفراغ و اسهال باشد. عامل ايجاد اين علائم بيشتر مسموميت‌هاي غذايي و انواع ديگري از ويروس‌ها هستند. راه پيشگيري از اين بيماري، شستشوي مرتب دست و نخوردن غذاي مانده و غيربهداشتي است. يك سوم از ويروس‌هاي عامل سرماخوردگي مي‌توانند علاوه بر ايجاد علائم تنفسي، باعث درجاتي از اسهال، تهوع و استفراغ يعني علائم گوارشي هم بشوند.

7- واكسن آنفلوانزا نمي‌زنم، چون ممكنه مريض بشم.

اول فصل پاييز، زمان تزريق واكسن آنفلوانزاست كه البته فقط كساني كه مشكل دستگاه ايمني دارند، بايد اين كار را بكنند. كودكان، سالمندان، ديابتي‌ها، آنها كه پيوند شده‌اند، دياليزي‌ها، آنها كه هر بيماري مزمني دارند يا به ويروس ايدز مبتلا هستند يا به هر دليلي دستگاه ايمني بيماري دارند، از جمله اين افراد هستند. به لطف الهي الان اين واكسن به تعداد مناسبي در كشور هست و اين افراد مي‌توانند به مراكز بهداشتي - درماني مراجعه كنند و آن را رايگان دريافت كنند.

اما بعضي‌ها سختشان مي‌آيد اين كار را بكنند و وقتي علت را ازشان مي‌پرسي مي‌گويند مي‌ترسم مريض بشوم. واكسن آنفلوانزا عوارض جانبي ناچيزي دارد ولي آنچه كه مسلم است به هيچ عنوان باعث ابتلا به آنفلوانزا و هيچ بيماري ديگري نمي‌شود (كه اگر اين طور بود كه نقض غرض مي‌شد) اين ويروس يك ويروس غيرفعال است كه باعث مي‌شود سيستم ايمني او را بشناسد و به حال آماده باش عليه آن دربيايد، ولي نمي‌تواند بيماري ايجاد كند. پس آنها كه واجد شرايط هستند، مي‌توانند با خيال راحت واكسن بزنند و اميدوار باشند كه امسال سرما نخورند.

8- سرماخورده‌ام، فقط بايد بخوابم توخونه تا خوب بشم.

اشتباه نشود، كار زياد، انواع استرس، آلودگي هوا، كم‌خوابي و همه چيزهاي مشابه آن مي‌تواند سيستم ايمني را تحت فشار بگذارد و اجازه ندهد كارش را درست انجام دهد بنابراين مي‌توان گفت كه اين حق شماست كه حداقل در يكي دو روز از اول بيماري‌تان كمتر كار كنيد و بيشتر استراحت كنيد.

اما همه درمان اين نيست، گرچه هيچ كدام از بيماري‌هاي ويروسي درمان قطعي ندارند. ولي داروهاي آنتي ويروس خاصي هستند كه مي‌توانند تا حد زيادي تكثير ويروس‌ها را كنترل كنند. پزشك مي‌تواند شما را در اين باره راهنمايي كند. البته يادتان باشد كه شروع اين داروها در دو روز اول بعد از شروع بيماري تأثير دارد و بعد از آن ديگر بي‌فايده است. داروهاي ديگري هم هستند كه با كم كردن علائم بيماري، به شما كمك مي‌كنند كمتر از اين ويروس موذي آزار ببينيد.

9 - روزي يك قرص ويتامينC مي‌خورم تا سرما نخورم.

همه باورهاي غلط چون يك انديشه درست به وجود آمده‌اند. در اينجا انديشه درست آن است كه اگر در رژيم غذايي شما مقادير كافي ويتامين C وجود داشته باشد، مثلا به اندزه كافي فلفل سبز، مركبات و ميوه‌هاي تازه مصرف كنيد، سيستم ايمني هوشيارتر و آماده‌تـري خواهيد داشت.

 اگر به بلاي سرماخوردگي هم دچار شديد قرص ويتامين C از دو راه به شما كمك مي‌كند. در دوزهاي پايين مي‌تواند طول دوره بيماري را كم كند و در دوزهاي بالا علائم را تخفيف بدهد، اما متأسفانه خوردن قرص ويتامين C نمي‌تواند شما را در برابر ابتلا به سرماخوردگي مصون كند. ضمن اينكه زياد خوردن اين قرص هم مثل هر داروي ديگري مي‌تواند عوارضي داشته باشد: استفراغ و اسهال.

10 - براي پيشگيري از سرماخوردگي فقط كافيه نزديك آدم سرما‌خورده نروم.

دوري از قطرات تنفسي پر از ويروس فرد بيمار، البته راه مؤثر و خوبي براي پيشگيري است اما فراموش نكنيد اين قطرات ممكن است روي دست فرد بيمار هم حضور پيدا كنند و آن وقت هرجا كه او دستش را بگذارد اعم از دستگيره در، گوشي تلفن، صفحه كليد كامپيوتر و نوشت‌افزارها مي‌تواند ويروسي شود. شما دستتان را به آنها مي‌زنيد، دست شما هم مي‌شود منبع ويروس.

پس با همين آب و صابون معمولي روزي چند بار دستتان را بشوييد. دست آلوده را به دهان و چشمتان نزنيد. صفحه كليد و ميز كارتان را هم مي‌توانيد با محلول‌هاي الكلي رقيق هر روز پاك كنيد.

آسيايي ها با وجود استعمال بسيار زياد سيگار و قليان , كمتر از مردم ساير قاره ها به بيماري هاي قلبي عروقي و سرطان مبتلا مي شوند . يك پژوهشگر از دانشكده پزشكي دانشگاه ييل به تازگي مقاله ايي مروري را منتشر كرده كه در آن پاسخ اين معما را كه در بين پژوهشگران به نام<تناقض آسيايي‌ها> مشهور است، مصرف بالاي چاي و به ويژه چاي سبز مي‌داند‌. دكتر باوئر سامپايو استاد و رئيس بخش جراحي عروق در اين دانشگاه و سرپرست اين پژوهش كه نتايج آن را در مجله كالج آمريكايي جراحان به چاپ رسانده و همكارانش براي انجام اين پژوهش بيش از 100 مطالعه آزمايشگاهي و باليني را درباره چاي سبز مرور كردند.آنها به اين نتيجه رسيدند كه يك احتمال براي پاسخگويي به معماي آسيايي‌ها مي‌تواند مصرف چاي سبز باشد كه بسياري از مردم آسيا به طور ميانگين روزانه 1/2 ليتر از آن مصرف مي‌كنند. ‌‌اين ‌پژوهشگران مي‌گويند چاي سبز حاوي نوعي ماده آنتي اكسيدان است كه از اكسيد شدن كلسترول بد خون جلوگيري مي‌كند. اكسيد شدن كلسترول بد خون يكي از عوامل كليدي گرفتگي سرخرگ‌ها و بيماري قلبي است. دكتر سامپايو مي‌گويد :<اين ماده آنتي اكسيدان، همچنين تجمع پلاكت‌ها و تشكيل لخته در رگ‌ها را كاهش مي‌دهد و چربي خون را تنظيم مي‌كند و به اين ترتيب انسان را در برابر بروز بيماري هاي قلبي عروقي محافظت مي‌كند.> وي مي‌افزايد:<براي درك و روشن شدن كامل نحوه اثر چاي سبز،انجام مطالعات بيشتر ضرورت دارد.ما شواهد محكمي در دست داريم كه مصرف چاي سبز يك عادت مفيد غذايي است كه علاوه بر پيشگيري از بسياري بيماري هاي مزمن،به درمان آن ها نيز كمك مي كند.با اين حال، يقينا بهترين و قوي‌ترين راه براي پيشگيري از بيماري هاي قلبي عروقي و سرطان،ترك سيگار است.>
بر پايه مطالعات دانشمندان، نوشيدن چاي مي تواند عملكرد دستگاه گوارش،كليه ها و كبد را بهبود بخشد، از پوست و چشم ها حفاظت كند و درد ناشي از التهاب مفاصل را كاهش دهد.به علاوه در پيشگيري و درمان انواع حساسيت‌ها، ديابت، عفونت‌هاي ويروسي و باكتريايي، پوسيدگي دندان و بهبود سلامت اعصاب و روان نيز از چاي استفاده شده است.از سال 1970تا كنون مطالعات همه گيرشناسي نشان داده است كه در مناطقي از دنيا كه مصرف چاي سبز بالاست، سرطان هايي از قبيل پستان،ريه و سرطان‌هاي دستگاه گوارش كمتر رخ مي‌دهند.درباره خواص مفيد چاي سبز پيش از اين نيز مطالعات زيادي صورت گرفته و از آن جمله پژوهشي است كه سال گذشته پژوهشگران ايتاليايي انجام داده و دريافتند كه مصرف آنتي اكسيدان موجود در چاي سبز به صورت خوراكي مي‌تواند از بروز سرطان پروستات جلوگيري كند.اين پژوهشگران با بررسي مرداني كه در معرض خطر بالاي سرطان پروستات قرار داشتند، دريافتند مصرف آنتي اكسيدان اصلي موجود در چاي سبز به مدت يك سال مي تواند مانع از بروز سرطان در آنان شود. دو سال پيش هم در پژوهشي كه دانشمندان مايوكلينيك انجام دادند، معلوم شد كه همين آنتي‌اكسيدان مي تواند باعث مرگ سلول‌هاي سرطاني در سرطان خون شود. در تحقيق ديگري كه توسط دانشمندان دانشگاه فلوريداي جنوبي انجام شد،پژوهشگران دريافتند عصاره آنتي اكسيدان موجود در چاي سبز مي تواند از بروز بيماري آلزايمر جلوگيري و يا حتي به درمان آن كمك كند.آنها به اين نكته نيز اشاره كرده بودند كه اين عصاره بايد به شكل خالص مثلا به صورت داروهاي مكمل مصرف شود چرا كه مواد ديگر موجود در چاي سبز با نام فلاوينوئيدها مي توانند مانع از اثر مفيد آن بر مغز شوند.اما تحقيقات زيادي نشان داده اند كه مصرف بسيار زياد عصاره چاي سبز به شكل داروهاي مكمل براي سلامت زيان بار است.
به طور مثال‌در مطالعه‌اي كه چند ماه پيش در دانشگاه تورنتو انجام شد پژوهشگران دريافتند كه چنانچه عصاره آنتي اكسيدان موجود در چاي سبز گرفته و به شكل داروهاي مكمل با غلظت بالاي اين ماده وارد بازار شود مصرف آن مي تواند براي كبد مضر باشد.همچنين در تحقيقي كه به وسيله پژوهشگران دانشگاه مي سي سي پي انجام شد، مشخص شد كه مصرف بيش از حد عصاره هاي چاي سبز مي تواند به جاي جلوگيري از بروز و رشد توده هاي سرطاني به رشد اين تومورها كمك كند.در اين باره دكتر يو دانگ ژو از مركز ملي پژوهش هاي مواد طبيعي در آمريكا مي گويد:<هنوز هم مي توان گفت كه مصرف چاي سبز براي سلامت مفيد است؛ از هزاران سال پيش ،شواهد از اين نوشيدني حمايت مي‌كنند. اما اين تصور كه بتوان با مصرف مكمل هاي اين ماده چيزي معادل صدها فنجان چاي سبز را در يك روز به بدن رساند،چيزي است كه بايد درباره اش محتاطانه قضاوت كرد.

 

« رژيم غذايي در بيماران دچار نارسايي مزمن کليه ها « CRF »

دکتر ساسان اريس

بيمارستان آراد متخصص نفرولوژي

رژيم غذايي در بيماران بر اساس ناتواني انجام کار کليه ها تنظيم مي شود.

اعمال طبيعي کليه ها عبارتند از:

1- دفع مواد زائد . ازته

2- تنظيم حجم قوام مايعات بدن « آب و الکتروليت »

3- ساخت و پرداخت بعضي از مواد اساسي بدن از جمله ويتامين ها بنابراين صرف نظر از علت اوليه نارسايي کليه مثلا فشارخون، ديابت گلو مرو نفريت مزمن که بعضا رژيم غذايي خاص خود را نيز لازم دارند در اين دسته بيماران دفع آب- سديم- کلر- منيزيم – فسفر – تعدادي از اسيدهاي آلي و غير آلي – پايانه مواد پروتئيني . ازته مختل مي شود.

از طرف ديگر جذب موادي چون ويتامين D – کلسيم – اسيد فوليک – ريبوفلاوين – آهن دو ظرفيتي مختل مي شود و همچنين بعضي از مواد از جمله پيريدوکسين « ويتامين B6 » - اسيد فوليک – ويتامين C افزايش دفع پيدا مي کند و نيز موادي مثل ويتامين D3 فعال ساخته نمي شود و نکته آخر اينکه اين بيماران دچار هيپر ليپيدي خصوصا افزايش تري گليسيريد خون مي شوند که نه به جهت زيادتر ساخته شدن بلکه به علت عدم دفع کافي آن است.

بعضي از اين اختلالا ت با دياليز قابل اصلاح است ولي بيماراني تحت درمان با دياليز قرار مي گيرند که دفع خيلي پايين تري دارند که بدون دياليز قادر به زيست نيستند لذا بيماران دچار نارسايي مزمن کليه ها به دودسته بيماران دياليزي و غير دياليزي « بيماران فونکيسون بهتر کليه ها» تقسيم مي شوند.

تغذيه در بيماران دچار نارسايي مزمن کليه هاي غير دياليزي

آب – يکي از مشکلات اوليه در بيماران دچار نارسايي کليه عدم توانايي در تغليظ ادرار است بنابراين ممکن است بيماران مقدار زيادي آب از دست بدهند. لذا تا زماني که فيلتراسيون ( CFR ) به کمتر از 20 ml / min نرسيده است بيماران محدوديتي در مصرف آب ندارند جز در موارد فشار خون و بهترين روش اندازه گيري آب مصرفي اندازه گيري سديم خون است ولي مي توان مقدار ادرار و مايعات از دست رفته در يک 24 ساعت را با مقدار مايعات از دست رفته ناپيدا « از راه مدفوع، تنفس، پوست و غيره » که حدودا 600 سي سي مي شود جمع نمود مقدار مايعات مصرفي روزهاي بعد بيمار را تعيين نمود.

ناگفته نماند وضعيت و شرايط بيمار و محيط او در محاسبه مقدار مايعات مصرفي يک شرط است. در موارد تب- تعريق زياد- محيط گرم و خشک- اختلالات تنفسي و گوارشي لازم است. مقداري مايع افزون تر محاسبه شود ولي از طرفي در محاسبه مقدار مايعات غذايي بايد به مواد خشک هم دقت کرد. مثلا نانها به طور متوسط 10% - گوشتها 60% و ميوه ها تا 90% آب دارند. شايد بهترين روش محاسبه مقدار نياز مايعات بدن اينگونه باشد که بيمار آن مقدار مايعات مصرف نمايد که در اندام تحتاني در وضعيت ايستاده به شرط عدم ضايعه و اختلال عمومي و موضعي ادم مختصري پيدا شود، نه به طور محسوس و واضح، ولي علمي ترين روش محاسبه وابستگي آب به کلرور سديم است که با محدوديت کلرور سديم آب بدن تنظيم شود.

الکتروليت ها :

سديم : (NA )

مي دانيم در نارسايي کليه سديم نمي تواند از لوله هاي ادراري کليه خارج شود که موجب افزايش حجم- ادم- فشار خون مي شود. بيماراني با نارسايي مزمن کليه ها هستند که به علت دفع زياده از حد سديم نياز به نمک کافي و حتي افزون بر حد معمول دارند مثلا بيماراني که دچار اسهال مزمن هستند و يا تعريق شديدي دارند و يا بيمار اين که دچار سندرم فانکوني و يا بيماري کيستيک مدولاري کليه باشند و يا هيپر کلسمي دارند که بايد کلرور سديم مصرفي روزانه آنها 100- 120 ميلي اکي والان يعني 8- 6 گرم باشد ولي به طور معمول در بيماراني که دچار نارسايي مزمن کليه ها بوده ولي دچار ادم، فشار خون هستند مي توان 80- 100 ميلي اکي والان کلرورسديم ( 3- 5 ) گرم نمک داد ولي اگر بيمار اوليگوريک شده و يا عوارض بالا را داشت محدوديت مصرف نمک يعني 60- 80 ميلي اکي والان برابر 3-2 گرم ضروري است. ناگفته نماند که نبايد فقط نمک به صورت پودر و افزودني را محاسبه نمود چون مواد غذايي مي توانند کم و بيش نمک داشته باشند و بعضي از مواد غذايي مقدار نمک زيادي دارند اگر چه نا محسوس است مثلا کيک ها که در ساخت آنها جوش شيرين به کار برده شده و يا غذاهاي کنسروي و نيز دسته غذاهايي مثل کالباس- سوسيس – ژامبون- سس هاي تجاري و ترشي هاي ساختگي غني از کلرور سديم مي باشند لذا در جدول غذايي بايد محاسبع شوند به طوري که در يک بيمار دچار نارسايي کليه که قرار است غذاي کم نمک در رژيم داده شود مقدار مصرف نمک ظاهري 2-1 گرم بيشتر نبايد باشد.

پتاسيم : K

پتاسيم کاتيون اصلي داخل سلولي بدن است ولي در خارج سلول کم است اما انباشته شدن آن در خارج سلول با توجه به ضايعات قلبي خطرناک ترين سم در نارسايي کليه محسوب مي شود.

اگر بيماري داراي رژيم محدوديت پروتئين باشد که صحبت خواهد شد با توجه به اينکه هر گرم از پروتئين داراي يک ميلي اکي والان پتاسيم است نياز بدن براي اين که کاتيون تامين مي شود زيرا مقدار 1-2/1 ميلي اکي والان پتاسيم براي هر کيلو وزن بدن در شبانه روز کافيست.

البته تا زمانيکه کراتينين سرم به حد 3 mg / dl نرسيده باشد يعني فيلتراسيون (GFR ) کمتر از 15 ml نباشد محدوديت پتاسيم نيازي نيست و اين يون از توبول ها دفع مي شوند زيرا هيپوکالمي هم با آريتمي هاي کشنده اي که مي سازد مانند هيپرکالمي مضر است و در تعدادي از بيماران و داروها در زمينه نارسايي مزمن کليه ايجاد هيپر کالمي مي کند مثل هيپوالديترونسيم به هر علت و نيز بيماران تحت درمان با هپارين – بتابلوکر- بازدارنده هاي ACE ، سيکلوسپورين و از طرفي بيماراني که داروي دفع ادرار و هيدروکورتيزون مي گيرند و يا دچار RTA تيپ I هستند دچار هيپوکالمي مي شوند.

از نظر پتاسيم همان رژيم با پروتئين محدود مقدار پتاسيم کافي به بدن مي دهد ولي چون اکثر غذاها داراي مقداري پتاسيم هستند شناختن غذاهاي غني از پتاسيم لازم است. تا در صورت امکان حداقل مصرف را داشته باشند و اگر مصرف زياده از حد شد درمان سريع هيپرکالمي بشود.

بيشترين پتاسيم در آب ميوه- آب کمپوت و آبگوشت است.

از ميوه ها : موز- کي وي- آلوزرد- شليل- خربزه- طالبي- غني از پتاسيم هستند.

سيب زميني- جگر- بستني- لبنيات- گوشت هاي قرمز- بوقلمون- آجيل و خرما- خشکبار مقدار زيادي پتاسيم دارند.

گوجه فرنگي- قارچ- آرد نخودچي- جو و از سبزيجات اسفناج- جعفري- ترخون- سير- فلفل- کنگر- داراي پتاسيم زيادي هستند.

منيزيوم : Mg

بر خلاف نوشته هاي قبلي در مورد منيزيوم هيچگونه رژيم خاصي براي محدود کردن منيزيوم رژيم غذايي نياز نيست و در فيلتراسيون (GFR ) پايين تر از 15 ميلي ليتر در دقيقه بدن مي تواند مصرف زياده از حد منيزيوم را متعادل نمايد و حتي در نارسايي شديد کليه ها (ESRD ) و هيپرپاراتيروييد يسم شديد که منيزيوم خون به علت استئوديستروفي حداکثر ميزان است. نياز به محدوديت مصرف منيزيوم نيست ولي از مصرف زياد و ناگهاني منيزيوم بايد پرهيز نمود.

منيزيوم در گوشت- سبزيجات و لبنيات بيشترين مقدار موجود را دارد و نيز ساخت آنتي اسيدها به کار مي رود.

فسفر : P

کليه ها تا فيلتراسيون (GFR ) کمتر از 30 ml قادرند فسفر را دفع نمايند و سطح خوني فسفر نرمال است ولي پس از آن به همراه عدم جذب کافي کلسيم از روده ها در نارسايي کليه و عدم ساخت ويتامين D فعال و هيپرپاراتيروييد يسم ثانوي موجب عوارض و اختلالاتي مي شوند اينکه آيا محدود کردن فسفر رژيم غذايي کمکي در به تاخير انداختن هيپرپارا تيروييد يسم مي کند نامشخص است.

اعتقاد بر اين است که چنانچه مقدار مصرف روزانه فسفر 300-500 ميلي گرم باشد فسفات کلسيم کمتر در بافتهاي نرم- جداره عروق و ساير بافتهاي غير استخواني مي نشيند و نيز کم بودن فسفر غذا موجب تحريک و ساخت بيشتر 25 (OH2) D3 ( ويتامين D ) مي شود.

غذاهايي که داراي فسفر بيشتري هستند، عبارتند از پروتئين ها خصوصا پنير- حبوبات- زرده تخم مرغ- جوانه گندم- نان هاي سبوس دار- کله پاچه- ماهي ها خصوصا ماهي سفيد.

پروتئين:

در محدوديت مصرف پروتئين مباحث ضد و نقيض بسياز زياد است. طرفداران اين نظريه معتقدند که طول عمر بيشتر به کليه ها مي دهد و مخالفين معتقدند که موجب سوء تغذيه و اختلالات کلي در سيستم بدن مي شود ولي به هر صورت امروزه محدوديت گرم بر حسب هر کيلو وزن در حدود 0 / 6g / kg / day در بيماران نارسايي مزمن کليه غير دياليزي توصيه مي شود. با چند شرط مهم= اول اينکه نوع پروتئين از اسيد آمينه هاي اصلي ساخته شده باشد که مسلما پروتئين هاي حيواني ارجح تر به پروتئين هاي گياهي هستند.

دوم اينکه در کنار اين محدوديت غذايي، کنترل فشار خون، هيپرليپيدمي هيپرکلسترولمي و نيز محدوديت مصرف فسفر و کلسيم باشد و در مرحله بعدي کالري کافي 15 – 45 Kcal / kg در روز به بيمار برسد که از خودسوزي جلوگيري شود.

شرط پاياني اينکه گروه ويتامين هاي B خصوصا B6 ، اسيد فوليک و موادي مثل Zn ، Fe در غذاها گنجانده شود.

تغذيه در بيماران ESRD - « نارسايي تحت درمان با دياليز»

آب و الکتروليت ها :

زماني بيمار نياز به دياليز دارد که دفع مواد ( GFR ) به حداقل ميزان مي رسد و پس از چند ماه اوليه دياليز GFR به کمترين حد مي رسد و بيماران کم ادرار و حتي بي ادرار مي شوند لذا مصرف مايعات بيشتر موجب ادم – فشار خون- نارسايي قلب گرديده و در هنگام دياليز نيز با کم کردن حجم اضافي افت شديد فشار خون- ايسکمي قلب- آريتمي هاي مختلفه و کرامپ هاي عضلاني شديدي اتفاق مي افتد که موجب مرگ و مير بيشتر بيماران مي گردد.

توصيه مي شود با توجه به مايعات توصيه شده به جهت سوخت و ساز بدن و نيز مقدار آب موجود در غذاهاي خشک و با احتساب مايعات هدر شونده ناپيدا حداکثر 1000 سي سي مايعات در 24 ساعت مصرف شود و به زبان ساده تر در فاصله دو دياليز اضافه وزن بيمار بيش از يک و نيم کيلو تا دو کيلو نباشد.

در مورد سديم مي دانيم کليه ها فيلتراسيون ( GFR ) 15 ميلي متر در دقيقه با افزودن FENA « * » = Soduim Fraction Excretion سديم اضافي را هر چه بيشتر از ديستال خارج مي کند. اين قانون در مورد پتاسيم هم صدق مي کند و از فيلتراسيون (GFR ) پايين تر کليه ها قادر به دفع سديم و پتاسيم نيستند که همراه عدم دفع ادرار موجب مشکلات ذکر شده مي شوند توصيه شده است مقدار مصرف نمک در بيماران دياليزي چه همودياليزي چه دياليزي صفاقي 5/1- 1 گرم در روز باشد.

80-90 در صد پتاسيم از راه ادرار دفع مي شود و 8-10 ميلي اکي ولالن نيز از راه مدفوع خارج مي گردد در نارسايي کليه دفع گوارشي تا سه برابر افزوده مي شود به شرط آنکه اين بيماران يبوست نداشته باشند.

بيماران دچار نارسايي مزمن کليه ها در مقايسه با بيماران دچار نارسايي حاد کليه مقدار بيشتري پتاسيم در خون تحمل مي کنند و از طرفي به علت نارسايي انسولين – اسيدوز متابوليک- مصرف بتابلوکر- هيپوالدسترونسيم و هر بار هيپرکاتابوليک شدن در سير بيماري، پتاسيم بالاتري دارند و اگر چه با دياليز و يا مصرف رزين هاي تبادل کننده سديم – پتاسيم (Kayexalate ) مي توان سطح سرمي پتاسيم را پايين آورد ولي توصيه مي شود حداکثر مصرف روزانه پتاسيم 70 ميلي اکي والان باشد.

در مورد مقدار منيزيوم غذاها مشکلي ايجاد نمي شود ولي توصيه شده است روزانه 200-300 ميلي گرم منيزيوم در غذاها مصرف شود.

با هر بار همودياليز مي توان 250 ميلي گرم فسفر را از خون جدا ساخت ولي اين مقدار در مقابل مصرف فسفر که در غذاها خصوصا در مواد پروتئيني وجود دارد و با علم به اينکه 70-60 درصد فسفر خورده شده که سريعا جذب بدن مي شود بسيار ناچيز است لذا توصيه مي شود با توجه به اينکه بيشترين منابع غذايي فسفر گوشت- لبنيات و کولاها مي باشد روزانه حد اکثر 800 ميلي گرم فسفر مصرف شود که غير ممکن است لذا رژيم غذايي بايد با داروهاي لازم باند شونده فسفر همراه باشد.

پروتئين- کالري و چربي در رژيم غذايي بيماران تحت دياليز (ESRD )

سوء تغذيه موجب کوتاهي عمر بيماران دياليزي است. متاسفانه 8-6% بيماران دياليزي دچار سوء تغذيه شديد مي شود 35-30% بيماران سوء تغذيه متوسط دارند. عوامل متعددي چون بي اشتهايي – توکسي اوري – افسردگي و اختلالات عصبي رواني ديگر که در بيماريهاي مزمن شايع است بيماران دچار نارسايي کليه در دسته بيماران کاتابوليک قرار مي گيرند.

و از طرفي با هر بار درمان مقداري از اسيد کربنه هاي آزاد « حدود 8 گرم »

از دست مي رود که در دياليزهاي جديد و دياليز صفاقي مقدار بيشتري از اسيد آمينه از دست مي رود و از طرفي با نارسايي کليه ساخت بعضي از پروتئين ها مانند کارنتين « Carnetene که امروزه نقش بزرگي را براي کاتابوليک شدن آن نسبت مي دهند» مختل مي شود و به دلائل متعدد ديگر بايد پروتئين از نوع مرغوب به اين بيماران داد البته پروتئين افزون تر خود عوارضي چون نياز به درمان بيشتر و افزايش پتاسيم و فسفر را به همراه دارد. توصيه مي شود روزانه 2/1- 1 گرم پروتئين برحسب هر کيلو وزن به بيماران داده شود « براي يک انسان 60 کيلويي حدود 150-130 گرم گوشت پخته بدون چربي و استخوان نياز است.» علت مرگ در 50% بيماران دياليزي عوارض قلبي عروقي متاثر هيپرليپيدي است.

اين بيماران دچار هيپرليپيدمي نوع IV منتشر يعني تري گليسيريد ، CDLVLDL هستند براي پايين آوردن ليپيد خون اين بيماران رژيم غذايي توصيه مي شود زيرا داروهاي موجود ضد ليپيد ايجاد عوارض کبدي شديدي در اين بيماران مي کند و فقط در تري گليسيريد بالاتر از mg / dl 1000 مي توان دارو داد آن هم با دز بسيار کم اما مهم ترين مسئله در تغذيه اين دسته از بيماران کالري کافي روزانه يعني 35-30 کيلوکالري بر حسب وزن بدن است.

علاوه بر مسائل ويتامين ها که گفته شد ناگفته نماند که درمان با دياليز ويتامين ها و املاح محلول در آب را با خود مي برد لذا طبق جدول زير رژيم غذايي روزانه اين بيماران تعيين مي گردد.

جدول غذايي روزانه بيماران تحت درمان، همودياليز 12 ساعت در هفته و تحت درمان، با درمان صفاقي CAPD

 

«رژيم غذايي در بيماريهاي کيسه صفرا وبعد از عمل جراحي کيسه صفرا »

دکتر حشمت الله کلباسي

متخصص بيماريهاي دستگاه گوارش

کار کيسه صفرا در انسان انباشتن و تغليظ صفرا است تا به هضم چربي کمک نمايد.

وقتي که چربي وارد اثني عشر مي شود باعث تحريک و ترشح هورمون Cholecystokinin توسط مخاط روده مي شود. هورمون مذکور از راه خون وارد کيسه صفرا شده و باعث انقباض آن مي شود که در نتيجه صفراي غليظ شده وارد مجراي کلدوک و بعد به روده کوچک وارد مي شود که وجود آن براي امو لسيفيکسا سيون ( ذره – ذره شدن) ( Emulsification ) چربي هاي مورد نياز است. قطع شدن جريان صفرا که بيماريهاي کيسه صفرا به وجود مي آيد مي تواند باعث اختلال هضم چربي ها شود .

در حدود 5 تا 10 درصد از افراد بالغ دچار بيماريهاي کيسه صفرا مي شوند التهاب و عفونت کيسه صفرا را کولسيستيت ( Cholecystitis ) و به وجود آمدن سنگ کيسه صفرا کوله ليتياز ( Cholelithiasis ) مي نامند تشکيل سنگ کيسه صفرا وقتي رخ مي دهد که کلسترول ، رنگ دانه هاي صفراوي ، املاح صفراوي، کلسيم و مواد ديگر در کيسه صفرا رسوب مي کنند. علت اصلي تشکيل سنگ کيسه صفرا نامعلوم است. رکود ، عفونت و اختلال متابوليک و يا تغييرات شيميايي به نظر مي رسد نقش داشته باشند. نشانه ها و علائم باليني ( Symptoms ) در بيماريهاي کيسه صفرا : درصد بالايي از ناراحتي هاي کيسه صفرا بدون علامت و ( Silent ) خاموش هستند.

در زماني که عفونت و يا مسدود شدن کيسه صفرا توسط سنگ در مجراي ( Cystic ) ( درد هاي کوليکي شديد در صورت انقباض کيسه صفرا پيش مي آيد- هضم و جذب غذاهاي چرب باعث ناراحت شدن Discomfort ) بيمار و اختلال در هضم و جذب Imgaired Digestion چربي ها به علت مختل شدن ترشح صفروي به وجود مي آيد.

در بعضي از بيماران به دلائل نامعلوم تحملشان نسبت به بعضي از سبزيجات ( Legumes ) – خربزه و ميوه هايي مانند توت ( Berries ) کم مي شود.

در کليه سيستيت هاي حاد – شکم درد – نفخ شکم، حالت تهوع، استفراغ و تب نيز مي تواند از علائم باشد.

براي رژيم غذايي بيماران کيسه صفرا اصل اين است که ناراحتي بيمار را با دادن غذاهاي کم چرب به حداقل برسانيم. از لحاظ کالري اکثر بيماران کيسه صفراوي وزن بالاتر از طبيعي داشته و رژيم کم کالري توصيه مي شود.

Serles et al در سال 1970 ثابت کردند بيماراني که کالري بالا از هر نوع غذا بگيرند باعث زياد شدن ترشح کلسترول در صفرا و تشکيل بيشتر سنگ صفراوي مي شوند. با کم کردن غذاهاي کم چرب و Carbohydrates مي توان بيماران را تا اندازه اي راحت نگه داشت .

رژيم غذاهاي کم چربي براي بيماران کيسه صفراوي

1- غذاهايي که مي توان از آن استفاده کرد، عبارتند از:

شير کم چربي- قهوه و چاي و آب ميوه و نان – Cereals ، Cornflakes ( برشتوک ) پنير کم چرب- تخم مرغ هفته اي سه عدد چربي هاي گياهي و انواع ميوه جاتي که بيمار بتواند آنها را تحمل کند. گوشت ها اعم از گوسفند و گوساله و مرغ ويا ماهي ها سرخ شده نباشد و به صورت آب پز يا کباب و يا بريان شده مي توان مورد استفاده قرار داد.

سوپ هاي صاف شده و ادويه جات از قبيل نمک، فلفل، ادويه به حد اعتدال شيريني جات همه رقم از قبيل مربا- ژله- مارمالات و شکر آزاد است.

سبزيجات از قبيل هويج – سيب زميني – کلم و غيره همه نوع در صورت تحمل موقعي که بدون اضافه کردن کره و يا خامه آب پز شده باشند.

ميوه جات همه نوع در صورت تحمل بيمار مي تواند مصرف شود.

2- غذاهايي که ميبايد پرهيز شود.

شير چرب -بستني که از شير پر چربي درست شده باشد- کيک ها و شيريني هايي که خامه و چربي داشته باشند.

تخم مرغ نيم رو و چربي هاي حيواني و چربي هايي مانند خامه و سس سالاد .

از گوشت هايي که به صورت کنسرو شده پرچربي و يا گوشت هاي چرب – سوسيس- کالباس مي بايد پرهيز شود.

سوپ هايي که با خامه و شير چرب درست شده اند، شيريني هايي از قبيل شکلات ها و غيره همچنين در صورتي که بيماران نتوانند ادويه جات را تحمل نمايند بهتر است پرهيز گردد از ميوه جات اوکادو( Avocado ) – سيب کال و ميوه هاي توتي (Berries ) را ممکن است بيماران تحمل ننمايند به طور کلي بايد از غذاهاي سرخ شده: آجيل – زيتون- شورها ( از قبيل خيار شور) ذرت بوداده و چاشني ها ( Relishes ) پرهيز به عمل آورد .

بعد از عمل جراحي کيسه صفرا و بيرون آوردن کيسه صفرا بيماران پس از مدت کوتاهي که از غذاهاي کم چربي استفاده نمودند مي توانند رژيم غذايي خود را تغيير داده و هر نوع غذايي را آزادانه مصرف نمايند.

ناگفته نماند که ممکن است به بعضي ها غذاهايي از قبيل شير- سوسيس- کالباس و غيره حساسيت داشته و هضم اين غذاهاي برايشان مشکل باشد در اين صورت بهتر است از خوردن غذاهايي را که نمي توانند تحمل نمايند پرهيز نمايند.

« نقش تغذيه دربيماريهاي استخوان ومفاصل ( ارتوپدي) دکتر محمد خازني فر متخصص جراحي استخوان و مفاصل تغذيه در تمام بيماريهاي ارتوپدي نقش مؤثر دارد. حتي من فکر مي کنم به خصوص در اين رشته از بيماريها به لحاظ اهميتي که در استحکام استخوانها وقوام و دوام عضلات دارد جايگاه مهمتري دارد. يعني اگر بتوانيم مريضي را زودتر راه بيندازيم تا به زندگي عادي خود بپدازيد ، هم به خود بيمار و هم به خانواده او کمک زيادي کرده ايم به عبارت ديگر اگر تغذيه بتواند اين نقش را ايفا کند که مي کند. قدم خيلي مهمي در درمان بيماريها برداشته ايم و مهمتر اين که اگر از اين طريق بتوانيم کاري کنيم که افراد کمتر بيمار شوند و کمتر بيکاريهاي عضلاني و استخواني پيدا کنند مسلما کمک زيادي به اجتماع کرده ايم. به همين لحاظ تمام انجمن هاي پزشکي که با استخوان و عضلات سر و کار دارند مثل انجمن هاي ارتوپدي و روماتولژي، و انجمن هايي که با غدد داخلي ارتباط دارند و احيانا با افراد مسن و درمان بيماريهاي خاص اين سنين سر و کار دارند کوشش مي کنند به راه کارهايي برسند که استخوان ها و عضلات بيشتر کار کنند و ديتر از کار بيفتد و عارضه پيري، ناتواني و از کار افتادگي و زمين گير شدن و در خانه ماندن عقب بيفتد. تغذيه اي که بتواند اين نقش مهم را ايفا کند چه ويژگي هايي بايد داشته باشد ؟ براي يک فرد عادي سالم يک پايه معمولي در تغذيه کافي است. البته عواملي که باعث مي شود بدن انسان سلامت بماند و مسيرعادي حيات را طي کند فقط تغذيه نيست بلکه عوامل ديگري به اين روند کمک مي کند ولي از نظر تغذيه آنچه در راس قرار مي گيرد، غذاهايي است که کالري مورد نياز را تامين نمايد و هر چه بيشتر پروتئين و کلسيم داشته باشد و در مقابل مواد قندي، نشاسته اي و چربي کمتر داشته باشد. يعني اساس کار را بر اين مي گذاريم که به مقدار کافي ويتامين و کلسيم به فرد برسد تا آنچه در اثر فعاليت تحليل مي رود جبران گردد. دربيماريهايي مثل پوکي استخوان و نرمي عضلات و مشکلاتي که در مفاصل وجود دارد آيا تغذيه و برنامه غذايي مناسب هر بيماري لازم است يا...؟ اگر کسي بيمار باشد. يعني از نظر استخواني و عضلاني مشکلاتي داشته باشد معمولا اشکالات طبقه بندي مي شوند. مسلما رژيم غذايي هم با توجه به آن مشکلات متفاوت خواهد بود. واقعيت اين است که هر چه سن بالاتر مي رود احتمال تحليل روي و پوک شدن استخوان ها بيشتر مي شود که البته ما نمي توانيم از اين رخ داد کاملا جلوگيري کنيم اما مي توانيم از طريق مواد غذايي که کلسيم فراوان دارند مثل مواد لبني و ميوه و سبزيها روند آن را کند تر کنيم و بازسازي استخوان ها را تا حدي سريع تر کنيم. البته فعاليت در کنار اين تغذيه مي تواند کمک مؤثري باشد. يعني کلسيمي که وارد بدن مي شود، جذب و تمرکز آن در استخوان يک دوره يا گردش خاص دارد و انجام اين گردش به فعاليت فردي بستگي دارد در خيلي از کشورهاي غربي ديده مي شود که آدم هايي به خاطر موقعيت آب و هوايي و موقعيت اجتماعي در گوشه اي نشسته اند و هر ساعت انواع قرص هاي ويتامين و کلسيم را مصرف مي کنند اما چون حرکت و فعاليت ندارد تاثيري را که مي خواهند نمي گيرند. پس علاوه بر مواد غذايي حرکت و فعاليت هم يک فاکتور مؤثر در تامين سلامت است. يک عامل ديگر نور آفتاب است يعني کساني که در محيط باز و در معرض تابش مستقيم نور آفتاب هستند به طرز چشم گيري نسبت به کساني که در محيط بسته و بدون آفتاب زندگي يا کار مي کنند از نظر تحليل رفتن استخوان ها و مشکلات عضلاني و استخواني و پيري زودرس تفاوت دارند. به عبارت ديگر راز جوان ماندن و حفظ سلامت استخوانها و عضلات و مفاصل در سه کلمه است فاليت، کلسيم به صورت مواد غذايي و نور آفتاب. کدام يک از مواد غذايي کلسيم بيشتري دارند؟ سر دسته مواد غذايي کلسيم دار لبنيات است . مثل انواع مختلف پنير، جالب است بدانيد پنيرهاي مختلف مقدار کلسيم متفاوت دارند. مثلا مقدار کلسيم موجود در پنير ليقوان با مقدار کلسيم يک پنير معمولي فرق مي کند. انواع شير و ماست نيز کلسيم فراوان دارند. در ميوه جات، مرکبات کلسيم زيادي دارند. معولا پرتقال را به خاطر وجود ويتامين ث مي خوردند در حالي که کلسيم آن به مراتب بيشتر است. نارنگي و گريپ فروت هردو کلسيم زيادي دارند. گلابي کلسيم کمي دارد. سيب کالري دارد. ويتامين دارد ولي کلسيم آن کم است. در سبزيجات، کاهو، اسفناج، نخود فرنگي و هويج کلسيم زيادي دارند هويج بيشتر از ويتامين کلسيم دارد. البته آن قدرها هم لازم نيست آدم ها دائما دنبال آن باشند که چه چيزي کلسيم دارد و چه چيزي کلسيم ندارد. هدف شناخت است و اينکه آدم نيازش را بشناسد. اين نکته راهم يادآوري کنم که مصرف زيادي کلسيم هم مي تواند عوارضي مثل سنگ کليه را به دنبال داشته باشد. نيازهاي غذايي از نظر جنسيت هم تفاوت دارد؟ مسلما تفاوت زيادي دارد اختلاف هورموني که بين آقايان و خانم ها وجود دارد و مسئله يائسگي در خانم ها و تغييراتي که از نظر هورموني و ترشحات و اين که مقدار تحليل رفتن استخوان ها در آنها بيشتر مي شود. دلايل اين تفاوت از نظر جنسيت است. عده اي از پزشکان در اين مواقع هورمون تراپي را پيشنهاد مي کنند و يا کلسيم خوراکي تجويز مي کنند و عده اي ديگر به خصوص پزشکان گروه ارتوپدي معتقدند اگر اين افراد فعاليت زياد داشته باشند و کلسيم را به صورت مواد غذايي و اگر لازم باشد به صورت دارو مصرف کنند و البته ار نور آفتاب هم بهره مي گيرند عوارض يائسگي و مشکلات استخواني ناشي از سن پيري را کمتر مي بينند. و يک مسئله بسيار مهم ميزان وزن است. يعني هر چه وزن بيشتر باشد. فعاليت کمتر مي شود و هر چه فعاليت کمتر شود سيکل معيوب تري در ساخت استخوان به وجود مي آيند بنا براين افراد به طرف سن پيري مي روند حتما بايد وزنشان را متعادل نگه دارند و فعال تر باشند تا از نظر ساخت استخوانها و مفاصل جوان تر بمانند و ديرتر به پيري برسند. تغذيه در روند رشد کودکان و نوجوانان تا چه حد تاثير گذار است؟ بدون شک هم تغذيه ، خاصه ويتامين و کلسيم و هم نور آفتاب در رشد نوزاد و در سنين اوليه کودکان مؤثر است عوارضي که در اثر سوء تغذيه پيش مي آيد ف در مرحله نخست مربوط به کمبود کلسيم است که هم در رشد طولي و هم در کيفيت ساخت استخوان تاثير بسياز دارد و متاسفانه اگر چنين پايه اي گذشته شود و استخوان ها دچار عوارضي شود تا آخر عمر همراه فرد خواهد ماند. بنا براين در دو مرحله سني کلسيم و ويتامين D و تغذيه خوب در نگهداري از استخوان و مفاصل بسيار مهم است يکي مرحله قبل از بلوغ و يکي سنيني که فرد به طرف يائسگي و پيري مي رود. بد نيست بانيد مردها هم دچار يائسگي مي شوند اما يائسگي در زنان چشم گير تر است. يعني همان دوراني که خانم ها مي گذرانند براي مردها هم پيش مي آيد ولي چون مردها معمولا فعال تر از خانم ها هستند کمتر به چشم مي آيد و به نظر مي رسد که خانم ها بيشتر در خطر هستند و بايستي بيشتر به سلامت خود توجه داشته باشند مخصوصا از جهت افزايش وزن بايستي جدا مراقبت نمايند چون ساختمان بدن خانم ها، زانو، کمر، لگن و مچ پاي آنها براي وزن زياد ساخته نشده و آسيب پذير تر است. برنامه غذايي در طول درمان البته توجه به برنامه غذايي مرحله اول درمان است و ما ارتوپد ها معمولا حتي براي درمان پوکي استخوان و نگه داشتن استخوان در حد مطلوب کمتر دارو مي دهيم و بيشتر تذکرات ما روي غذا و فعاليت هاي فيزيکي، نرمش و ورزش است. البته گاهي دارو هم تجويز مي کنيم ولي دارو کافي نيست هم چنان که پاي بخاري نشستن و دارو خوردن هم هيچ کمکي نمي کند. توصيه براي خانواده توصيه من به بيماران و همه خانوده ها معمولا دو کلمه است که اگر به همين دو کلمه توجه کافي بشود شايد خيلي ها نياز به مراجعه به پزشک را نداشته باشند. اين دو کلمه وزن و ورزش است که توجه به آن بسيار ساده است. به نظر من مسائلي مثل گرفتاري، بچه داري، کار بيش از اندازه، بهانه اي بيش نيست. و فکر مي کنند در هر شرايطي هم از نظر اقتصادي، هم از نظر اجتماعي مي توانند به اين نکته توجه داشته و ضمن رعايت اصل تغذيه سالم از ورزش هم خودداري نکنند. منظور از ورزش، ورزش سنگين باشگاهي نيست راه رفتن ساده و داشتن يک دمبل ساده در خانه و هفته يکي دو روز به کوه و استخر رفتن هم مي تواند کار ساز باشد.

در واقع ويتامين‌هاي متعددي نيز وجود دارند كه وجود آنها، براي تنظيم فشار خون و پيشگيري از بيماري‌هاي قلب و عروق بسيار كارآمد است. علاوه بر ويتامين‌ها، مواد معدني و‌آنتي‌اكسيدان‌ها و همچنين بيوفلاونوئيدها نيز در اين زمينه نقش دارندكه عبارتنداز:

ويتامين ، كولين، منيزيم، سلنيم، بتاكاروتن، ويتامين C و... بعد از بحث ويتامين‌ها و مواد معدني، پرداخت جزيي‌تر به برخي مواد غذايي كه از اهميت ويژه‌‌اي تعديل چربي‌ها و فشار خون دارند، خالي از فايده نخواهد بود، زيرا اغلب داروهاي فشارخون از طريق غيرمستقيم اثر كرده و غالباً  ممكن است عوارض جانبي ناراحت‌كننده‌اي نظير سرگيجه، ناتواني جنسي، ضعف و خستگي مفرط و بي‌نظمي ضربان قلب و... ايجاد كنند، در عوض برخي مواد غذايي وجود دارند كه مي‌‌توانند باعث كاهش فشار بدون عوارض جانبي شوند.

كرفس:
دكتر اليوت در جريان پژوهش‌هايي دريافته است كه در كرفس تركيب شيميايي با نام فتاليد وجود دارد كه روي عضلات نرم رگ‌هاي خوني اثر كرده و آن را گشاد مي‌كند و از اين طريق به شكل مستقيم و ساده در كاهش فشار خون، تأثير دارد.

پياز:
پياز حاوي ماده‌اي به نام آدنوزين است و در ضمن داراي تركيبات آنتي اكسيداني بوده كه در انواع تيره آن مقدار بيشتري موجود است و در اصل پياز را عامل مؤثري در پايين آوردن كلسترول  و فشار خون و كاهش لخته شدن خون در سرخ‌رگ‌هاي قلب مي‌دانند كه به اين لحاظ تأثيري كاملاً  شبيه به آسپرين دارد.

سير:
حداقل در هفده آزمايش باليني نشان داده شده است كه سير قادر به تعديل فشار خون است و ميزان كاهش آن در اغلب آزمايش‌ها با خوردن 600 ميلي‌گرم سير از پنج تا ده درجه است.

شنبليله:
تحقيقات نشان  داده است كه گرد تخم شنبليله آسياب شده، كلسترول خون را پايين مي‌آورد و ثانويه به آن، منجربه كاهش فشار خون خواهد شد. ماده  ژله‌اي كه از انواع فيبر قابل حل در آب به نام  گالاكتومان است و در تخم شنبليله وجود دارد، به اسيدهاي صفراوي باند شده و موجب كاهش كلسترول حتي در حد تأثير داروهاي مصنوعي مي‌شود.

چاي سبز:
چاي سبز سرشار از ويتامين‌ها و مواد معدني بسياري از جمله: پتاسيم، فسفر، منيزيم، كلسيم و... است. هر فنجان چاي حدود  2/0 ميلي‌گرم فلوئور دارد كه در چاي سبز از ديگر گونه‌هاي چاي بيشتر است. وجود اين مواد مغذي در چاي سبز، آن را ماده مناسبي براي تعديل فشار خون كرده و علاوه بر آن به حفظ سلامت اعصاب و  عروق نيز كمك مي‌كند.

خرما:
جداول  علمي تعيين كرده است كه نياز روزانه بدن انسان به ماده معدني منيزيم در حدود  250 ميلي‌گرم است در حالي‌كه هر صد گرم خرما  63  ميلي‌گرم از اين ماده‌معدني مفيد را داراست.

بنابراين اين ميوه با دارا بودن طيف وسيعي از مواد‌معدني كه خاصيت كاهش فشار خون را دارند به راحتي و شايستگي مي‌تواند به عنوان جايگزين شيرين كننده‌هاي تصفيه شده مثل قند و شكر قرار گيرد.

گلابي:
اين ميوه مفيد و خوش‌طعم داراي ويتامين‌هاي A، B1، B2 و PP يا B3 و مقداري پروتئين بوده. همچنين حاوي چربي، قند طبيعي، منگنز، كلسيم و آهن است. تانن و املاح پتاسيم كه در گلابي وجود دارد، براي مبتلايان به فشار خون بالا نافع است.

زيتون و برگ زيتون:
زيتون حاوي ويتامين‌هاي A‌ و C و پيش ساز ويتامين A (بتا كاروتن) است. روغن زيتون در به تعادل رساندن چربي‌هاي خون، اثر فوق‌العاده‌اي دارد. دم كردن برگ زيتون نيز به مقدار يك قاشق غذاخوري در يك فنجان آب يكي از بهترين داروهاي معالج ازدياد فشار خون و انسداد مجاري صفراوي به شمار مي‌آيد. بدين طريق كه روزانه 3 الي 4 فنجان از اين دم كرده را به فواصل بنوشند.

تره فرنگي:
تره‌فرنگي- پيازچه- ترب و... به دليل دارا بودن فيبرهاي غذايي و همچنين ويتامين‌هاي گوناگون نظير ويتامين‌هاي گروه B و C ، همچنين گوگرد و موادي نظير سلولز و ازت خواص ضد عفوني‌كنندگي داشته و در كنار آن قادر به كاهش فشار خون و چربي‌هاي خون است.

سويا:
اسيد آمينه موجود در پروتئين‌هاي سويا عاملي براي تنظيم فشار خون هستند. مقادير كم گوگرد و پروتئين‌هاي سولفوره موجود در پروتئين‌هاي سويا باعث افزايش دفع نمك از كليه و كاهش دفع كلسيم مي‌شود.

 كلسيم ماده‌اي است كه علاوه بر ساخت و نگهداري و سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها در تنظيم فشار خون نيز نقش مهمي را ايفا مي‌كند. افزودن حداقل 25-20 گرم محصولات پروتئيني دانه كامل سويا(مثل آجيل سويا) فشار را تا حد زيادي پايين مي‌آورد.

گوجه فرنگي:
گوجه فرنگي يك «ميوه- سبزي» است كه داراي ويتامين‌هاي اساسي مانند ويتامين C، ويتامين A و... است. لازم است كه تمامي گوجه خورده شود(يعني پوست، تخم و گوشت آن) تا اثرات مفيد آن نمايان شود. در واقع آب گوجه فرنگي «خون گياهي» ناميده مي‌شود و براي پايين آوردن فشار خون (البته بدون افزودن نمك) از آن استفاده مي‌كنند.

گريپ فروت و ليموترش:
اين دو ميوه مفيد به عنوان سردسته‌هايي براي مركبات معرفي شده‌اند كه در حقيقت بالا بودن ميزان ويتامين C و املاح معدني در آنها موجب شده تا از ديرباز براي كاهش فشارخون مورد استفاده قرار گيرند، استفاده از اين ميوه‌ها در وعده‌هاي مياني(ميان وعده‌ها) مي‌تواند به ساير عوامل در پايين‌ نگه داشتن سطح فشار خون كمك كند.

با صحبت در رابطه با ميوه‌ها و سبزي‌ها به اين نتيجه رسيديم كه هر نوع سبزي و ميوه تازه، سرشار از مواد معدني و ويتامين‌هاي مورد نياز و ضروري براي سلامت دستگاه‌هاي بدن است و استفاده روزانه 7-6 وعده از آنها مي‌تواند از بروز بيماري‌هاي قلبي- عروقي(فشار خون بالا- چربي خون بالا) و انواع سرطان‌ها جلوگيري كند، مضاف بر اين كه  عنصر حرارت دهي در رابطه‌ با آنها قابل حذف بوده و مصرف آنها بدون درگيري در پروسه طبخ و فراهم سازي قابل اجراست. بنابر اين مصرف ميوه و سبزيجات خام (حدالامكان) و پخته را در برنامه غذايي خود داشته باشيد.

حالا بد نيست كمي در رابطه با مواد پروئئيني صحبت كنيم:

مواد لبني:
همان طور كه بارها گفته شده است، شير، ماست، پنير و كلاً محصولات لبني با دارا بودن مقدار زيادي كلسيم و به همراه ويتامين‌ها از منابع غذايي سرشار از مواد مغذي به شمار مي‌آيند، اما شرط بهره بردن از آنها در يك رژيم سالم استفاده از انواع كم چرب آنهاست، بنابر اين مصرف 3-2 وعده شير يا ماست بدون چربي و يا 3-2 قوطي كبريت پنير كم نمك و كم‌چربي را به شما توصيه مي‌كنيم.

گوشت:
مصرف گوشت‌هاي قرمز به دليل وجود چربي در لابه‌لاي بافت و همچنين به دليل افزايش دادن ميزان اوره در افراد چندان توصيه نمي‌شود، ولي از آنجايي كه منابع خوب آهن  و روي و  Vit B12 به شمار مي‌آيند استفاده از انواع بي‌چربي آنها را تا حداكثر 2 بار در هفته هر بار حداكثر 180 گرم توصيه مي‌كنيم. اما در رابطه با مرغ و ماكيان در صورتي كه پوست آنها گرفته شده باشد تا 250 گرم هم قابل قبول است.

ماهي بهترين گزينه در رابطه با گوشت‌ها به حساب مي‌آيد و جالب است بدانيد كه چربي موجود در بافت‌هاي ماهي نه تنها موجب افزايش كلسترول و ساير چربي‌هاي نامطلوب خون و عوارض قلبي- عروقي نمي‌شود، بلكه كلسترول خون را كاهش داده و به سلامت قلب و عروق كمك مي‌كند. ماهي علاوه بر اسيدهاي چرب امگا 3(كه تأثيرات شگرفي در كاهش فشار خون به دليل جلوگيري از گرفتگي عروق دارد)، داراي مواد مغذي بسيار مفيدي است كه اين مواد در حفظ سلامتي عروق خوني تأثير قابل توجهي دارند.

اين روزها برخي از افراد از كپسول‌هاي امگا 3 براي تعديل چربي‌هاي خون استفاده مي‌كنند، اين كپسول‌ها غالباً در دوزهاي 300ميلي‌گرمي در بازار موجود است و همچنان مصرف آنها جاي بحث دارد.

 توصيه اكيد وجود دارد كه امكا3 مورد نياز خود را به جاي كپسول از ماهي تأمين كنيد، زيرا عناصر سودمندي در ماهي وجود دارد كه در مكمل‌هاي دارويي موجود نيست. به علاوه مصرف اين قرص‌ها هرگز به مبتلايان به فشار خون بالا توصيه نمي‌شود، زيرا خطرات زيادي را براي اين افراد به همراه دارد.

همچنين در بعضي متون به نقش افزايش دهنده فشار خون در سفيده تخم‌مرغ اشاره گرديده است، اما از آنجايي كه تحقيقات گسترده‌اي در اين زمينه صورت نگرفته است و همچنين سفيده تخم‌مرغ از منابع عالي پروتئيني به شمار مي‌آيد نمي‌توان منع مصرف آن را توصيه كرد، اما احتياط در مصرف آن مي‌تواند عاقلانه باشد.

حبوبات:
حبوبات منابع بسيار خوب و غني‌اي از نظر فيبرهاي قابل حل در آب هستند و استفاده از آنها براي كاهش دادن فشار خون نافع است. همچنين برخي از حبوبات از جمله عدس و لوبيا و نخود منابع خوبي براي به دست آوردن پروتئين(به جز منابع حيواني) به شمار مي‌آيند و در عين حال از آنها سوپ‌ها و آش‌هاي مقوي تهيه مي‌شود كه مي‌تواند جايگزين غذاي اصلي شود.

همچنين افزودن موادي مثل رب انار- آب نارنج- آب غوره و ما‌ست‌هاي كم چرب به عنوان چاشني براي سوپ‌ها و آش‌ها داراي اثرات مفيد تغذيه‌اي خواهد بود.

از آنجايي كه بسياري از افراد درگير و مبتلا به فشارخون، از بيماري خود آگاه نيستند، توصيه بر پايش منظم آن وجود دارد، زيرا اين بيماري مانند بالا بودن چربي‌هاي خون مي‌تواند براي سالها به صورت بي‌سر و صدا وجود داشته باشد، بدون آن كه هيچ گونه علائمي را در شخص مبتلا بروز دهد، از اين رو مواردي به شكل توصيه‌وار در زير مطرح مي‌گردد و اميد است با به كاربندي اين موارد به حل مشكل بالا بودن فشارخون بپردازيد:

1 - مصرف آب سالم و گوارا به ميزان قابل توجهي در روز توصيه مي‌كنم، يك ليوان آب ميوه رقيق شده با اندكي پودر ويتامين C موجب بهبود عملكرد دستگاه ايمني و ترميم سرخ‌رگ‌ها مي‌شود.

2 - مصرف نان‌ها و مواد كربوهيدراتي تهيه شده از آردهاي سفيد و بدون سبوس(تصفيه شده) را به حداقل برسانيد و از نان‌هاي سبوس‌دار به خصوص حاوي سبوس جو دو سر استفاده كنيد.

3 - مصرف قند و شكر و ساير فرآورده‌هاي تهيه شده از آنها مثل نوشابه‌ها، مربا، ژله، شكلات، كيك‌ها و شيريني‌ها را محدود و يا حذف كنيد.

4 - تحقيقات ثابت كرده است كه كودكان پيش دبستاني كه هر روز 4 وعده ميوه و سبزي و دو وعده لبنيات  مصرف مي‌كنند در نوجواني فشار خون پايين‌تري نسبت به ساير افراد دارند و در اصل احتمال ابتلا به حمله قلبي، سكته و ساير بيماريهاي ناتوان‌كننده در افرادي كه زودتر به فشار خون مبتلا مي‌شوند بيشتر است.

5 - سعي در جويدن كامل غذا كرده و حتماً غذاي خود را در محيطي آرام و به دور از استرس و تشنج ميل فرماييد.

6 - با اجتناب از مصرف غذاهاي خيلي گرم يا خيلي سرد اعمال هضمي را بهبود بخشيد.

7 - نوشيدن هر نوع نوشيدني را با غذا و در كنار غذاي اصلي به دليل تداخل در هضم محدود كنيد.

8 - از مصرف غذاهاي سرخ كرده و يا غذاهايي كه در درجه حرارت‌هاي بسيار بالا و يا با مدت زمان طولاني تهيه مي‌شوند، خودداري كنيد و به خاطر داشته باشيد استفاده چند باره از روغن‌هاي آشپزي عاملي در بالا بردن فشار خون است.

9 - از مصرف مواد حاوي افزودني‌ها و غذاهاي فرايند شده كه حاوي مقدار زيادي نمك و ادويه‌ها هستند مثل انواع سوسيس و كالباس، غذاهاي كنسروي، شورها، ترشي‌ها، چاشني‌هاي كارخانه‌اي غذاها جداً خودداري كنيد.

10 - چاي، قهوه و شكلات را بسيار محدود كنيد و تا 1 ساعت پس از صرف غذا چاي ننوشيد و به جاي آنها از چاي‌ها و دم‌كردني‌هاي گياهي(گل گاوزبان) استفاده كنيد.

11 - از مصرف نمك و غذاهاي پرنمك و ادويه بپرهيزيد، به جاي نمك مي‌توانيد از گياهان تازه يا خشك، ادويه‌‌جات مفيد(زردچوبه- دارچين و...)، پودر سير و پياز و آب ليموي تازه استفاده كنيد.

12 - موادي مثل كره- خامه- مارگارين- دنبه- چربي‌هاي هيدروژنه- سس‌ها و روغن‌هاي جامد را از برنامه غذايي حذف كرده و به جاي آنها از روغن زيتون- روغن‌هاي گياهي مايع و روغن‌ ماهي استفاده كنيد.

13 - مغزه‌ها و دانه‌هاي گياهي مثل گردو حاوي موادمغذي بي‌شماري هستند، مي‌توانيد از آنها در رژيم غذايي روزانه بهره ببريد. استفاده از آنها در سالادها به خوش طعم و مقوي كردن آنها كمك شاياني مي‌كند.

14 - از ماهي به ميزان حداقل 3 بار در هفته بهره ببريد و جايگزين گوشت‌هاي سفيد به جاي گوشت‌هاي قرمز را در برنامه غذايي خود داشته باشيد.

15 - از استرس بپرهيزيد، زيرا يكي از عوامل بالا بردن فشار خون كه بسيار سريع هم عمل مي‌كنند، استرس و عصبانيت است.

16 - هر روز زماني را براي استراحت در نظر بگيريد و به خاطر داشته باشيد، كار كردن بي‌وقفه بيشترين فشار را بر سلامتي شما وارد خواهد آورد، حتي اگر عادت به خوابيدن در ميانه روز نداريد براي دقايقي چشم‌ها را روي هم گذاشته و به استراحت بپردازيد.

17 - ورزش‌هايي مثل: پياده‌روي- شنا- دوچرخه سواري ورزش‌هاي مناسبي براي پايين آوردن فشار خون به شمار مي‌آيند، بنابر اين حداقل 3 بار  در هفته هر بار حداقل 30 دقيقه ورزش كنيد.

18 - از گلپر- آويشن- نعناع خشك- كنجد و... به جاي جانشين‌هاي نمك استفاده كنيد.

19 - سيگار را به طور كامل از برنامه‌ زندگي خود حذف كنيد.

اميد است با راهكارهاي تغذيه‌اي ارائه شده گامي مؤثر در جهت كاهش فشار خون و  از بين علل ابتلا به بيماري‌هاي قلبي و عروقي برداشته و جاده زندگي را با همواري بيشتري طي كنيد.

 عواملي كه باعث بالا رفتن فشار خون مي‌شوند

* استرس:
هنگامي كه در وضعيتي فوق‌العاده، اعم از تغيير موقعيت، اضطراب، عصبانيت و... قرار مي‌گيريم، بدن ما فعاليت خود را با يك سري تغييرات سريع داخلي تنظيم مي‌كند كه يكي از مهم‌ترين آنها، آزاد شدن  هورمون آدرنالين از غدد فوق كليوي است كه با افزايش تعداد ضربان قلب و تنگ كردن عروق به كمك يك سري ترشحات ديگر، منجر به بالا رفتن فشارخون و رسيدن خون اكسيژنه به عضلات و مغز مي‌شود.

* نمك:
ثابت شده است كه شيوع فشار خون بالا در مناطقي از جهان كه مصرف نمك بالاست، بيشتر است. مصرف نمك زياد از دوران شيرخوارگي پايه‌اي براي بالا رفتن فشار خون در سنين بالاتر خواهد شد. محدود كردن نمك در سالهاي بعدي براي بازگرداندن فشار خون به سطح عالي كافي نيست و تا حدي منجر به بهبودي مي‌شود. يك قاشق چايخوري نمك حاوي  2300  ميلي گرم سديم است كه اين مقدار معادل كل مقدار مصرفي توصيه شده روزانه را تشكيل مي‌دهد.

* سيگار:
با اولين پك به سيگار يا پيپ، فشار خون سيستوليك تا  25 ميلي‌متر جيوه افزايش مي‌يابد و علت آن نيز، آزاد شدن آدرنالين است.

* تصلب شرائين (سخت‌شدن ديواره رگ‌ها):
تصلب شرائين علت اصلي پرفشاري مزمن خون است كه عامل آغازين آن، آسيب به جدار داخلي  عروق بوده و به دنبال رسوب كلسيم، كلسترول و فيبرين و... در جدار عروق رخ مي‌دهد.

* چاقي:
فشار خون بالا در افراد چاق، دو برابر نسبت به افرادي كه اضافه وزن ندارند و در  محدوده وزن نرمال قرار دارند، شايع‌تر است. در اين موارد، كاهش اندك وزن نيز به پايين آوردن فشار خون شما كمك مي‌كند.

رژيم غذايي براي کاهش فشار خون بالا چاقي و اضافه وزن مسلماً با فشارخون بالا ارتباط دارد. شيوع فشار خون بالا در افراد جوان و چاق دو برابر و در افراد مسن و چاق 50 درصد بيشتر از افراد داراي وزن طبيعي است. در مردان به ازاي هر 10 درصد افزايش وزن، فشار خون 6/6 ميليمترجيوه بالاتر مي‌رود. اكثر افراد مبتلا به پُرفشاري علايمي ‌ندارند، اما اين مشكل مي‌تواند سبب آسيب حاد يا مزمن به بخش‌هاي مختلف بدن شود. در مغز اين مشكل به مويرگ‌هاي خوني آسيب مي‌رساند، در نتيجه سكته مغزي بروز مي‌كند. در چشم‌ها، پرفشاري سبب آسيب به مويرگ‌هاي خوني و بروز اختلال بينايي و در كليه‌ها نيز سبب نارسايي كليه مي‌شود. ممكن است علايمي‌‌ از قبيل سردرد، دردهاي قفسه سينه و تنگي نفس نيز بروز كند. مواردي از پُرفشاري كه در حد مرزي هستند، اغلب بدون درمان باقي مي‌مانند. درمان غيردارويي شامل: ‌كاهش نمك در رژيم غذايي، ترك سيگار، انجام ورزش منظم و استفاده از روش‌هاي شل‌كردن عضلات است. داروهاي ضد فشارخون نيز ممكن است تجويز شوند. چه غذاهايي مفيد هستند ؟ مصرف مواد غذايي حاوي پتاسيم، منيزيم و کلسيم در بهبود فشار خون بسيار موثر است و مصرف کم مواد غذايي حاوي سديم و چربي هاي اشباع موجب کاهش فشار خون خواهد شد. ـ موز، زردآلو، پرتقال، انجير، گريپ‌فروت، هلو، انگور و آلو ميوه‌هايي سرشار از پتاسيم هستند و سيب‌زميني، سير، کلم بروكلي ، كدو سبز، قارچ و گوجه‌فرنگي و سبزي‌ها سرشار از پتاسيم هستند. حبوبات نيز از اين نظر غني‌اند. منابع منيزيم شامل جوانه گندم برشته ، بادام زميني، سيب زميني، اسفناج، شير، نان سبوس دار و مرغ است. منابع غذايي کلسيم شامل شير و لبنيات و ماهي است. ميوه‌ها و سبزي‌ها داراي مقدار كم ‌سديم هستند و بايد به وفور مصرف شوند. در مطالعات مقايسه‌اي ميان گياه‌خواران با افراد غيرگياهخوار، مشاهده شده است كه متوسط فشارخون گياهخواران كمتر است. يكي از علل اين تفاوت را دريافت بيشتر پتاسيم در گياهخواران دانسته‌اند. مصرف مواد غذايي حاوي پتاسيم، منيزيم و کلسيم در بهبود فشار خون بسيار موثر است و مصرف کم مواد غذايي حاوي سديم و چربي هاي اشباع موجب کاهش فشار خون خواهد شد. ـ مركبات، توت‌ها و سبزي‌هاي داراي برگ سبز، ‌منابع غني ويتامين C هستند . دريافت كم اين ويتامين باعث پرفشاري مي شود. مصرف مكمل ويتامين C درافراد دچار پُرفشاري و همچنين افراد سالم سبب كاهش فشارخون مي‌شود. ـ گوشت و مرغ طبخ شده بدون نمك براي افراد دچار پُرفشاري توصيه مي‌شود. براي معطركردن گوشت مي‌توان از سبزي هاي معطر، ادويه‌ها و ميوه‌ها استفاده كرد. به عنوان مثال براي گوشت گوسفند از مرزنگوش و مريم گلي، براي مرغ از شويد و ترخون و براي جگر از پرتقال مي‌توان استفاده كرد. ـ ماهي تازه، ‌منجمد يا كنسروشده ي بدون آب نمك ، خوب هستند. مي‌توان ماهي را با برگ‌بو، شويد، فلفل قرمز و سياه، ادويه‌ها، مركبات، سس‌هاي خانگي بدون نمك و ساير سبزي‌ها معطر كرد. ماهي‌هاي حاوي اسيدهاي چرب مفيد از قبيل حلوا، قزل‌آلا و قباد چندين بار در هفته توصيه مي‌شوند. ـ‌ سبزي‌هاي ريشه‌اي از قبيل سيب‌زميني، همچنين برنج، ماكاروني، رشته‌ها و حليم‌ بدون نمك و همچنين مواد نشاسته‌اي داراي سديم كم هستند و مي‌توان به عنوان پايه‌اي براي وعده غذايي از آنها استفاده كرد. ـ دانه كنجد و سبزي‌هاي برگ سبز، منابع كم سديم و تامين كننده كلسيم هستند. ـ سير نيز به كاهش فشارخون كمك مي‌كند. از چه غذاهايي بايد پرهيز كرد؟ ـ از سوسيس، كالباس، كنسرو گوشت، برگرها و ساير فرآورده‌هاي گوشتي به علت دارا بودن مقادير بالاي سديم بايد پرهيز كرد. سبزي‌هاي كنسروشده در آب نمك، زيتون شور، چيپس و ساير تنقلات شور نيز نبايد مصرف شوند. ـ ماهي دودي يا كنسروشده و تن ماهي سرشار از سديم هستند. ـ سس‌ها، ‌سوپ‌ها، قرص‌هاي گوشت، كنسرو لوبيا و ساير غذاهاي آماده مصرف مي‌تواند سبب تشديد بيماري شود. افراد دچار فشار خون بالا سوسيس، كالباس، كنسرو گوشت، برگرها ، سبزي‌هاي كنسروشده در آب نمك، زيتون شور، چيپس و ساير تنقلات شور را نبايد مصرف کنند. ـ مصرف الكل با فشار خون بالا ارتباط داشته و مي‌تواند سبب تشديد بيماري شود. ـ در طبخ به جاي كره و روغن نباتي جامد بهتر است از روغن زيتون، ذرت، سويا و كانولا استفاده كرد. ـ مواد حاوي كافئين از قبيل قهوه، چاي، نوشابه‌هاي كولا و شكلات، سبب افزايش فشارخون مي‌شوند و بايد در حد اعتدال مصرف شوند. چند نكته : ـ كاهش وزن و حفظ وزن طبيعي از اركان اساسي هر برنامه طراحي شده جهت مقابله با پرفشاري هستند. ـ نياز روزانه يك فرد بزرگسال به نمك يك دهم قاشق چايخوري است. مقادير بيشتر نمك فقط در شرايط آب و هوايي گرم و يا در طول شيردهي لازم است. در اين موارد يك قاشق چاي خوري نمك كافي خواهد بود. ـ براي كاهش فشارخون پياده روي سريع 30 تا 45 دقيقه در روز و 3 تا 5 بار در هفته توصيه مي شود. ـ مصرف سيگار سبب تشديد پرفشاري مي شود، بنابراين توصيه به ترك سيگار مي‌شود.

- در قرآن عسل به عنوان شفا براي همه مردم آمده است.

- راه تشخيص عسل خوب: وقتي شهد عسل از ظرفي به ظرفي ديگر ريخته مي‎شود، اگر حباب زيادي در عسل جمع شده باشد، آن عسل مرغوب‎ است.

- به هيچ وجه عسل را حرارت ندهيد.

- درمان اوريون: سه روز استراحت مطلق و تنها غذاي اين سه روز آب و عسل. ( براي نوزادان، به آنها به همراه آب و عسل شير مادر هم داده نشود.)

- عسل خوب ديابت را كنترل مي‎كند.

- عسل به همه مزاجها و طبع‎ها سازگار است و حالت تعادل ايجاد مي‎كند. حتي ديابتي‎ها هم با خوردن عسل، ديابتشان به حالت تعادل در مي‎آيد.

- بهترين دارو براي افرادي كه هيچ چيز در معده آنها نمي‎ماند و بالا مي‎آورند،شربت عسل رابه همراه سه عدد يخ كوچك ، هم زده تا شربت بسيار سردي بدست آيد. سپس شخص آنرا به آرامي و جرعه جرعه بنوشد.

- براي ضعف بدن، شربت آب و عسل را با يخ، آرام آرام بنوشيد.

- شربت عسل: يك قاشق غذاخوري عسل، يك ليوان آب خنك و آب يك عدد ليمو ترش تازه را با هم مخلوط كنيد.

- اين شربت عسل براي تمامي افراد و براي تمامي سنين مفيد است.

- براي رفع خستگي ذهني، شربت آب و عسل بهترين چيز است.

- براي افزايش حافظه، روزي سه ليوان شربت آب و عسل با يخ استفاده نماييد.

-  از علل كاهش حافظه، خوردن دوغ و ماست است.

- كساني كه بي‎خوابي دارند اين شربت آب و عسل را در طول 10 دقيقه، ميل كنند.

- اگر كسي خواب زيادي دارد، اين شربت را سريع ميل كند.

- كساني كه با خوردن عسل، معده درد مي‎گيرند، بصورت شربت عسل بخورند

- كساني كه مي‎خواهند هميشه شاد باشند، كبد و كليه را سالم نگه‎دارند، و براي سالم نگه داشتن آنها، بايد معده را سالم نگه داشت. - براي رفع‎ناراحتي‎معده، غذاكم بخوريد، غذا راخوب بجويد وآب را به روش‎صحيح استفاده نماييد. - نمك زياد ،موسين معده را از بين مي‎بردو باعث زخم معده مي‎شود. - زخم اثني عشر: براي درمان زخم  اثني عشر،روزي سه قاشق عسل با موم بخوريد. - نفخ معده: مواد شيرين باعث نفخ معده مي‎شود.براي رفع نفخ معده، زنيان را آسياب نموده، يك قاشق چايخوري بعد از غذا بخوريد. به علت تلخي، زنيان را در كپسول بريزيد و بخوريد. - براي رفع نفخ و ترشي معده، دوبار انگشت را در نمك زده و بچشيد، مشكل در يك دقيقه برطرف مي‎شود. - منشا ميگرن گوارشي است، كساني كه ماكاروني، چاي، شيريني‎جات قنادي، سرخ‎كردني، پنير استفاده مي‎كنند، دچار سردرد مي‎شوند. اين مواد در روده بزرگ به الكل تبديل شده و ايجاد سر درد مي‎كنند. - كساني كه ميگرن دارند، شيريني،مواد شيرين و چاي شيرين نخورند. - بچه‎هايي كه در درس خواندن كند هستند، ناراحتي گوارشي دارند. - در روزسه وعده غذا بخوريد و بين غذا فقط ميوه بخوريد. - براي جلوگيري از چاق شدن ، سالاد را قبل از غذا بخوريد. - هميشه 3/2 معده را پر كنيد و 3/1 آن را خالي نگهداريد. - استراحت بعد از غذا: بعد از غذا دراز كشيده، دستها را زير سر گذاشته و پاي راست را روي پاي چپ قرار دهيد و به همين صورت 10 دقيقه بدن را آرام نموده و به چيزي فكر نكنيد، نفس عميق بكشيد و سعي كنيد خوابتان نبرد.با اين كار احساس سبكي به شما دست مي‎دهد. - بيماري آسم كودكان وجود ندارد، بلكه ناراحتي معده دارند و براي رفع آن، غذاهاي تبليغي، ماست، شير و آب با غذا نخورند.

+

	کبد
- كبد در سمت راست بدن، زير دنده قرار دارد، و مركز ثقل بدن است. - غذاهاي مضر براي كبد: غذاهاي فريز شده،زودپز شده، ترشيجات، رب، سس، نمك زياد، چاي، ادويه‎جات تند، غذاهاي ساندويچي، شيريني‎جات قنادي، پيتزا، غذاهاي تبليغي(پفك، چيپس، شكلات،بيسكويت...)،گوشت زياد، سرخ‎كردني، تخم مرغ، غذاهاي چرب و پر حجم، سير داغ، پياز داغ، ماست، خوردن مايعات همراه غذا. - غذاهاي مفيد براي كبد: آب، ميوه‎جات، سالاد(كاهو، خيار، هويج، جوانه‎ها)، ليمو ترش تازه، سوپ جو هفته‎اي يكبار به همراه آلو بخارا، استفاده 2 تا 3 قاشق عسل بصورت شربت عسل، استفاده از ترشيجات طبيعي( زرشك، شاتوت،...)، انواع مركبات، توت فرنگي، هويج، روغن زيتون ،عناب، بالهنگ و خاكشير. - كساني كه كبد آنها مشكل دارد تا چهل روز از خوردن غذاهاي سرخ‎كردني و فرآورده‎هاي حيواني پرهيز كنند. - اگر كبد دچار اشكال شود، فرد دچار افسردگي، نگراني، اضطراب، خمودگي، بي‎حالي، چهره‎درهم كشيده، چهره رنگ و رو پريده، چهره تيره، ديدن كابوس و گوشه‎گيري مي‎شود. - هميشه شبها به سمت راست بخوابيد. - از علائم اشكال در كبد، يبوست و پف كردن زيرچشم پس ازبيدارشدن، ريزش‎موو وجود لك در صورت. - تب خال:به علت كمبود ويتامين در بدن، و يك شوك عصبي، كبد دچار مشكل شده و فرد تب‎خال مي‎زند. - دم كرده پوست سيب براي تب خال بسيار مفيد است. - اكثر بيماريهاي پوستي در ارتباط با كبد است. - غذا را سرخ نكنيد كه باعث فشار بر كبد و عصبي شدن شما مي‎شود. - شاتوت بهترين دارو براي انواع هپاتيت است. - يك نوشيدني مفيد براي كساني كه كبد آنها مشكل دارد: تركيبي از آب ليمو شيرين، آب ليمو ترش، آب نارنج، آب پرتقال و آب سيب. اگر كساني نمي‎توانند ترشيجات بخورند: يك ليوان آب سيب با آب يك عدد ليمو ترش تازه. - بهترين دارو براي كبد: هويج، روغن زيتون، ليمو ترش تازه و توت فرنگي. - يك غذاي مفيد براي كبد: پوره كدو حلوايي و هويج، كدو حلوايي و هويج را بخار پز نموده و سپس رنده مي‎كنيم، ليمو ترش تازه و عسل را به آن اضافه مي‎نماييم، پوره آماده مي‎شود. - اين پوره براي بچه‎هايي كه ناآرام و عصبي هستند، مفيد است. - اضطراب، ناراحتي، ترس و عصبانيت آنزيمهاي كبد را بالا برده و شخص را بيمار مي‎كند، براي پائين آوردن آن، انار بهترين درمان است. - افراد لاغر مشكل كبدي دارند، اگر بر طرف شود چاق مي‎شوند. غذا را خوب بجوند و با غذا ماست و آب نخورند. - قارچ پوستي: نشانه ناراحتي كبدي است، براي رفع آن، پوست را بايد با روغن كنجد ماساژ داد و غذاهاي موافق مزاج خورد. - ناراحتيهاي پوستي: يا از گرمي ايجاد مي‎شود و يا از سردي، كساني كه ناراحتي كبدي دارند و يا صفراي بالايي دارند بر روي كتف آنها و يا پشت كتف جوش مي‎زند ولي كساني كه از سردي دچار ناراحتي پوستي مي‎شوند، پوست خشك شده ، خارش زيادي داشته و ترك مي‎خورد و خون مي‎آيد. - ترك پاشنه پا: نشانه اشكال در كبد است. خورشت آلو، اسفناج، سيرابي، انار، پاچه گوسفند، زرشك و عناب استفاده شود.
+

	کلیه
- يكي از عوامل مهم آسيب رساننده به كليه رنگ مو است. - غذاهاي مضر براي كليه: غذاهاي ساندويچي، شيريني‎جات قنادي،غذاهاي تبليغي، غذاهاي رستورانها، نوشابه، ماست، چاي، انواع دارو( خصوصا آنتي بيوتيك جنتامايسين) وآب يخ. - غذاهاي مفيد براي كليه: آب، كاهو، سيب درختي( با پوست و دانه) ، مغز بادام خام، ليمو ترش تازه، انجير، عسل، خيار( خيار درختي استفاده نكنيد). - استفاده زياد از آنتي بيوتيكها باعث از كار افتادگي كليه‎ها مي‎گردد. - علامت اشكال در كليه ضعف و خستگي است. - آب يخ باعث ايجاد شوك در كليه‎ها و كبد مي‎گردد. - غذاهايي استفاده كنيد كه هم دماي بدن باشد. - اولين چيزي كه كليه را از كار مي‎اندازد،چاي است. - سرماخوردگي و فشار رواني براي كليه‎ها بسيار مضر مي‎باشد. - هندوانه: - هندوانه كليه، حالب،مثانه و پروستات را شستشو مي‎دهد. - كساني كه مشكل پروستات دارند ،هندوانه را با پوست و دانه بخورند. - كساني كه ديابت دارند، در سالاد پوست هندوانه رنده كرده ،مصرف نمايند. - نفخ معده بعد از خوردن هندوانه با خوردن كمي از پوست آن بر طرف مي‎شود. - پوست هندوانه كار رانيتيدين را انجام مي‎دهد و براي نفخ معده و كساني كه ديابت دارند بسيار مفيد است. خربزه: - خربزه آلرژي ايجاد نمي‎كند. - خربزه بهترين دارو براي سيستم كليه، مثانه و مجاري ادرار است. پوست آن شستشو مي‎دهد، مغز آن غذاست، پوشالش سنگ شكن است و دانه‎هاي آن بسيار مفيد است. - كساني كه سنگ كليه دارند، دانه‎هاي خربزه و پوست آنرا خشك نموده و آسياب كرده و استفاده نمايند، بسيار مفيد است. - پوست خربزه ادرار آور است و براي كساني كه مايعات بدن آنها خوب دفع نمي‎شود، بسيار مفيد است. - مغز خربزه بهترين غذا براي كساني است كه طبع سردي دارند و بيماريها را مشخص كرده و نشان مي‎دهد. - پوشال خربزه براي شكستن سنگ كليه،بسيار مفيد است. با رژيم خربزه در يك هفته ، سنگهاي كليه دفع مي‎شود. - علائم كم خوني: بي‎اشتهايي،سرگيجه، رنگ و روي زرد، بي‎حوصلگي، بي‎نشاطي، خواب‎آلودگي و سردرد كه يكي از علل كم خوني، وجود مشكل در كليه مي‎باشد. - رفع درد كليه: دم كرده پونه كوهي و آويشن شيرازي،براي كساني كه درد شديد كليه، ناراحتي كليه و عفونت دارند و همچنين براي كساني كه ماهيچه‎هاي كليه آنها سرما خورده و درد شديدي دارند ، بسيار مفيد است.
+

	گوش
- غذاهاي مفيد براي گوش: خوردن مايعات بجز چاي، سبزيجات و ميوه‎جات. - غذاهاي مضر براي گوش: غذاهايي كه خون را غليظ مي‎كنند مانند ماست و ماكاروني. - رفع گوش درد اطفال: آب پياز را روي پنبه ريخته و در گوش مي‎گذاريد، در عرض 2 تا 3 ساعت، آرام مي‎گيرد. اگر درد ساكت نشد، يك قاشق چايخوري روغن زيتون را گرم نموده و در گوش مي‎ريزيد و درد ساكت مي‎شود. - رفع وزوز گوش:كساني كه دچار وزوز در گوش مي‎شوند به علت غلظت خون است، كه بايد از خوردن نوشابه با غذا، آب يخ و غذاهاي چرب و غذاهاي تبليغي( پفك، شكلات، ماكاروني، پيتزا، ساندويچها و...) بپرهيزند. براي رفع وزوز گوش، سه روز ماست و چاي و موارد فوق را نخورند و روزي شش ليوان  آب كه در هر ليوان يك قاشق آب ليمو ترش تازه باشد، را به روش صحيح استفاده نمايند. - رفع صداي گوش: اگر بر اثر ناراحتي اعصاب، گوش آسيب ببيند و صدا دهد، براي رفع آن ، ماست و چاي و غذاهاي تبليغي نخوريد و روزي شش ليوان آب به روش صحيح نوشيده، غذا را خوب بجويد و پرخوري نكنيد. - از گوش پاك كن استفاده نكنيد وگوش را با مواد شيميايي شستشو ندهيد. - قبل ازحمام، يك قطره روغن بادام تلخ در گوش چكانده و يكساعت بعد پاك كنيد. - براي رفع خارش گوش، غذاهاي ممنوعه را نخوريد. - گرفتگي دو گوش، به علت عصبي بودن، غلظت خون، چربي خون يا يبوست است.
+

	بینی
- رفع گرفتگي مخاط بيني: نصف استكان عرق نعنا و يك قاشق مربا خوري عسل ، به شكل محلول در آيد، محلول را در ظرفي در بسته كه داراي قطره چكان است بريزيد. در هنگام گرفتگي مخاط بيني، پنج قطره، هر قطره به فاصله يك دقيقه در بيني ريخته، مخاط بيني باز مي‎شود. براي كساني هم كه سينوزيت دارند ،اين محلول مفيد است.
+

	چشم
- ويتامين آ براي چشم مفيد است. تمام گياهاني كه داراي رنگ زرد هستند،مانند هويج، كدوتنبل،گوجه فرنگي، و... داراي اين ويتامين مي‎باشند. - بهترين دارو براي چشم، آب ليمو ترش تازه است. در آب جوشيده چند قطره آب ليمو ترش ريخته و چشم را با آن شستشو دهيد. - غذاهاي مضر براي چشم: چاي،ماست، آب خوردن بين غذا، تنقلات(پفك،چيپس،...)،ماكاروني، غذاهاي ساندويچي،شيريني‎هاي قنادي. - غذاهاي مفيد براي چشم: نوشيدن 6 ليوان آب در روز به روش صحيح،سوپ جو هفته‎اي يكبار، خوردن سالاد قبل ازغذا، خوردن3 عددسيب باپوست ودانه، جويدن خوب غذا، كم خوردن گوشت. - يبوست بدترين چيز براي چشم است. بچه‎هايي كه يبوست دارند ، عينكي مي‎شوند و دهانشان بو مي‎دهد و اينطور بچه‎ها اكثرا بي‎قرار،ناآرام و عصبي هستند.
+

	چند نکته
- مايعاتي را بخوريد كه رنگ ادرار را تغيير ندهند. - داغي كف پا:كساني كه كف پاي آنها داغ مي‎شود، سه روز چاي نخورند و به جاي آن به روش صحيح آب بنوشند، چنين افرادي دچار يبوست مي‎باشند.  - پوكي استخوان از زانو درد شروع مي‎شود.  - كلسيم را با فسفر مصرف كنيد، مثلا پنير با گردو. - پنير را در شب استفاده كنيد نه صبح. - به جاي پنير پاستوريزه، از پنير محلي كه مطمئن است ، استفاده نماييد. - براي بالارفتن ضريب هوشي بچه‎ها درشب امتحان پنير باگردو به همراه نعنا يا پونه و پياز بدهيد. - هميشه در شب، در تاريكي مطلق بخوابيد و از چراغ خواب استفاده نكنيد. - كساني كه پوستي تيره و جوش صورت دارند ،با غذا پياز بخورند. - پياز داراي گوگرد است و باعث رقيق شدن خون و افزايش هوش مي‎شود. - كساني كه دچار افسردگي مي‎شوند، به هيچ وجه عدس نخورند. - سوسيس و كالباس باعث افسردگي و پريشاني در خواب مي‎شود. - خوردن زياد كشك باعث خرابي پوست مي‎شود. - براي جلوگيري از ريزش مو و براي داشتن پوستي سالم و شاداب،شير بادام بنوشيد. شير بادام محتوي مغز بادام، آب و عسل مي‎باشد.  - براي سه عضو بدن هيچگاه دارو استفاده نكنيد: چشم،گوش و بيني.
+        |

	ماست
- مضرات ماست: شب ادراري بچه‎ها، زود انزالي آقايان، درد شديد دوران عادت خانمها، عصبي شدن، لك صورت و ريزش مو، ساييدگي استخوان، بيماري سرع،آرتروز، روماتيسم، كم كردن سيستم ايمني بدن و يبوست، ناراحتي عصبي،افسردگي،ريزش‎مو، موخوره، عرق دست و پا. - به جاي ماست از سالاد استفاده كنيد. - ماست را بصورت ماست چكيده، به همراه پونه كوهي، موسير و كاكوتي اضافه نماييد و بخوريد. البته،ماستي كه از حيواني كه در صحرا تغذيه كرده، تهيه شده باشد. - بچه‎هايي كه به ماست علاقه زيادي دارند، مطلقا ماست ندهيد،دچار ناراحتيهاي مغزي مي‎شوند. - كساني كه دست و پا آنها عرق مي‎كند، چاي و ماست نخورند. - براي رفع ترس و اضطراب ،بچه‎ها ماست و ترشي نخورند.
+

	دهان و دندان
- خوردن شكلات،پفك و چيپس،بيسكويت و ... باعث بروز لوزه سوم و خرابي دندانها مي‎شود. - رفع عفونت و دندان درد: از خوردن فرآورده‎هاي حيواني، پرهيز كنيد و روزي يك تا سه حبه سير را، بسته به سن افراد، به اندازه عدس خوب ريز كرده، 5/2 ساعت بعد از غذا، بدون جويدن با آب ببلعيد. - جلوگيري از ابتلا به عفونت دندان: سردي‎ها را كم استفاده نموده و روزي چند بار ، با انگشت به نمك زده و دندانها را ماساژ دهيد. - براي درمان آفت دهان: عسل را روي آفت ماليده و روزي چند عدد سيب بخوريد.از غذاهاي ممنوعه پرهيز نماييد.  و يا مي‎توانيد، عسل را روي سيب ماليده و آنرا به صورتي كه مدت زيادي در دهان بماند، جويده و بخوريد. اگر آفت در دهان زياد است و جويدن درد آور است ، مي‎توانيد در آب سيب ، عسل ريخته، و آنرا جرعه جرعه بنوشيد، بطوريكه براي مدتي ، در دهان نگهداريد. - خمير دندان: پوست چوبي بادام را بر روي توري و شعله قرار داده و ذغال نماييد. ذغالها را آسياب نموده والك كرده و به آن نمك اضافه نماييد. مسواك زدن با اين ماده، دندانها سفيد و براق شده و هيچگاه خراب نمي‎شود. - تركهاي روي زبان: به علت ترشي زياد ايجاد مي‎شود، كه براي رفع آن ترشي را حذف و غذاهاي لعابدار و ژلاتيني استفاده نماييد.
+

	استخوان
- غذاهاي مفيد براي استخوان: كشك،كنجد،بادام،پنير با گردو، انواع كلم،نور آفتاب، سبزيجات و ميوه جات با پوست. - غذاهاي مضر براي استخوان: چاي، انواع ترشي، ماست، مرغ،آب يخ،غذاهاي ساندويچي،سيب زميني، برنج سفيد، عدس، ميوه‎جات ترش و كال. - برنج را با شويد  يا زيره استفاده كنيد و سفيد نخوريد. مي‎توانيد يك قاشق سبوس دوم به برنج اضافه نماييد و آبكش نكنيد. - سعي كنيد سويا استفاده نكنيد. - رفع كمر درد،ديسك كمر و آرتروز: هفته‎اي سه بار ازسوپي كه داراي اين تركيبات است، استفاده نماييد: جو پوست كنده، يك عدد پاچه گوسفند، يك قاشق چايخوري زنجبيل ساييده، هويج و سبزيجات،ليمو ترش تازه و روغن زيتون. - كساني كه ناراحتي استخوان دارند،حتما روغن زيتون استفاده كنند. - غذاهاي اسيدي باعث از بين رفتن ديسك بين مهره‎ها مي‎شود. - چاي، لبنيات، گوشت سفيد و ترشي نخوريد تا به پوكي استخوان دچار نشويد . - خانمها با نديدن نور آفتاب و يا زدن كرم ضد آفتاب ، دچار پوكي استخوان مي‎شوند. - علاج ورم زانو و درد غوزك پا: 2 تا 3 عدد زرده تخم مرغ محلي ، 3 قاشق مرباخوري زردچوبه، 3 قاشق مرباخوري آرد را خوب مخلوط نموده و محل ورم را تميز نموده تا چهار روز اين مخلوط را روي آن ببنديد. - كاهش دردهاي استخواني: هفته‎اي سه بار گوشت تازه راسته گوسفند را كباب كرده و با ليمو ترش، روغن زيتون و سبزي گرم(نعنا،ترخون،مرزه و...) استفاده شود. - كاهش درد شديد كمر: به اندازه كف دست دمبه گوسفند به ضخامت يك سانتي متر، 10 عدد خرما(رطب) بدون هسته و يك قاشق مرباخوري زنجبيل ساييده. خرما و زنجبيل را مخلوط كرده روي دمبه پهن نماييد. سپس محل گودي كمر را تميز كرده دمبه را روي آن قرار داده و به مدت 48 ساعت ببنديد، اينكار را تا سه مرتبه تكرار نماييد. - براي دردهاي استخواني از دم كرده دارچين و زنجبيل استفاده نماييد. - درمان سياتيك: روزي 2 تا 3 ليوان آب زرشك استفاده شود. يكي از علتهاي سياتيك، خوردن چاي و ماست زياد است. - مفيد براي رماتيسميها و افراد داراي درد مفاصل: مواد زير را آسياب نموده و در كپسول ريخته و روزي 2 تا 3 كپسول ويا 2 قاشق چايخوري بعد از غذا بخورند: زعفران 1 مثقال، سورنجان 50 گرم، خولنجان 50 گرم، زنجبيل 50 گرم، دارچين 50 گرم،هل 5 مثقال. - لبنيات براي خانمهاي يائسه و يا كساني كه پوكي استخوان دارند: بادام 100گرم، گردو 100گرم، فندق 100 گرم، پسته 100 گرم، كنجد با پوست 100 گرم،پونه كوهي 100 گرم، زنيان 50 گرم، زيره سياه 50 گرم، زيره سبز50گرم، رازيانه25گرم، سياه‎دانه25گرم، جوز هندي 50گرم،كشك500گرم و مقداري زعفران. همه را آسياب و مخلوط نموده و استفاده مي‎كنيد. - ادويه ها مفيد براي افراد رماتيسمي: زعفران، زنجبيل، خولنجان، هل، دارچين،...
+

	روش صحيح آب خوردن
يك ليوان آب را نيم ساعت قبل از غذا  ويك ليوان را5/2 ساعت بعد از غذا بخوريد.هر ليوان آب را در سه جرعه بنوشيد و بين هر جرعه يك نفس بكشيد. - بين غذا آب نخوريد و آب را يكدفعه سر نكشيد.
+

	چند نکته
-كساني كه دچار بيماري مي‎شوند، خودبخود به غذاهايي علاقه‎مند مي‎شوند كه بيماري را شدت مي‎دهد. در هنگام سلامت بدن آنچه را كه هوس كرد بخوريد ولي در هنگام كسالت هر چه بدن هوس كرد، عكس آنرا عمل نماييد. - افراد بيمار از فرآورده‎هاي حيواني استفاده نكنند. گوشت باعث درد زياد در بيمار مي‎شود. - بيشترين پتاسيم در ته خيار است و براي اينكه تلخي آن مشخص نباشد ،خيار را از ته بخوريد. - هورمونهاي تزريق شده به مرغ‎در بال و پوست آن جمع مي‎شود، از خوردن آنها جدا پرهيز نماييد. - خوردن انجير و زيتون، از ابتلا به ‎بيماريهاي‎ گوارشي‎ جلوگيري‎ كرده و باعث كاركرد خوب روده مي‎شود. - انجير و زيتون را در برنامه غذايي خود بگنجانيد تا هيچگاه بيمار نشويد. - خوردن نوشابه و آب يخ با غذا باعث قلنج روده مي‎شود و درمان آن خوردن انجير مي‎باشد. - به بچه‎هاي در حال رشد، كشمش و مويز بدهيد. - براي رفع سرطان غذاهاي گياهي بهترين است و استفاده از فرآورده‎هاي حيواني مناسب نمي‎باشد. - براي رشد بچه‎ها، غذاهاي زير را حذف كنيد: شيريني،چاي و سرخ كردني. - دير خوابيدن در شب و دير بيدار شدن در روز، باعث كوتاهي عمر مي‎شود. - در آزمايشگاه براي كشت ميكروب از مواد زير استفاده مي‎كنند: آب گوشت، شكلات، بلادونا، خون و آگار . - از دو مكان هرگز خريد نكنيد: قنادي و ساندويچي.
+

	يبوست
تشخیص یبوست: - غذا نبايد بيشتر از 24 ساعت در معده توقف نمايد،در صورت توقف بيشتر، فرد دچار يبوست مي‎باشد.ممكن است فردي روزانه يكبار دفع داشته باشد ولي بصورت خيلي سفت باشد كه در آنصورت آنهم، يبوست است. براي تشخيص يبوست، يك حبه سير را پوست گرفته و بلعيده، اگر تا 24 ساعت دفع شد فرد يبوست ندارد، ولي بيش از آن فرد دچار يبوست مي‎باشد. - انگل به سراغ كساني مي‎آيد كه يبوست دارند. - دانه همه ميوه‎جات ضد انگل است. - بوي بد دهان نشانه يبوست مي‎باشد. - بچه‎هايي كه پرخاشگر هستند، يبوست دارند.  رفع يبوست: خورشت آلو با اسفناج هفته‎اي 2 بار، سيرابي هفته‎اي 2 بار و سوپ جو با پاچه گوسفند مفيد است. - بچه‎هاي زير 2 سالي كه دچار يبوست مي‎شوند، بهترين چيز برايشان شيرخشت، ترانجبين و انگبين است. -براي رفع يبوست از انجير استفاده نماييد. - ام الامراض و منشا تمام بيماريها، سرماخوردگي و يبوست مي‎باشد.
+

	غذاهاي ممنوعه
برای حفظ سلامتی خود از خوردن غذاهای زیر جدا پرهیز نمایید: چاي، قند وشكر، هر چيزي كه با قند و شكر تهيه مي شود، شيريني‎جات قنادي، سرخ كردني، فريز شده، زودپز شده، سس، رب، شور، ترشيجات، سركه، نمك زياد،ماست و لبنيات، مرغ و تخم مرغ ماشيني، غذاهاي چرب و پرحجم، آش رشته، گوشت زياد، ادويه‎جات زياد، ماكاروني و لازانيا، كليه غذاهاي ساندويچي، دوغ و نوشابه، آب يخ، بستني، تنقلات مصنوعي (شكلات، پفك، آدامس، بيسكويت و...)، قهوه، نسكافه، غذاي پخته شده با مايكروفر، همراه غذا مايعات خوردن ،تند و سريع غذا خوردن.
+

	هفت اصل پيشگيري
-تا زمانيكه گرسنه نشده‎ايد، سر سفره ننشينيد. - كمي قبل از سير شدن، دست از غذا بكشيد. - شب ،هنگام خواب، اجابت مزاج انجام دهيد. - زمانيكه سالم و شاداب هستيد، از مزه‎ها، هرچه هوس كرديد، ميل كنيد. - هنگام كسالت، هرچه هوس كرديد، ميل نكنيد. - هنگام كسالت، هرچه هوس كرديد، عكس آنرا ميل كنيد. - هنگام صرف غذا، اولين لقمه كه در دهان گذاشتيد، اگر احساس خوبي نداشتيد، آن غذا را نخوريد تا اشتهاي شما باز شود.
+

	سخن آغازین
يامن اسمه دواء و ذكره شفاء معده خانه همه بيماريهاست كم خوردن درمان همه دردهاست   مطالبی که در این وبلاگ تقدیم میِگردد٫ مطالبی است که از منابع مختلف جمعِ آوری شده و هدف از ارائه آنها ٬ توجه بیشتر به تغذیه در زندگیست٬ چیزی که به نظر میِ رسد بسیار کم اهمیت شده است. سری اول مطالب ٬ برگرفته از سخنرانیهای استاد جمشید خدادادی٬ تحت عنوان غذای انسان در قرآن می باشد که از روی سی دی برگردان شده است. سایت استاد خدادادی: www.tebbeghorani.com   با نظرات خوب خود( که محفوظ مانده و نمایش داده نخواهد شد)٬ ما را در ارائه بهترمطالب یاری دهید. امید که مطالب مفید بوده و مورد استفاده قرار گیرد

اولین قدم برای فنگ‌شویی ، خانه‌تكانی و پاك‌سازی مكان است. تاثیرات بی‌نظمی را نمی‌توان نادیده گرفت . بی‌نظمی نه تنها شما را از حركت باز می‌دارد بلكه جریان انرژی‌های مثبت را نیز متوقف می‌كند .

به همین دلیل لازم است قبل از هر كاری ، شروع به پالایش خانه كنید و هرچیز معیوب و بی‌استفاده را جدا كنید ، مگر این كه كاملا مطمئن باشید كه واقعا به درد می‌خورد . این اصل شامل لباس‌های اضافی نیز می‌شود . اگر می خواهید لباس‌های تنگ‌شده را به امید لاغر شدن نگه دارید این را به یاد داشته باشید که هرگاه واقعا لاغر شدید ، خریدن لباس های جدید بهترین هدیه برای شما خواهد بود. شاید بارها گفته باشید «هیچ لباسی برای پوشیدن ندارم» در حالی كه كمدتان آن قدر پر بوده كه نمی‌توانستید چیز دیگری را در آن بگذارید . در اصل باید بگویید «هیچ كدام از لباس های داخل كمدم را دوست ندارم بپوشم» .

برای سامان‌دهی خانه باید آستین‌ها را بالا بزنید و كمدها و گنجه‌ها را خالی كنید تا دوباره احساس رضایت كنید و سپس مجددا آن‌ها را با لباس‌ها و وسایلی كه مطابق با احتیاجات كنونی شما هستند پر کنید .

اگر نمی دانید با لباس‌های اضافه چه كنید آن‌ها را به موسسات خیریه بدهید تا افراد نیازمند استفاده كنند . به این ترتیب علاوه بر اهدای لباس ، سخاوتمندانه انرژی‌های مثبت را نیز پراكنده ساخته اید و به زودی متوجه خواهید شد كه با جدا كردن همه‌ی این موانع قدیمی شما نیز آزاد می‌شوید چون بدون این كه بدانید انرژی راكد و منفی این اشیا شما را محاصره می‌كند و مانع پیشرفت شما می‌شود .

در روند زندگی ایجاد تغییر بسیار ضروری است . حتی در طبیعت نیز تغییر و دگرگونی وجود دارد . بنابراین طبیعی است كاری كنیم كه محیط پیرامون ما نیز تغییر كند . هر وسیله‌ای كه زمانی بسیار دوست داشتیم ولی امروز بی فایده به نظر می رسد باید از خود جدا كنیم تا بتوانیم پیش برویم ، مانند بادكنكی كه باید بند آن را رها كرد تا در آسمان بالا رود .

خانه را نباید تبدیل به موزه‌ی اشیای یادگاری كرد. هیچ كس دلش نمی‌خواهد تمام عمرش را در اتاق كودكی‌اش زندگی كند، چرا كه مایه‌ی نگرانی خواهد بود . عمل دور ریختن اشیای زاید نه فداكاری و نه بی‌قیدی است بلكه فقط یك تغییر موضع لازم و حتا اساسی است كه ما را به طرف آینده‌ای پررونق و شكوفا سوق می‌دهد .

بسیاری از مردم فكر می‌كنند فنگ‌شویی یعنی اضافه كردن اشیای ساخت چین به لوازم خانه . آن‌ها اشتباه می‌كنند. نصب آیینه‌ی پاكوآ یا زنگوله‌های بادی اوضاع را عوض نمی‌كند . با اضافه‌كردن چنین اشیایی ، نه تنها وضعیت دگرگون نمی‌شود ، بلكه برعكس گاهی اوضاع وخیم‌تر می‌شود . به همین دلیل است كه برای آغاز كار فنگ‌شویی باید آماده شد و با ژرف‌اندیشی به این مساله نگاه كرد .

پس همان گونه كه ذكر شد اولین قدم جدا شدن از انواع خرت و پرت‌ها و خرده‌ریزهایی است كه در طول زمان در خانه جمع شده‌اند.

توجه داشته باشید این امر به معنی جدا شدن از گذشته خود نیست بلكه جدا شدن از چیزی است كه دیگر به آن احتیاجی ندارید . پس اگر خانه‌تان مملو از اشیای به‌دردنخور است همین الان شهامت بیرون ریختن آنها را پیدا كنید .

اصلا نترسید : همین كه شروع به خانه‌تكانی كردید ، متوجه می‌شوید كه بسیار آسان‌تر از آن بود كه فكرش را می‌كردید . به علاوه ، این خانه‌تكانی یك تجدید انرژی برای شما ایجاد می‌كند كه به كمك آن می‌توانید طرح‌ها و برنامه‌های جدید را شروع كنید .

============================
فنگ‌شويي تاكيد زيادي بر دور ريختن لوازم به‌دردنخور و اضافي دارد و معتقد است كه بسياري از لوازم و وسايل زندگي، خاطرات و گذشته‌هاي بد و ناخوشايندي را با خود همراه دارند كه بايد دور ريخته شود.

اگر خانه‌ی شما هم مانند سمساري است و همه نوع وسايل نو و كهنه را گرد هم آورده‌ايد ، چه خوب است كه به توصيه‌ی اين دانش باستاني عمل و خود را از شر آن‌ها رها كنيد ! به این فهرست توجه کنید :

- لباس‌هاي زيادي كه از مد افتاده و اميدوار هستيد روزي دوباره مد شود .

- لباس‌هايي كه به شما كادو داده‌اند ولي آن‌ها را دوست نداريد و حاضر نيستيد از آن‌ها استفاده كنيد .

- لباس‌هایی که برایتان تنگ شده‌اند و امیدوارید روزی لاغر شوید و دوباره آن‌ها را بپوشید .

- بريده‌ی روزنامه‌ها ، انواع مجلات و كتاب‌هايي كه سال‌هاست فكر كرده‌ايد شايد روزي به دردتان بخورد ولي هيچ وقت به طرف آ‌ن‌ها نرفته‌ايد .

- ظروف لب‌پريده .

- انواع كاست‌هاي صوتي و تصويري قديمي .

- انواع ساعت‌هاي مچي و ديواري خراب .

- انواع عینک‌ها با د سته‌ها و شیشه‌های شکسته .

- انواع رسيدها و اسناد حسابداري كه به سال‌ها پیش مربوط مي‌شوند.

- آشغال‌هايي كه خاطرات و گذشته‌هاي بد و ناخوشايندي را با خود به همراه دارند .

اگر مي‌خواهيد در زندگي خود پيشرفت و ترقي كنيد ، تمام اين آشغال‌ها را دور بريزيد . هر يك از اين آشغال‌ها جايي را در ذهن شما اشغال كرده‌اند و مانند يك بند نامریي دست و پاي شما را بسته‌اند . پس از دور ريختن اين‌ها ببينيد چقدر احساس سبكي و خوشحالي مي‌كنيد .

فضاي ذهن و محيط اطراف ما محدود است و نبايد آن را با زباله پر كنيم .

فنگ‌شويي مي گويد: بعد از اين كه آشغال‌ها را از محيط زندگي دور ريختيد ، براي چند روز در آن محيط عود بسوزانيد و يا زنگ به صدا درآوريد تا فضا از انرژي‌هاي منفي پاك شود . زنگ يكي از وسايلي است كه در فنگ‌شويي براي ايجاد صداهاي خوب و پاك‌كردن فضا به کار می‌رود .

و چقدر خوب است كه اين روش را در مورد موضوعات و خاطرات بدي هم كه ذهن ما را اشغال كرده و آرامش ما را به صورت وسواس‌هاي فكري به هم مي‌ريزد ، به كارگيريم و بهترين زمان آن همين حالاست.

پس ، منتظر چه هستيد؟ شروع كنيد .

==============================
در فرهنگ سنتي چين، چيدمان و قرار گرفتن عناصر و اجزاي يك فضا در موقعيت‌هاي مناسب اهميت خاصي دارد، به طوري كه در اين ديدگاه، اگر در خانه اشيا در مكان‌هاي مناسب قرار نگيرند، از آن‌ها انرژي منفي متصاعد خواهد شد كه به نوعي تلخي و ناراحتي را وارد زندگي انسان خواهد كرد. اينجاست كه فنگ‌شويي يا طراحي استقرار اشيا براي خلق زندگي متوازن و موفقيت‌آميز، بسيار كارا و سودمند محسوب مي‌شود. اين تفكر باستاني ابزار و وسايل لازم جهت نيل به آرامش و رشد انسان را از طريق تعيين چگونگي ارتباط وي با اشيا و محيط پيرامون فراهم مي‌سازد؛ استقرار اشيا به گونه‌اي كه مردم (انسان)، محيط زيست (خاك) و روان (آسمان) با تشكيل وحدتي موزون، زمينه‌هاي پيشرفت انسان را ايجاد كنند.

 

فلسفه و طب چين كه مبناي هنر فنگ‌شويي است، بر اين اساس استوار است كه حركت بسيار ظريفي از انرژي الكترومغناطيس ـ كه در چين به آن «چي»  گفته مي‌شود ـ در تمامي اشيا وجود دارد كه باعث برقراري تعادل و توازن در زندگي شخص و وحدت ميان آسمان و زمين و انسان و ماده می‌شود و شانس خوب را به انرژي فيزيكي، روابط عاطفي و رفاه مادي تبديل مي‌كند. جريان درست چي در خانه بسيار مهم و حياتي است چرا كه اگر نتواند آزادانه در منزل جريان داشته باشد، راكد مانده و به انرژي مخرب شا (Sha) كه باعث بدشانسي، افسردگي و نقصان سلامت و ثروت است تبديل مي‌شود.

در كل هدف از فنگ‌شويي حركت بي‌وقفه‌ی انرژي چي در محيط زندگي انسان است، به نحوي كه بتوان بيشترين سود را از آن برد. منظور از چي ، همان نيروي جان‌آفرين و روح‌بخش است كه در وجود ما، در خانه‌ی ما و در تمامي اشياي فيزيكي اطراف ما تاثير مي‌گذارد و اگر اجازه دهيم آزادانه جريان يابد، تاثير مثبت خواهد داشت و هنگامي كه آن را در گوشه‌ها و كنج‌ها محصور كنيم، اثر منفي مي‌گذارد و زماني كه آن را مستقيم به جريان درآوريم، زيان‌آور خواهد بود.

========================
شايد به نظر می‌رسد كه فنگ‌شويی ، روشی است كه در هزاران سال پيش كاربرد داشته و امروزه برای حل مشكلات نمی‌توان به آن رجوع كرد ، اما به نظر كارشناسان نظريه‌ی فنگ‌شويي كيهان‌شناسانه است و بر اساس نظريات تائويیسم درباره‌ی رابطه‌ی كيهان و انسان شكل گرفته است . هدف آن ايجاد وحدت ميان آسمان ، زمين ، انسان و ماده از طريق نيرويی به نام تای‌چی (نهايت مطلق) است .

چينی‌های باستان اعتقاد داشتند هنگامی كه اين وحدت به وجود آيد چی ( نيروی حيات ) در موجودات جان‌دار و بی‌جان جاری شده ، موجب بروز اتفاقات خوب و سازنده می‌شود . فقدان جريان چی نيز نتيجه‌ی معكوس ، يعنی بدبختی و نحوست به بار می‌آورد .

به نظر می‌رسد كه گفتمان اصلی تمام نظريه‌پردازان فنگ‌شويی از ابتدای شكل‌گيري تا به امروز مبتنی بر اصل وحدت است و اين مقوله از جمله مسائلی است كه برای بشر هميشه به عنوان يك دغدغه‌ی اصلی وجود داشته است .

در فرهنگ جهانی عرفان نيز می‌خوانيم كه عارف كسی است كه با نگرش جامع و عميق به درون (دل) و ترك ظواهر و امور سطحی و مادی ، به سوی خداوند حركت خواهد كرد . زندگی در دنيای مادی ، بشر را دچار گناه و سنگ‌دلی كرده است كه با ذات الهی و مقدس او سر سازگاری ندارد . عرفان روش و راهی برای حصول معرفت و وصول حق است . برای رسيدن به آن انسان بايد از سطح معرفت عاميانه به معرفت خاص حركت كند . وقتی عارف به اين معرفت دست پيدا می‌كند از مقام عقل به مقام عشق می‌رسد و دل در گرو پروردگار می‌بندد و تا يكی شدن با پروردگار آرام و قرار نمی‌گيرد . مرحله‌ی يكی شدن ، در اصطلاح عرفان وحدت نام دارد .

بشر در طول تاريخ تلاش كرده است مفری برای سعادت و آرامش انسان‌ها بيابد . ايجاد مكاتب فكری و عقيدتی و ايسم‌های بشری و گروه‌هاي مختلف و فرقه‌ها ناشی از جست و جوی انسان برای رسيدن به سعادت است اما شكست آشكار اين ايده‌ها و انديشه‌ها ، انسان را به عرفان مثبت متمايل كرده است كه مبدأ اصلی بحث آن در مقوله‌ی وحدت تجلی می‌يابد .

فنگ‌شويی نيز مانند عرفان روشی است كه به واسطه‌ی آن انسان با كل هستی در هماهنگی و هم‌بستگی قرار می‌گيرد. نظريه‌ی وحدت بين آسمان، زمين و انسان محور هنر فنگ‌شويی است كه از آن اساطير و داستان‌های محلی فراوانی زاده شده است. تفكر انتزاعي كيهان‌شناسي بعدها با عقايد مردم محلی در هم آميخت ، زيرا چينی‌های قديم در جست و جوی وسيله‌ای براي توضيح نيروهای مریی و نامریی روی زمين و تاثير پيچيده و مرموز اين نيروها بر رفتار انسان بودند. هدف اين مردم غلبه و استيلا بر اتفاقات غيرمنتظره زندگی نبود ، آنچه باعث جذب آنان می‌شد معنويتی بود كه در ايام سختی و فاجعه به آنها پناه می‌دهد و آرامش را به آنها باز می‌گرداند.

نزد چينی‌های باستان ، وحدت انسان و طبيعت ( و نه غلبه‌ی انسان بر طبيعت ) ، تدارك واقعی و ضروری برای ايجاد قلمرو معنویی است كه درآن انسان و كائنات به يگانگی می‌رسند . حكمت محلی ضمن اعطای ظرفيت پذيرش پديده‌های غير قابل توضيح، به آنان می‌آموخت كه با ايجاد تكيه‌گاهی محكم ، در زندگی به صلح ، اميد و رويای تداوم و شكوفايی دست يابند. اين تفكر بسيار پرمعنا ، آرامش‌بخش و در عين حال عملی است و نشانه‌ی استيلای عقل بر پديده‌های مادی و اشتياق به تلاش برای پيشرفت است .

فنگ‌شويي ريشه در هم‌نوايی بين انسان و طبيعت دارد و منجر به خلق يك سمفونی بسيار خاص انسانی می‌شود.

فنگ‌شويی هنري است پر رمز و راز كه پی بردن به كنه آن با عقل بشری ممكن نيست. اما به‌كارگيری‌اش بی‌شك دريچه‌های بسته را به روی آسايش و آرامش برمی‌گشايد. بنابراين به تعبيری با تعابير علمي نمی‌توان به ماهيت فنگ‌شويی دست يافت. همان طور كه راه يك عارف را نمی‌توان در عبارات و الفاظ ترسيم كرد اما می‌توان در همين حد بسنده كرده و اشاره كرد كه ماهيت و ذات فنگ‌شويی برمبنای گفتمان عشق پايه‌ريزی شده است و اين هماهنگی و تطابقی كه بين انسان و هستی بر مبنای تعادل بين انرژی‌ها مطرح است ، جز در مفهوم عشق قابل تفسير و بيان نيست.

در فلسفه‌ی فنگ‌شويی ، بدون شك به نيروی محركه‌ی تمام كائنات ، كه در همه‌ی اجزای هستی ساری و جاری است ، توجه شده است . و اين بسيار ساده‌لوحانه خواهد بود كه ما اين هنر را فقط در حد نحوه‌ی چيدن اشيا و نظم و انضباط در منزل مطرح كنيم .

=========================
ما در يک فوريت پزشکی در خانه بيشتر از آنکه به داروهای گياهی فکر کنيم به سراغ ضد عفونی کننده ها و مسکن های رايج ميرويم. اما گياهان را هنوز هم ميتوان جانشينی موثر برای بسياری از داروهای بدون نسخه موجود دانست و در مواردی شاید دسترسی به آنها بسیار ساده تر از دسترسی به جعبه کمکهای اولیه استاندارد باشد. مثلا در یک منطقه روستایی،برای استفاده در منزل،فراورده های تجارتی را میتوان جانشین گیاه تازه نمود.

داروی خريدنی: داروهای گیاهی را میتوان در اشکال گوناگون،شامل کرم،عصاره روغنی وکپسول،بصورت آماده خریداری کرد.در زیر تعدادی از مفید ترین گیاهان دارویی برای نگهداری در جعبه کمکهای اولیه در منزل معرفی شده اند.

داروهای نجات بخش: داروهای حاصل از گل گنذم یا قنطوریون اثر زیادی بر احساسات و عواطف دارند.این دارو که به شکل کرم هم موجود میباشد،برای شوک ها و ناراحتی های عصبی مفید است.

کرم گل داوودی: اغلب آنرا بعنوان همیشه بهار میفروشند،یک ضد عفونی کننده و ضد قارچ است،برای انواع خراشیدگیها و بریدگیها مفید است.

پماد گوش خر: این پماد با  افزایش دادن رشد سلولها  سرعت ترمیم زخم را بیشتر میکند: تنها در زخمهای تمیز بکار ببرید چون سرعت ترمیم پوست ممکن است باعث باقی ماندن کثافات در زخم شود.
 

کرم حشیشه القزاز: یک داروی با ارزش که برای بیرون کشیدن تراشه چوب و نیش حشرات حشرات و کورک یا برای سوختگی و تاول بکار میرود.

کرم آرنیکا: موثر برای کوفتگی و کشیدگی عضلات . در پوست مجروح بکار نبرید چون ممکن است تحریک کننده باشد.

قرصهای آرنیکا: برای شوکها یا حوادث خانگی لازم است،یکی از این قرصهای همئوپاتیک را میتوان تا هنگام ایجاد احساس آرامش ، هر 30 دقیقه  یک بار مصرف کرد.

روغن اسطوخودوس: 2-3 قطره ی آنرا به یک قاشق چایخوری روغن حامل اضافه کنید و انتهای گردن و شقیقه ها را ، با بروز اولین نشانه های سزدزد یا میگرن ،ماساژ دهید.از همین مخلوط برای درمان سوختگی،تاول و آفتاب سوختگی استفاده کنید.

روغن درخت چای: فوق العاده ضد عفونی کننده و ضد قارچ برای بریدگیها و خراشها و نیز زگیل و تبخال.

کپسول مغربی: درمان کننده مناسب حالت خماری است با مقدار دوز بالا (دو تا سه گرم) در صبح مصرف شود تا به آرامش و نشاط لازم برسید.

عصاره نارون کوهی: مناسب برای درمان سوختگی سطحی و سوختگی بر اثر آفتاب ، خیسانده ریشه های طنابی نارون کوهی جریان خون را در محل زخمها و نیش حشرات تسهیل میکند و آنرا تسکین میدهد برای کوفتگی و در رفتگی عصاره منجمد نارون کوهی که قبلا آماده و با مشخصات در فریزر قرار داشته استفاده کنید.

داروهای خانگی: از مواد خام موجود در قفسه آشپز خانه ،مانند سیر،زنجبیل،چای های گیاهی،برخی از مفید ترین داروها بعنوان کمکهای اولیه ،به دست می آید،علاوه بر این،روغن دمکرده گیاهان تازه را میتوان با استفاده روشهای سرد و داغ تهیه ی دمکده فراهم آورد.

سیر: حبه های سیر را که فوق العاده ضد عفونی کننده اند ، روی جوشهای آکنه یا نقاط عفونی دیگر پوست بمالید و برای درمان میخچه از سیر له شده استفاده کنید.

صبر زرد: برای تسکین سوختگی خفیف، تاول یا آفتابسوختگی برگی از یک گیاه صبر زرد (aloe vera) بکنید ،آنرا بشکافید و ژل غلیظ درون آنرا فرا به ناحیه آسیب دیده بمالید.

پیاز: برش ها ی تازه پیاز را روی محل گزش حشرات قرار دهید تا فورا تسکین یابد. همچنین برای از بین بردن کهیر های ناشی از مواد غذایی میتوانید از آب استفاده نمائید.

زنجبیل: یک قطعه از زنجبیل را که حالت بلوری یافته است برای رفع تهوع و پیشگری از استفراغ بجوید.

در مزرعه (طبيعت بکر): در یک مورد فوری در منطقه ای روستایی میتوانید از بومادران برای جلوگیری از خونریزی و زخم و بینی،از مینا چمنی (daisies)له شده برای کوفتگی و کشیدگی غضلات، از بارهنگ (plantain-plantago) تازه یا بادرنجبویه(lemon balm) برای گزیدگی حشرات ، و البته از dack leaves برای رفع خارشهای ناشی از تماس با گزنه ، استفاده کرد.

گیاهان خشک شده: مجموعه ای از گیاهان خشک شده ،به صورت باز یا کیسه ای را برای تهیه دمکرده ها ی گیاهی در دسترس داشته باشید. دمکرده بابونه را برای ناراحتی ها و شوکهای عصبی ،رازیانه را (fennel) یا نعناع را برای سوء هاضمه و اسطخو دوس را برای سردرد و میگرن مصرف کنيد.

روغنهای دمکرده: از روغن هو فاریقون برای سوختگی ، از روغن گل قاصدک (marigold) برای کوفتگی و کشیدگی غضلات ، و از روغن بادرنجبویه (lemon balm) برای نیش حشرات و بعنوان  دافع حشرات استفاده کنید.
======================
ژل صبر زرد ، بهبود زخم ها را در موش هاي ديابتي افزايش مي دهد.

كاهش بهبود زخم هاي پوستي در بيماران ديابتي ممكن است مربوط به كاهش مقدار كلاژن باشد ،كلاژن تركيبي است كه ساختمان و استحكام بافت پوست را تثبيت مي كند. در مطالعه اي نشان داده شده كه درمان با ژل صبر زرد ، بهبود زخم را افزايش مي دهد و اين احتمالا به خاطر اثري است كه روي سنتز كلاژن ونيز التهاب دارد. در اين مطالعه ، زخم هاي پوستي ايجاد شده در موش هاي ديابتي ، با تجويز خوراكي يا موضعي ژل صبر زرد (Aloe) درمان شدند. زخم هاي مجاور شده با ژل آلوئه ، به طور معني دار سريع تر از زخم هاي حيوانات گروه كنترل ، درمان گرديدند. به علاوه ، مقدار كلاژن ، پروتئين تام و DNA هم در گروه درمان بالاتر از گروه كنترل بود ( خصوصا در خلال 10 روز اول مطالعه ). محققين نتيجه گرفتند كه خواص هيپوگليسميك احتمالي ژل صبر زرد ، ممكن است مسؤول توانايي ظاهري اش در افزايش بهبود زخم ها در افراد ديابتي باشد. مكانيزم بيوشيميايي احتمالي صبر زرد كه اين اثر را اعمال مي كند ، هنوز مشخص نيست.

بتاكاروتن ، اكسيداسيون LDL را كاهش مي دهد.

در يك مطالعه باليني ، مقدار mg5/4 بتاماروتن در روز ، اكسيداسيون LDL را در افراد بزرگسالي كه در آن ها ريسك بيماري هاي قلبي وجود داشت ، به طور معني دار كاهش دارد. اين مطالعه ، شامل 200 زن و مرد در دامنه سني 35 تا 68 سال بود كه در 3 گروه تحت خطر سيگاري ها ، ديابتي ها ، چاق ها ، و يك گروه شاهد سالم ، تقسيم بندي شدند. استعداد و آمادگي همه افراد براي اكسيداسيون LDL آزمايش گرديد ، سپس به آن ها بتاكاروتن همراه با رژيم غذايي طبيعي شان به مدت 45 روز داده شد و بعدا دوباره آزمايش شدند. در پايان مطالعه ، LDL هاي اكسيد شده در گروه هاي سيگاري ها ، ديابتي ها و چاق ها به ترتيب 18،22و21 درصد كاهش يافت كه اين اختلاف از نظر آماري معني داري است. با اين حال استعداد گروه هاي خطر ، در اكسيداسيون LDL در پايان مطالعه ، هنوز بيشتر از گروه شاهد سالم در شروع مطالعه بود.

شواهد مشخصي براي نقش سيلي بينين در درمان سرطان پروستات

پژوهش هاي انجام شده ، پيشنهاد مي كند كه شيوع كمتر سرطان پروستات در آسيايي هايي كه در آسيا زندگي مي كنند (در مقايسه با آسيايي هايي كه در آمريكا هستند و از رژيم غذايي غربي تغذيه مي نمايند ) ، ممكن است مربوط به كاهش تركيبات موثره بيولوژيك آندروژني در رژيم غذايي شان باشد. شواهد متعددي كه از اين نظريه حمايت مي كند از مشاهداتي ناشي مي شود كه بيشتر از 75 درصد از سرطان هاي پروستات ،در تشخيص اوليه وابسته به آندروژن هستند. آنتي ژن اختصاصي پروستات {PROSTATE SPECIFIC ANTIGEE (PSA) } نشانگرحساس ويژه اي در تشخيص ودرمان اين بيماري است. در مطالعه حاضر ، نقش احتماليي تركيب فلاونوئيدي سيلي بينيين در گياه خار مريم با اثر آنتي اكسدان ، روي ژن تنظيم كننده آندروژني ، بررسي شده است. تصور ميشود كه سيلي بينين مانند ساير استروژن هاي گياهي ، به طور بالقوه اي روي پيشرفت سرطان هاي وابسته به هورمون اثر مي كند. در اين مطالعه آزمايشگاهي ،سيلي بينين ، در كاهش مقدار PSA داخل سلولي و ترشح شده تحت شرايطي كه توسط آندروژن و سرم القا شده موثر است ، در حالي كه باعث افزايش رشد سلولي از طريق توقف فاز G 1 چرخه رشد مي شود. به علاوه سيلي بينين هيچ گونه اثر ظاهري روي سلول هاي طبيعي اعمال نمي كند ، بلكه فقط روي سلول هاي سرطاني اثر مي نمايد. كاهش مقدار PSA توسط سيلي بينين عليه بيان پروتئين PSA ، و يا به مهار مستقيم گيرنده هاي آندروژني با واسطه بيان PSA ، منتسب نمود.

ايزوفلاون ها ممكن است مسؤول اثر ضد سرطاني سويا نباشند.

تحقيقات انجام شده در دانشگاه ايلينويز پشنهاد مي كند كه ايزوفلان هاي موجود در پروتئين سويا ، آن طور كه قبلا تصور مي شده ممكن است مسؤول اثر ضد سرطاني سويا نباشند. در اين تحقيقات ، تعدادي موش ماده با ايزوفلان هاي خالص ، يا مخلوط از پروتئين هاي سويا با  ايزوفلان يا بدون ايزوفلان درمان شدند. گرچه در تمام اين درمان ها ، به هر حال مقداري اثر آنتي تومور وجود داشت ، ولي مخلوط بدون ايزوفلان در كاهش شيوع و تعداد تومورهاي پستان در موش هاي ماده ، موثرتر بود. محققين معتقدند كه ساير اجزاي موجود در سويا مانند ليگنان ها ، فيبرهاي غذايي يا اسيد فيتيك ممكن است به عنوان آنتي اكسيدان در مهار تومورها عمل كنند.

روغن زيتون ، روغن انتخابي براي حفاظت از اكسيداسيون LDL

برخي از مردم و جمعيت هاي اطراف درياي مديترانه ،كه مقادير بالايي از روغن زيتون را در رژيم غذايي خود مصرف مي كنند ، شيوع كمتري از بيماري قلبي كرونر را نشان مي دهند. حضور اسيدهاي چرب داراي يك باند دوگانه و نيز آنتي اكسيدان ها در اين رژيم غذايي با توانايي مقاومت كلسترول LDL به اكسيداسيون ارتباط مستقيم دارد. آسيب اكسيداتيو كلسترول LDL ، با پيشرفت آتروسكلروز و ساير بيماري هاي قلبي مرتبط است. مطالعه حاضر ، در مورد تفاوت در روش هاي توليد و فن آوري روغن زيتون تحقيق كرده و فوايد زيتون كاملا خالص و تازه (Extra virgin) داراي اسيديته بسيار پايين و مواد آنتي اكسيدان است. روغن زيتون تصفيه شده ، همان تركيب اسيدهاي چرب را داشته ولي به خاطر پروسه هاي اضافي ، فاقد آنتي اكسيدان هاي موجود در ميوه زيتون مي باشد. در اين مطالعه كه به صورت اتفاقي و متقاطع انجام شد ، يك گروه از بيماران مبتلا به بيماري هاي عروق محيطي ، روغن زيتون كاملا خالص را جهت مصرف در آشپزي به مدت 3 ماه دريافت كردند ، سپس 3 ماده دور قطع مصرف آن ها بود و بعد 3 ماه هم روغن زيتون تصفيه شده را دريافت نمودند. گروه ديگر روغن ها را به طور بر عكس دريافت مي كردند. بررسي ها نشان داد كه بيماران دريافت كننده روغن خالص ، آلفا ـ توكوفرول بيشتري جذب كرد اند ( در واقع اولين خط دفاعي عليه اكسيداسيون LDL در نظر گرفته مي شود ). سرعت اكسيداسيون LDL نيز در بيماران دريافت كننده روغن خالص كمتر از آن هايي بود كه روغن تصفيه شده دريافت مي كردند. اختلافات معني داري كه در قابليت LDL به اكسيداسيون در خلال مصرف روغن خالص مشاهده گرديد ، منجر به آن شد كه محققين نتييجه بگيرند تركيب آنتي اكسيدان روغن خالص اثر محافظتي بيشتري از روغن تصفيه شده عليه اكسيداسيون LDL دارد.

مكانيزم اثر احتمالي ديگري در مورد فعاليت ضد افسردگي گياه هوفاريقون

گياه علف چاي (هوفاريقون) ، در مطالعات باليني نتايج مطلوبي در درمان افسردگي خفبف تا متوسط نشان داده ، ولي مكانيزم اثر اين گياه هنوز دقيقا معلوم نشده است. تحقيقات قلبي نشان داده بود كه عصاره اين گياه ، باز جذب سيناپتوزومال سروتونين را مهار ميي كند ، يعني مكانيزم اثر آن شبيه به داروهاي شيميايي سنتزي است كه معروف به مهار كننده هاي انتخابي باز جذب مجدد سروتونين {Selsctive Serotonin reuptake Inhibitors (SSRI s) } هستند.

در مطالعه حاضر ، محققين نتيجه گرفتند كه عصاره هوفاريقون در حقيقت تجمع سروتونين را در سيناپتوزوم هاي كورتيكال مغز مهار مي نمايد. يعني اين مكانيزم بيشتر از آن كه به SSRI شبيه باشد به تركيبات شبه رزرپيني مرتبط است كه موجب تخليه وزيكول هاي تجمعي سروتونين مي شوند ، بنابراين غلظت سروتونين كاهش مي يابد و منجر به مهار باز جذب مجدد واضحي مي گردد.

هيچ تداخلي بين علف چاي (هوفاريقون) و كاربامازپين نيست.

در يك مطالعه كه تداخل هاي بالقوه بين علف چاي و كاربامازپين را بررسي كرده است ، محققين هيچ گونه تفاوت معني داري را در غلظت خوني يا كليرانس كاربامازپين ، قبل يا بعد از تجويز هوفاريقون ، رديابي نكرده اند. اين بررسي شامل 8 نفر داوطلب سالم بود كه علف چاي را همرااه با كاربامازپين دريافت مي نمودند. مطالعه قبلي توسط همين گروه از محققين نشان داده بود كه علف چاي غلظت خوني داروي اينديناوير ( يك مهار كننده پروتئاز كه در درمان عفونت HIV استفاده مي شود ) را در داوطلبان سالم مهار مي كند. كاربامازپين و اينديناوير و تعدادي از داروهاي ديگر ، از طريق آنزيم كبدي سيتوكروم P- 450 يعني CYP 3A4 متابوليزه مي شوند. مطالعه حاضر ، اين تفكر گسترده را كه علف چاي موجب كاهش غلظت خوني همه داروهايی كه از طريق سيستم آنزيمي فوق متابوليزه مي شوند را رد مي كند. بر طبق اين مطالعه ، بيش از 70 درصد افراد مبتلا به صرع ، از علف چاي براي اصلاح خلق و خو ، و كاهش خستگي استفاده مي كنند.

يك فرمولاسيون تركيبي شامل گياه اكيناسه(اچیناسه) ، عليه سرماخوردگي موثر است.

يك پژوهش تحت كنترل با دارونما ، اتفاقي و دو سوكور شامل 263 نفر ، نشان داده كه يك فرمولاسيون تركيبي گياهي ، در تسكين علايم سرماخوردگي ، از دارونما به طور معني داري موثرتر است. اين داروي گياهي Esberitox N نام دارد و حاوي عصاره هاي الكلي ريشه هاي دو گونه از اكيناسه و دو گياه ديگر است. بيماران ، اين دارو ( 3 قرص ، 3 بار در روز ) يا دارونما را به مدت 7 تا 9 روز دريافت كردند. در خلال دوره درماني ، بيماران شدت 18 نوع علامت مختلف سرماخوردگي را گزارش مي نمودند. نتايج نشان داد كه درمان با Esbritox N ، همه علايم سرماخوردگي را بهبود مي بخشد. پاسخ هاي درماني ،ابتدا در روز سوم در مورد افرادي كه داروي گياهي فوق را دريافت مي كردند ، مشاهده گرديد ( 4/18 درصد در مقابل هيچ پاسخ گروه دارونما ) ، و در روز پنجم تا 4/55 درصد ، در مقابل حدود 28 درصد براي دارونما ، افزايش يافت. نتايج بهتر در مورد افرادي ديده شد كه درمان را با اين داروي گياهي ، در شروع بيماري و قبل از شدت يافتن علايم بيماري ، آغاز كرده بودند.

اثرات حفاظتي سير عليه سرطان هاي قولون و معده

آناليز 18 مطالعه كه ارتباط بين مصرف سير و ريسك سرطان را تخمين مي زده اند ، نتيجه مي گيرد كه مصرف زياد سير خام يا پخته ، ممكن است با اثرات حفاظتي عليه سرطان هاي معده و كولوركتال ، مرتبط باشد. در اين مطالعات آناليز شده ، كمترين مصرف سير ، در دامنه صفر تا 5/3 گرم در هفته ، و بيشترين آن از هر گونه مصرف معمولي تا 8/28 گرم در هفته بوده است. متوسط اختلاف بين بيشترين و كمترين مقدار مصرف 16 گرم در هفته مي باشد. با اين حال محققين در مورد تمايل نويسندگان مقالات براي چاپ تنها نتايج مثبت و ساير عوامل مغشوش كننده كه ممكن است روي نتايج آناليز تاثير بگذارد ، احتياط مي كنند.

تحقيق در مورد مصرف دارواش به عنوان درمان آدجوان ( adjuvant) در درمان سرطان سرو گردن.

يك مطالعه باليني تحت كنترل روي 477 بيمار مبتلا به كارسينوماي سلولي سرو گردن ، نشان مي دهد كه عصاره استانداردي از دارواش ، در پيشگيري از عود يا متاستازهاي سرطان بعد از جراحي يا درمان هاي راديوتراپي بي اثر است. به علاوه ، سرعت زنده ماندن طي 5 سال بعد ، در مورد افرادي كه دارواش را دريافت كرده بودند ، بيشتر از گروه كنترل نبوده ، و هيچ گونه تفاوت معني داري در كيفيت زندگي آن ها نيز مشاهده نگرديد. دارواش ،يكي از معمولي ترين درمان هاي جانشيني سرطان در اروپاست. برخي مطالعات اوليه باليني ، پيشنهاد كرده بود كه دارواش ممكن است به عنوان آدجوان ، در درمان سرطان ارزش داشته باشد ، ولي طي مطالعه حاضر ، كيفيت كلي اين مطالعات ، مورد انتقاد واقع شده است. محققين در مطالعه حاضر نتيجه گرفتند كه “ فرآورده هاي دارواش ” ، در درمان آدجوان بيماران مبتلا به سرطان سر و گردن ، مورد مصرفي ندارد. 

اثر گزنه در درمان درد استئوآرتريت.

گزنه در درمان دردهاي استئوآرتريت ، تاريخچه اي طولاني از مصرف سنتي دارد ، ولي تعداد كمي از پژوهش هاي باليني ، تاثير اين نظريه را بررسي كرده است. مطالعه محدود و تحت كنترل با دارونمايي حاضر ، نشان مي دهد كه كاربرد روزانه برگ تازه گزنه ، در تسكين درد استوآرتريت ، به طور معني داري موثرتر از دارونماست. در اين مطالعه ، 27 نفر . برگ گزنه را روزي يك بار تا يك هفته توقف ،درمان با استفاده از دارونما تكرار گرديد . بيماران و پزشكان هر دو ، از نوع و دستور درمان بي اطلاع بودند. به بيماران گفته شده بود كه محققين مشغول بررسي دو نوع مختلف گزنه اند و اين كه آن ها ممكن استت در اثر درمان ، احساس سوزش و گزش كنند. بر طبق نتايج ، كاهش ناتواني و درد در مورد گروه درمان شده با گزنه به طور معني داري از دارونما ،بيشتر بود. محققين نتيجه گرفتند كه گزنه به عنوان يك گياه رايج و در دسترس ، به نظر مي رسد علي رغم گزش و سوزش آن ، درمان بي خطري براي دردهاي عضلاني ـ استخواني باشد.

جداسازي تركيبات استروژني از گياه جعفري

در روند غربالگري گياهان دارويي براي تركيبات استروژني ، محققين تعدادي گليكوزيد فلاوني با اثر استروژني را از گياه جعفري جدا كرده اند. با حذف بخش گليكوزيدي تركيبات فوق ، اثر استروژني افزايش يافت. محققين ادعا كردند كه آپي ژنين ، ديوزمتين و كامپفرول بيشترين اثر استروژني را دارند و تقريبا معادل ايزوفلاون هاي ديادزين و ژنيستئين مي باشند. به علاوه ، طبق اين تحقيق ، 7 روز درمان خوراكي با عصاره متانولي جعفري ، آپي اين و آپي ژنين ، وزن رحم را در موش هايي كه تخمك برداري شده بودند ، به حالت اول بر مي گرداند.

مطالعه گل ساعت ، اثر ضد اضطراب كريزين موجود در آن نشان مي دهد.

مطالعه انجام شده در رات نشان مي دهد كه تركيب فلاونوئيدي موجود در گل ساعتي يعني كريزين (Chrysin) در تزريق دوز mg/kg1 ، اثر ضد اضطرابي واضحي دارد. آپي ژنين موجود در آن ( كه در گياه بابونه هم گزارش شده است ) ، در دوز mg/kg 25 اثر سداتيو دارد ولي هيچ اثر ضد اضطراب نشان نمي دهد. از آن جايي كه اثر ضد اضطراب كريزين با تجويز فلومازنيل متوقف ميشود ، پس اثر آن بايد در ارتباط با فعال سازي گيرنده هاي GABA ( نوع A ) باشد. ولي از آن جايي كه فلومازنييل ، بلوك اثر سداتيو هر دو فلاونوئيد را كاهش مي دهد ، محققين نتيجه گرفته اند كه اين اثرات به خاطر تداخل با گيرنده هاي GABA نيست.

فرمولاسيوني از آقطي سياه ، سيستم ايمني افراد سالم را فعال مي كند.

مطالعه محدودي روي عصاره استانداردي از گياه آقطي سياه ( با نام تجارتي سامبوكول ) صورت گرفته و طي آن معلوم شده كه سامبوكول ، سيستم ايمني افراد سالم را با افزايش توليد سيتوكين هايي التهابي تحريك مي كند. توليد سيتوكين با استفاده از مونوسيت هاي مشتق از خون 12 فرد سالم اندازه گيري گرديد. اين نمونه هاي خوني با چند فرآورده سامبوكول (Sambucol) اين گونه شدند : عصاره سامبوكول ، شربت سامبوكول و سامبوكول براي اطفال. از اين محصولات مورد آزمايش ، براي اثر تحريك ايمني ، عصاره سامبوكول ، معني دارترين اثر را روي توليد سيتوكين داشت. بيشترين افزايش در توليد TNF- a مشاهده گرديد.

چاي سبز و زردچوبه

طي يك مطالعه ، اثر درماني بسته بندي هاي تركيبي گياهان عليه سرطان دهان آزمايش گرديد. در اين بررسي ، توانايي ماده اصلي موجود در چاي سبز { اپي گالوكاتشين گالات ( EGCG) } ، و كوركومين ( از گياه زرد چوبه ) ، براي جلوگيري از رشد و پيشرفت سرطان دهاني in vitro آزمايش شد. هر دوي اين مواد خصوصا EGCG ، خواص آنتي كارسينوژني ، آنتي اكسيداني و ضد التهابي نشان دادند.

كشت هايي از سلول هاي اپي تليال دهاني { از سه نوع طبيعي ، بد خيم و پيش ـ بد خيم (premalignant) } ، با EGCG و كوركومين مجاور شدند ، هر دوي اين مواد نشان دادند كه قادر به مهار رشد سلول هاي سرطاني در تمام رده هاي سلولي مورد آزمايش هستند. درجه مهار رشد به رده سلولي خاص وعامل مهاركننده مورد آزمايش بستگي داشته و به نظر مي آيد كه هر عامل ، رشد را در مراحل مختلفي از چرخه سلولي مهار مي كند ( EGCG ، در فاز G1 و كوركومينن ، سلول ها را در فازهاي S/G2M بلوك مي نمايد ). اثرات سينرژيسسمي ،وقتي كه هر دو عامل با هم استفاده مي شدند ، مورد توجه بود و به صورت وابسته به دوز باعث مهار رشد سلولي گرديد. استفاده از دو عامل به صورت تركيبي اجازه داد كه دوز هر كدام كاهش يابد.

چگالي بدن و ايزوفلاون هاي سويا

مقاله هاي مروري متعددي ، در مورد تحقيقات رايج و اثرات بالقوه مثبت مصرف سويا روي سلامتي استخوان ها در انسان وجود دارد. سويا حاوي تعدادي ايزوفلاون است و به ويژه ديادزئين و ژنيستئين ،كاملا مورد مطالعه واقع شده اند. مطالعات حيواني شواهد متقاعد كننده اي را در مورد اصلاح و بهبود توده استخواني بعد از مصرف سويا ، ارايه مي كند. در مورد تاثير روي انسان ، تنها يك مطالعه وجود دارد كه طي آن محققين ، اثر پروتئين سويا را روي چگالي معدني استخواني {Bone Mineral Density - BMD} در زنان يائسه بررسي كرده اند. طي آن بهبود معني داري در BMD استخوان هاي ستون فقرات مشاهده شده ولي در مورد كل بدن يا BMD استخوان ران اين گونه نبوده است.

آب انار ، فوايد بهداشتي روي قلب و عروق دارد.

مطالعات in vivo درمردان سالم غير سيگاري و موش هاي سالم كه به طور تجربي دچار آتروسكلروز شدند ، نشان مي دهد كه آب انار ، احتمالا به خاطر اثرات آنتي اكسيداني اش داراي اثرات قوي آنتي آتروژنيك مي باشد. در اين مردان ، مصرف آب انار ، استعداد و قابليت كلسترول LDL را براي تجمع و ذخيره ،كاهش و اثر پارا ـ اوكسوناز ( Para oxonase ) يك آنتي اكسيدان طبيعي است}. آب انار در موش هاي تحت بررسي ،اكسيداسيون LDL را 90 درصد كاهش داد و پلاك هاي آتروسكلروتيك را در مقايسه با موش هاي شاهد ، 4 درصد كم كرد.

 

به کوشش :دكتر فراز مجاب(دانشكده داروسازي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي)

===================================
سؤال اول ـ داروهاي ضد انعقادي با كدام فرآورده هاي گياهي تداخل دارند ؟

جواب ـ اين سوال به طور مكرر مطرح مي شود كه كداميك از فرآورده هاي گياهي مي توانند با داروهاي ضد انعقادي ( مانند هپارين يا وارفارين ) يا داروهاي ضد پلاكتي ( مانند دي پيريدامول ، آسپرين يا تيكلوپيدين ) تجويز شوند ؟ از آنجايي كه تحقيقات محدودي در اين زمينه وجود دارد ، جواب مشخص و واضحي به اين سوال ،معمولا داده نشده است. مي دانيم كه گياهان زير حاوي كومارين ها يا ساليسيلات هاي طبيعي اند و يا از هز راه ممكن ، انعقاد پلاكتي را مهار مي كنند :

يونجه ، شبدر ، بايونه ، آنژليك ، انيس ، آرنيكا ، فلفل قرمز ، شنبليله ، شاه بلوط هندي ، شيرين بيان ، ختمي ، گزنه ، جعفري ،گل ساعتي ، ميخك ، جين سنگ ، بيد ، هسته انگور ، سير ، زنجبيل و جينكگو(ژینگکو).

 هم چنين آويشن و سير حاوي مواد آنتي بيوتيكي اند كه ممكن است مهار كننده توانايي روده در سنتز ويتامين K باشند. آنتي بيوتيك هاي رايج نيز همان اثر را نشان مي دهند و اثر طولاني كنندگي زمان خونروي آن ها ، معلوم شده است. به خاطر آن كه برخي گياهان اثر ضد انعقادي دارند ، مصرف هم زمان آن ها با داروهاي مذكور ، تا زماني كه ادله محكم تري به دست نيامده ، توصيه نمي شود.

سوال دوم ـ يكي از مشتريان داروخانه من ، سوال مي كند كه تحقيقات جديد در مورد گياه سير ، آن طور كه قبلا تصور مي شد ، كلسترول را كاهش نمي دهد. آيا اين گفته صحت دارد و تحقيقات مذكور كدامند ؟

جواب ـ برخي بررسي ها و پژوهش هاي جديد نشان مي دهد كه سير ، كلسترول را كاهش نمي دهد. اين مطلب بر عكس آن يافته مقبول است كه سير كاهش دهنده چربي خون مي باشد. مثلا مي دانيم كه مصرف يك حبه سير در روز ، كلسترول را حدود 10 درصد كاهش مي دهد. احتمال دارد كه برخي از مطالعات جديد ، از روغن ( يا اسانس ) سير استفاده شده كه داراي همه مواد موجود در سير تازه نيست. بنابراين به نظر مي رسد كه نه خود سير ، بلكه احتمالا فرآورده هاي روغني آن كه در اين پژوهش ها استفاده مي شده ، كم اثر يا بي اثر بوده اند.

سوال سوم ـ از گل ساعتی چه استفاده های دارویی میتوان داشت؟

جواب ـ گل ساعتي اثرات ضد اسپاسم ، خواب آور و آرام بخش دارد. از اين گياه مي توان براي درمان بي خوابي استفاده كرد و معمولا خواب آرام و راحتي ايجاد كرده و بدون آن كه اثر خماري باقي بگذارد. از گل ساعتي در هنگامي كه به يك ضد اسپاسم نياز است هم مي توان استفاده كرد ، مانند بيماري پاركينسون ، صرع ، هيستري و ناراحتي هاي تنفسي ( آسم ).اين گياه مي تواند در درمان دردهاي عصبي مانند نورالژي و در عفونت هاي ويروسي اعصاب هم موثر باشد. گل ساعتي را مي توان به عنوان كمپرس در سوختگي ها و التهابات موضعي هم استفاده كرد.

احتياط ـ در دوزهاي بالا ممكن است باعث Sedation و دپرسيون CNS شود و نيز اثر درماني مهار كننده هاي MAO را تشديد نمايد. از مصرف فراوان گل ساعتي در بارداري و شيردهي بايد اجتناب كرد.

مقدار مصرف ـ گياه خشك : g 1ـ25/0 ، به صورت دم كرده ، سه بار در روز. تنتور ( به نسبت 1 به 8 در الكل 45 درصد ) ، ml 2ـ5/0 سه بار در روز

سوال چهارم ـ چاي سبز چيست و چه كاربردي دارد ؟

جواب ـ خود چاي معمولي به عنوان محرك ، مدر و مسكن سردرد شناخته شده است. چاي سبز حاوي دو ماده اساسي است : كافئين و تانن. چاي سبز خاصيت محافظت در مقابل مواد شيميايي (Chemoprotective ) دارد ( احتمالا ناشي از اجزاي تانني اش ) كه مثلا مي تواند تشكيل انحراف كروموزومي تجربي را در سلول هاي مغز استخوان حيوانات متوقف نمايد. كاهش ريسك رشد و پيشرفت پوليپ هاي آدنوماتوي سيگموئيد قولون ، با مصرف فزآينده چاي سبز مرتبط است. در ارتباط با مصرف چاي سبز ، كاهش در كلسترول تام ( ولي نه در تري گليسريد و يا در كلسترول HDL ) هم ديده مي شود. ارزيابي طول عمر 3300 زن ژاپني كه چاي سبز مصرف مي كرده اند ، پيشنهاد مي كند كه اين امر در طول عمر آن ها دخالت داشته و چاي سبز نوعي حفاظت در مقابل بيماري هاي كشنده است.

احتياط ـ FDA پيشنهاد مي كند كه زنان باردار يا آن هايي كه قصد باردار شدن دارند ، از فرآورده هاي كافئين دار اجتناب كنند. با اين حال مطالعات انساني در مورد مقدار مصرف كافئين ، نتايج متناقضي را نشان داده است. بيشتر مطالعات اخير ، نتوانسته اثرات جانبي روي جنين را نشان دهد.

سوال پنجم ـ آيا گياه بومادران ـ آن طور كه معروف مي باشد ـ خواص دارويي دارد ؟

گياه بومادران خواص ضد تب ، معرق ، قابض ، مدر ، ضد عفوني كنندة مجاري ادراي و كاهش دهنده پر فشاري خون را دارد. اين گياه يكي از بهترين معرق هاست ( از طريق تعريق به پوست كمك مي كند تا تتوكسين ها را دفع كند ) و نيز داروي مطمئن و مشخصي براي دفع تب از بدن است. بومادران باعث گشادي عروق خوني شده ، در نتيجه فشار خون را كاهش مي دهد. اين گياه در ناراحتي هاي گوارشي ، اسهال ، نفخ و دلپيچه هم قابل استفاده است. بومادران در عفونت هايي مثل سيستيت ، به خاطر خواص ضد عفوني كنندگي مجاري ادراري هم كاربرد دارد.همچنين مي تواند موجب بهبود زخم ها شود زيرا كه در استعمال روي زخم ، خونريزي را متوقف مي كند. بومادران باعث تحريك ترشحات صفراوي مي شود ، پس مي تواند به عنوان يك اشتهاآور معطر در كم اشتهايي مصرف شود.

احتياط ـ بومادران مي تواند در افراد حساس باعث درماتيت تماسي شود. بنابراين اگر پس از مصرف ،خارش يا التهاب همراه با تشكيل تاول رخ داد ، مصرف آن بايد فورا متوقف شود. بومادران را نبايد در دوران بارداري استفاده كرد ، زيرا كه به عنوان مسقط جنين هم شهرت دارد. از مصرف دوزهاي بالاي آن بايد خودداري كرد زيرا ممكن است با درمان هاي ضد انعقادي و نيز درمان هاي پرفشاري خون و كم فشاري خون تداخل نمايد.

دوز ـ 2 تا 4 گرم گياه خشك يا به صورت دم كرده ، سه بار در روز ، تنتور ( به نسبت 1 به 5 در الكل 45 درصد ) 2 تا 4 ميلي ليتر ، سه بار در روز.

سوال ششم ـ خواص گیاه ختمی در طب گیاهی چیست؟

جواب ـ گياه ختمي خواص خلط آور ، نرم كننده ، تسكين دهنده ، مدر و درمان كنندة زخم ها را دارد. از آن عمدتا به عنوان ضد سرفه ( خلط آورو ملين گلو ) در سرفه هاي تحريكي و التهاب احتقاني گلو و دهان استفاده مي شود. در التهاب غشاهاي مخاطي دستگاه گوارش هم مي توان از اين گياه استفاده كرد. ختمي براي هر گونه آسيب غشاهاي مخاطي در هر نقطة بدن ، مفيد و آرام بخش و مسكن است.

احتياط ـ در تجويز هم زمان ساير داروها با ختمي ، جذب آن داروها ممكن است به تاخير افتد. ختمي ممكن است با درمان هاي هيپرگليسمي رايج نيز تداخل نمايد.

مقدار مصرف ـ 2 تا 5 گرم گياه خشك يا عصاره گيري بدون دخالت گرما ، سه بار در روز ـ شربت ختمي : ml 10 ـ 2 ، سه بار در روز.

سوال هفتم ـ من در جستجوي اطلاعاتي در مورد فرآورده هاي تهيه شده ا زگياه هوفاريقون يا علف چاي هستم. يك بيمار از من در مورد اين گياه و مورد مصرف آن سوال كرد. لطفا اطلاعاتي در مورد اين گياه ، ارايه كنيد.

جواب ـ سوال مذكور يكي از موارد متعددي كه ما دريافت مي كنيم و اطلاعات بيشتري در مورد گياه رايج و معمول علف چاي مي خواهند. داروسازان در اين مورد سوالات ويژه اي دارند كه پاسخ به آن ها ،نياز به اطلاعات باليني دارد.

محققين معتقدند كه گياه علف چاي تنها گياهي است كه از نظر سنتي در درمان افسردگي موثر بوده و در آلمان بيشتر از همه ضد افسردگي ها به فروش مي رسد. هم چنين معتقدند كه اثرات جانبي آن بسيار اندك بوده و قطعا گياهي غير سمي است.

سوال هشتم ـ آيا گياهاني وجود دارند كه مانند برخي از داورهاي موجود ، احتمالا باعث حساسيت به نور خورشيد شوند ؟

جواب ـ گياه معروف علف چاي ، ممكن است منجر به حساسيت نوري شود ، به طوري كه مجاورت كوتاهي با نور خورشيد ، باعث آفتاب سوختگي ، راش ، تورم و رنگي شدن پوست مي گردد. با آن كه اين اتفاق نادر است ، ولي بهتر است به بيماران توصيه شود كه در ماه هاي آفتابي و در تابستان ، خود را بيشتر بپوشاند.

ساير گياهان با پتانسيل اثر حساسيت به نور عبارتند از : داب ، دانه كرفس و آنژليك. به بيمار بايد توصيه كرد كه مجاورت كوتاهي با نور خورشيد ، باعث ايجاد برخي از علايم فوق مي شوند كه اين ها ممكن است عوارض جانبي غير معمول باشند. در اين صورت بيماران بايد خود را بيشتر بپوشانند ، از مواد محافظ ضد آفتاب استفاده كنند و تا ممكن است در سايه قرار گيرند.

سوال نهم ـ من تعدادي گزارش متضاد درباره موارد عدم مصرف گياه علف چاي شنيده ام.آيا مي توانيد در روشن شدن موضوع كمك كنيد ؟

جواب ـ مواردي مانند نحوه تاثير ، عدم مصرف ، عوارض جانبي ، محدوديت هاي غذايي و تداخلات دارويي بالقوه گياه علف چاي ، هنوز دقيقا و به طور كامل روشن نشده و مطالعات عمده رايج بايد تكميل گرديده و نتايج منتشر شوند. با اين حال كتب مختلف داروسازي مدعي اند كه اين گياه ميتواند اثر داروهاي مهار كننده MAO را تشديد كند ، يك عامل حساس كننده به نور است و داراي مقدار زيادي تانن مي باشد. با اين حال اثر مهار كننده MAO به طور in vivo در مورد خود گياه هوفاريقون ، نشان داده نشده است . هم چنين ايجاد حساسيت به نور در دامنه دوزهاي تجويز شده ، معمولا رخ نمي دهد.

تا زماني كه بررسي هاي باليني مرسوم در مورد گياه هوفاريقون ( علف چاي ) توسط موسسات پژوهشي تكميل شوند ، داروسازان مي توانند در مورد آن از اصطلاح “ ضرري مشاهده نشده است” ، استفاده كنند.

سوال دهم ـ مشتريان داروخانه من در مورد نوعي فرآورده هايي گياهي تحت عنوان “فن ـ فن ” (phen – fen) مكررا سوال مي كنند . اين فرآورده ها چيست و در چه موردي به كار مي رود ؟

جواب ـ فرآورده گياهي “ فن ـ فن ” به عنوان كاهش دهنده وزن استفاده مي شود. فرآروده هاي گياهي غير دارويي و مكمل هايي كه به عنوان كاهش دهنده وزن معروفند ، شامل اجزاي گياهي ترموژيك ( سوزاننده چربي ) و نيز آمينواسيدهايي اند كه روي شيمي مغز و نوروترانسميترها اثر مي كنند. در حال حاضر ، مواد طبيعي را به عنوان جانشين هاي طبيعي به جاي داروهاي لاغر كننده مانند فن فلورامين و فن ترمين ، معرفي كرده و روي آن ها تبليغ مي نمايند.

اغلب اين فرآورده هاي عمومي ، حاوي اجزايي از گياهان علف چاي ، افدرا ، كيتوزان ها و همراه با ويتامين ها مواد معدني ، آنزيم ها و آمينواسيدها هستند. علف چاي مانند فن فلورامين و فلوكستين ، ممكن است روي سطح سروتونين ، اشتها را متوقف مي نمايد. يكي ديگر از اجزاي معمول ، يعني كيتوزان ها ، يك آمينو پلي ساكاريد است كه در نوعي ماهي يافت مي شود و گزارش شده كه زمان عبور غذا را از دستگاه گوارش شده كه زمان عبور غذا رااز دستگاه گوارش افزايش مي دهد ، در نتيجه جذب چربي ها و كلسترول را كم مي كند. در بعضي غذاها ، فنيل آلانين ( پيش ساز تيروزين ) گزارش شده كه در روندهاي بيوشيميايي مغز از جمله نوروترانسميترهاي اپي نفرين ، نوراپي نفرين و دوپامين دخالت داشته در نتيجه منجر به توقف اشتها مي گردد.

داروسازان بايد بدانند كه محصولات لاغر كنندة طبيعي ممكن است در بعضي افراد موثر باشند ، ولي اين مواد موثر فارماكولوژيك ممكن است در شرايط خاص ،منع مصرف داشته باشند. مشورت هاي دقيق و سنجيده با داروسازان ، به بيماران و مشتريان كمك خواهد كرد كه با رعايت جوانب بهداشتي و سالم ، يك فرآورده لاغر كننده مناسب را انتخاب نمايند.

سوال يازدهم ـ در بين مشتريان و بيماراني كه به داروخانه من مراجعه مي كنند ، در مورد MSM ، شايعات زيادي وجود دارد. آن چيست ؟

جواب ـ MSM مخفف و علامت متيل سولفونيل متان است ، اين يك تركيب گوگري است كه در برخي غذاها يافت مي شود و در بدن انسان و حيوانات به طور طبيعي وجود دارد. 34 درصد وزن MSM از گوگرد است. انسان MSM را از پيش سازهايش كه در غذاهاي خام وجود دارد ، مي سازد. اين ماده در غذاهاي انبار شده و عمل آوري شده از دست مي رود. MSM گوگرد اضافي مورد نياز رژيم غذايي را تامين مي كند و با تامين اين ماده معدني در دامنه وسيعي از روندهاي طبيعي بيوشيميايي بدن عمل مي نمايد. بدن ما احتياج به گوگرد بيشتر دارد تا جايگزين آن در بافت هاي از دست رفته كند. گوگرد تركيبي مهم در تعدادي از آنزيم ها ، انسولين ، هپارين ، بيوتين ، ميتونين، فاكتور رشد انساني ، هموگلوبين ، فيبرينوژن ، كالسيتونين و پروتئين هاي عضلاني است. بنابراين ، MSM مي تواند تامين كننده بخش گوگردي آمينواسيدها ، ويتامين ها و هورمون ها باشد. همان طور كه سن ما بالاتر مي رود ، طبيعتا MSM كمتري مي سازيم.

طرفداران MSM مدعي فوايد مفيد آن در التهاب ها ، واكنش هاي حساسيتي ، عملكرد ايمني ، آرتريت ، خستگي و پريشاني اند.

سوال دوازدهم ـ من از يكي از مشتريان خود شنيدم كه گياه سابال ممكن است فوايد دارويي واقعي درمان هيپرتروفي خوش خيم پروستات داشته باشد. اين گفته چقدر صحت داشته و نظر صحيح در اين مورد كدام است ؟

جواب ـ مطالعات باليني نشان داده كه گياه سابال (Saw palmetto) در درمان هيپرتروفي خوش خيم پروستات ،موثر است. اين گياه باعث تسكين علامتي سريعي از نظر توانيي در كاهش اندازه پروستات مي گردد و در اغلب موارد ، شب ادراري و سرعت جريان ادرار را در عرض 4 تا 6 هفته اصلاح ميكند. منابع رسمي گياه درماني مقدار mg 320 از عصاره گياه را در روز ، منقسم به دو دوز mg 160 ، توصيه مي كنند. محصولات استاندارد يا تضمين شده از گياه سابال در بازار در دسترس مي باشد ( گياه مذكور در ايران نمي رويد ).

مردم و بيماران در پي فرآورده هاي طبيعي مي باشند كه موثر بوده و با عوارض كمتر و ارزان تر از درمان هاي مرسوم و رايج باشند. به دلايل فوق ، سابال به نظر مي آيد كه فوايد بيشتري از درمان هاي مرسوم در آمريكا داشته باشد. از اين گياه ، عوارض جانبي هورموني ، افت فشار خون ، گيجي يا احتقان بيني كه گاهي اوقات با ساير درمان هاي معمول مشاهده مي شود ، ديده نشده است.

در يك برنامه كامل جهت داشتن يك پروستات سالم ، عوامل ديگر را هم بايد مد نظر قرار داد. بايد توجه كرد كه مصرف الكل و قهوه علايم هيپرتروفي پروستات را افزايش مي دهد و آن ها را بيشتر ظاهر مي كند. اسيدهاي چرب اساسي ، سلنيوم ، ويتامين هاي C و E و همچنين روي مواد مغزي اند كه با كمك به محافظت پروستات در نظر گرفته ميشوند. مسلما براي داشتن يك وجهه بهداشتي مناسب ،تشخيص و ارايه مراقبت هاي اوليه ، هميشه لازم مي باشد.

به کوشش: دكتر فراز مجاب (دانشكده داروسازي علوم پزشكي شهيد بهشتی
===============================================================

درمان سؤ هاضمه با گياهان دارويي و داروهاي گياهي

شرايط زندگي ماشيني در سال هاي اخير باعث گسترش تعدادي از بيماري ها از جمله سؤ هاضمه شده است . نوع تغذيه ، نوع كار و فعاليت ، كمي استراحت ، كمي تحرك و مشكلات روحي و رواني از عوامل بسيار مؤثر در ايجاد سؤهاضمه هستند .

سؤ هاضمه به صورت دل درد ، نفخ ، اسپاسم ، ترشح كردن معده ، اسهال ، يبوست و يا بد هضم شدن غذا در افراد ظاهر مي شود . متأسفانه شمار افراد مبتلا به سؤ هاضمه بسيار زياد بوده و روز به روز به تعداد آن ها اضافه مي شود و در صورتي كه اين افراد بخواهند جهت درمان خود از دارو استفاده كنند عوارض مصرف داروهاي شيميايي باعث نگراني آن ها خواهد بود .

خوش بختانه براي اكثر مشكلات سؤ هاضمه داروهاي گياهي بسيار خوبي وجود دارند كه ضمن اثرات مفيد به علت عدم عوارض جانبي مي توان آن ها را ساليان دراز مصرف كرد .

قبل از توضيح چند نمونه از گياهان مورد مصرف در سؤ هاضمه ، عواملي كه مي توانند در جلوگيري از سؤ هاضمه بسيار مؤثر باشند يادآوري مي شود .

تغذيه :رعايت رژيم غذايي مناسب حاوي مواد متنوع پروتئيني ، چربي ، كربوهيدرات ، ميوه و سبزيجات تازه بسيار ضروري است . وجود الياف گياهي كه بيش تر از طريق خوردن ميوه و سبزيجات به بدن مي رسد در هضم ، جذب و دفع مواد غذايي بسيار مهم است . سبوس گندم در نان هاي سبوس نگرفته از مهم ترين منابع الياف گياهي است . عدم تنوع مواد غذايي به خصوص در طولاني مدت باعث به هم خوردن وضعيت هضم ، جذب و دفع مي شود و انواع عوارض سؤ هاضمه را ايجاد مي كند . نكته ي مهم در تغذيه خوب تنوع و ميزان مصرف غذايي است كه بايد به طور مرتب مصرف شود . مصرف فيبرهاي گياهي كه از طريق ميوه و سبزيجات به بدن مي رسند نه تنها در جلوگيري از سؤ هاضمه نقش دارند بلكه پس از ورود به بدن با جذب آب حجيم شده و باعث سهولت دفع مدفوع مي شوند و از توقف طولاني مواد در روده ي بزرگ و در نتيجه از جذب بيش از اندازه ي چربي ، كلسترول جلوگيري مي كنند ، همين طور در جذب و دفع مواد تعادل برقرار مي سازند و در نتيجه بسياري از مشكلات و از جمله چاقي كاهش مي يابد . هم چنين فيبرهاي گياهي مي توانند با اين عمل ازيبوست كه خود عامل مشكلات متعددي است جلوگيري كنند .

تحرك :تحرك و ورزش از عوامل بسيار مهم براي سلامتي انسان به خصوص در جلوگيري از سؤ هاضمه است . تحرك و ورزش بايد به طور منظم انجام شود و پيوسته تداوم داشته باشد . نداشتن تحرك در ايجاد پيوست دخالت دارد . جالب است كه بدانيد ، امسال شعار سازمان جهاني بهداشت : " تحرك رمز سلامتي" است . تحرك و ورزش در كاهش قند خون ، فشار خون ، چربي و كلسترول افرادي كه از اين عوامل رنج مي برند تأثير خوبي دارد .

عوامل روحي ، رواني: با توجه به اين كه وظيفه ي همه ي اعضاي بدن ، تحت تأثير فرمان هاي اعصاب است ، استرس ، دلهره ، تشويش ، نوع كار و خلاصه عوامل اطراف زندگي شخص مي توانند از طريق مختل كردن كار معده و روده ، عمل هضم و جذب و دفع را مختل كرده و مشكلات مربوط به سؤ هاضمه را ايجاد كند ، لذا بايد از عوامل استرس زا دوري كرد و كوشيد تا آرامش حفظ شود . هم چنين استراحت و خواب از عواملي هستند كه به آرامش كمك كرده و در سلامت انسان دخالت مستقيم دارند .

عوامل ذكر شده جهت سلامتي و به خصوص جلوگيري از سؤ هاضمه در درجه ي اول اهميت قرار دارند ولي در صورتي كه با توجه به رعايت آن ها ، باز هم عوارض سؤهاضمه وجود داشته باشند مي توان از داروهاي گياهي در بسياري از موارد كمك گرفت .

دارو درماني : از گذشته هاي دور گياهان اسانس دار جهت تهيه ي ادويه جات به عنوان افزودني به غذاها ، از اهميت خاصي برخوردار بوده است . مطالعات جديد نشان مي دهد كه ادويه جات ( مخلوط گياهان اسانس دار ) مانند داروها ، در سلامتي و تنظيم بسياري از اعمال بدن مانند تحريك براي هضم ، جذب و يا دفع ، يا تقويت معده و اشتهاآوري تأثير بسزايي دارند . امروزه بيش از بيست اثر فيزيولوژيك و فارماكولوژيك از اسانس ها به اثبات رسيده است . مهم ترين اين آثار عبارت اند از اثرات ضد نفخ ، ضد درد ، ضد اسپاسم ، ضد ميكروب ، ضد قارچ ، محرك ، ضد انگل و موارد ديگر .

هم چنين آروماتراپي ( AROMATHERAPY ) يا رايحه درماني كه براي تسكين و يا درمان بيماري ها از قديم مورد استفاده بوده در سال هاي اخير دوباره مورد توجه و كاربرد قرار گرفته است . يكي از كاربردهاي رايحه درماني ، در دفع مشكلات سوء هاضمه است .

گياهاني از جمله نعنا، گشنيز، بادرنجبويه ، زيره ،رازيانه ، شويد ، جعفري از سبزي هاي خوراكي مشهوري هستند كه ساليان دراز به عنوان گياهان دارويي ضد درد ، ضد نفخ ، ضد اسپاسم ، اشتها آور، مقوي معده ومحرك مورد استفاده قرارگرفته اند درسال هاي اخير واز زمان انقلاب صنعتي دراروپا به بعد ، اين گياهان به صورت فرآورده هاي دارويي به بازار عرضه شده اند . درادامه ي مقاله به سه نمونه از اين گياهان كه بيش تر در فرآورده هاي دارويي مصرف مي شوند اشاره مي شوند .

نعنا : گياهي است علفي كه به نام MENTHA درجهان مشهور است . از اين گياه بيش از 30 گونه درجهان وجود دارد كه اكثر آن ها به عنوان سبزي خوراكي مصرف دارند . باوجودي كه همه نعنا را مي شناسند ولي اطلاعات علمي افراد درباره ي آن بسيار كم است . بايد دانست كه از بين همه ي گونه هاي نعنا فقط چند گونه از نظردارويي نعنا كه بيش تر از همه درصنعت دارسازي مورد مصرف است MENTHA PIPERITA و MENTHA SPICATA هستند اولي به نام PEPPEMINT و دومي به نام SPERMINT مشهور است . گياه نعنا از خانواده ي LABIATAE (نعنا ) است . اسانس گونه هاي دارويي نعنا به علت داشتن تركيباتي از جمله CARVONE وMENTHOL يكي ازپرمصرف ترين اسانس ها است .هم چنين در بين اسانس هاي مورد مصرف درمحصولات بهداشتي به خصوص درخميردندان ها داراي مقام اول است .به طور كلي نعنا واسانس آن داراي خواص ضددرد ، ضد نفخ ، ضد اسپاسم ، محرك معده ، اشتها آور ، خوش بو كننده وضد ميكروب است . درسال هاي اخير گذشته از داروهاي خواركي نعنا داروهاي موضعي از آن تهيه شده است كه جهت دردهاي سطحي دست ، پا ، كمر دردهاي ماهيچه اي مصرف مي شود . محصولات ديگر اسانس نعنا به عنوان ضد احتقان بيني درسرما خوردگي ها ست كه باعث بازشدن بيني و راحت نفس كشيدن مي شود .

گشنيز : گياهي است كه بانام علمي CORIANDER SATIVUM از خانواده ي جعفري . قسمت مورد استفاده ي آن برگ وميوه هاي آن است . برگ گشنيز ، بيش تر به حالت تازه ، يكي ازپرمصرف ترين سبزيجات است . ميوه ي گشنيز يكي از مهم ترين منابع اسانس درصنايع داروسازي وآرايشي بهداشتي است . اين ميوه داراي اثر ضددرد ، ضد نفخ ، ضد اسپاسم ، مقوي معده ، اشتها آوروضد ميكروب است . باتوجه به اين كه دراسانس ميوه ي گشنيز تركيبات خوشبويي از جمله LINALOOL (لينالول ) وجود دارند ، از آن درصنايع آرايشي ، درتهيه ي مواد معطر به وفور استفاده مي شود .

بادرنجبويه : گياهي است بوته اي به نام علمي MELLISA OFFICNALIS كه به نام مليس ( MELLIS) درجهان مشهور است . اين گياه كه به طورتقريبي شباهتي به نعنا دارد از همان خانواده ي نعنا (LABIATAE) است . قسمت مورد استفاده ي آن ، برگ ها وشاخه هاي گلدار آن است . اين گياه داراي اثرات خوب ضددرد ، ضد نفخ واسپاسم ،آرام بخش وتاحدي خواب آور است . بادرنجبويه به علت دارا بودن اسانس داراي بوي مطبوعي است ويكي از پرمصرف ترين گياهان دارويي است .

باوجودي كه مي توان از هركدام از گياهان فوق به طور جداگانه استفاده كرد ولي اكثر كارخانجات ترجيح مي دهند كه براي اثرات سريع تر وقوي تر از فرمولاسيون دوياسه گياه با هم استفاده كنند . يكي از داروهايي كه از فرمولاسيون مخلوط سه گياه فوق تهيه شده است قطره ي كارمنيت ( CARMINT ) است كه از عصاره ي برگ نعنا و بادرنجبويه و ميوه هاي گشنيز فرموله شده است . اين قطره به علت دارا بودن سه عصاره و اسانس گياهان مربوط به خود ، داراي اثر ايده آل ضد درد ، ضد نفخ و ضد اسپاسم است . با توجه به خوراكي بودن گياهان به كار برده شده ، اين قطره مي تواند براي تمام افراد از نوزادان گرفته تا افراد مسن مورد استفاده قرارگيرد . فقط ميزان مصرف در هر مورد متفاوت بوده و طبق راهنماي داروست . قطره كارمينت با هيچ دارو و غذايي داراي تداخل نبوده و مي توان آن را در هر شرايط سني و جنسي اي مصرف كرد . با توجه به بي ضرري آن ، در صورت احتياج مي توان در روز چند مرتبه از آن در موارد نفخ ، درد و اسپاسم استفاده كرد . هم چنين مي توان در صورت سؤ هاضمه ي دائمي آن را ساليان دراز مصرف كرد . براي راهنمايي بيش تر مصرف كنندگان ، بايد گفت ، هستند افرادي كه به طور مداوم با خوردن هر وعده غذا ، معده ي آن ها ناراحت شده و احساس سنگيني ، درد ، نفخ ، و يا اسپاسم مي كنند كه در اين صورت بايد قطره ي كارمينت را با هر وعده ي غذا و با شروع غذا خوردن استفاده كنند . افراد ديگري هستند كه نمي دانند چه موقع احساس ناراحتي خواهند كرد و گاهي دچار نفخ ، درد و اسپاسم مي شوند ، در اين مورد هر گاه احساس ناراحتي پيش آيد مي توان از قطره کارمینت استفاده كرد كه در اين صورت پس از 15 تا 20 دقيقه اثر دارو كامل شده و فرد احساس راحتي مي كند . در حقيقت كارمينت داراي دو نوع اثر سريع و مدت دار است . اثر سريع آن پس از حداكثر بيست دقيقه ظاهر مي شود و نفخ و دل درد را از بين مي برد و اثر دوم آن كه غير سريع است تا چند ساعت و يا يك روز دوام داشته و اثر ضد دردي را در كل بدن اعمال مي كند . كارمينت هم چنين داراي اثر ايده آلي در مشكلات قبل و حين قاعدگي ( دل درد و نفخ ) بوده و به علت داشتن بادرنجبويه در اين گونه موارد داراي اثر آرام بخش است . يك تحقيق كلينيكي دانشگاهي نشان داده است كه قطره ي كارمينت نفخ زنان تازه سزارين شده را در عرض بيست دقيقه مهار كرده و باعث آرامش آن ها شده است . نكته ي بسيار با اهميتي كه مورد سؤال بسياري از افراد است اين كه آيا مي توان به جاي نعنا و يا داروهاي موجود ، از عرق نعنا يا عرقيات طبي ديگر براي رفع سؤ هاضمه از جمله نفخ و درد استفاده كرد . بايد اضافه كرد در صورتي كه عرق نعنا در شرايط استريل تهيه شده باشد و داراي آلودگي ميكروبي و قارچي نبوده و غلظت اسانس موجود در آن كافي باشد مصرف آن بلامانع است ، در مواردي عرقيات موجود در بازار پس از مدتي نگه داري آثار كپك و كدر شدن و رسوب در آن ها ديده مي شود كه نشانه ي آلودگي آن هاست . به طور اساسي محصولات دارويي مايع مانند قطره و شربت ها از نظر آلودگي بسيار حساس هستند به همين دليل فرآورده هايي كه توسط كارخانجات داروسازي تهيه مي شوند استريل بوده و داراي آلودگي يا قارچي نيستند . بنابراين براي اطمينان بايد از داروهاي ساخته شده توسط كارخانجات داروسازي استفاده كرد و اين مسئله به خصوص براي كودكان بسيار اهميت دارد مگر آن كه از استريل بودن عرقيات طبي مطمئن باشيم .

به قلم : محمد حسين صالحي سورمقي(  دكتراي تخصصي داروسازي از انگلستان  )

 

روغن بادام مسكن درد گوش است و باعث نرمي پرد صماخ مي‌شود.
بادام با نام علمي Amygdolus Communis درختي است زيبا به ارتفاع 5 تا 8 متر كه داراي دو گونه شيرين و تلخ است. اين درخت داراي برگهاي ساده، منفرد، بيضوي و دراز و نوك تيز دارد. پهنك برگ آن نيز به وسيله يك دمبرگ دراز به ساقه ارتباط دارد. گلهاي زيبا و صورتي آن چون در اوايل بهار قبل از پيدايش برگ گياه ظاهر مي‌شود، منظره‌اي زيبا به آن مي‌بخشد. هر گل آن داراي 5 كاسبرگ و گلبرگ و 25 تا 30 پرچم است.
ميوه اين درخت در حالت تازه پوشيده از كرك است ولي تدريجا قسمت گوشتدار ميوه يعني ميانبر آن خشك مي‌شود، بطوريكه به صورت پوسته ضخيم و خشكي در اطراف درون بر، در مي‌آيد. مغز بادام بيضي شكل، مسطح و در يكي از دو انتها نوك تيز و انتهاي ديگر آن مدور است. مغز بادام،؛ پوست و ميوه گل آن داري خواص دارويي هستند و از نظر دارويي بادام تلخ داراي ارزش بيشتري است.
بادام در سراسر كشور به عنوان يك درخت ميوه كاشته مي‌شود، بادام شيرين طبيعي گرم و تر دارد و مغز ميوه بادام حاوي انواع ويتامين‌ها از جمله ويتامين B ، املاح معدني، قند و مقادير فراواني فسفر است.
دم كروه برگ و گل درخت بادام در رفع سرفه‌هاي پياپي موثر است و در درمان نارسايي كبدي نيز مفيد است. برگ درخت بادام شيرين اثر آرام‌كننده و صفرابر دارد و چون اعمال كبد را تقويت مي‌كند، از اين نظر مصرف آن در نارسايي اعمال كبد توصيه شده است. روغن بادام باعث طراوت و شادابي پوست مي‌شود و براي رفع ترك پوست مفيد است. همچنين موي سر را تقويت مي‌كند.
روغن بادام تلخ براي ديابت مفيد است و براي تقويت ديد و بينايي نيز مي‌توان آن را به پلك ها ماليد. ضمن آنكه براي رفع لكه‌هاي سياه پوست، كك و مك، شوره سر، چروك صورت و خارش پوستي، تنگي نفس، درد كليه و سر درد مفيد است. مصرف زياد بادام باعث ورم رود و استفراغ مي‌شود.

==================================
با خوردن كاسنی قند خون خود را كنترل كنيد

 

كارشناسان تغذيه مي‌گويند: گياه كاسني مقوي معده بوده، تصفيه كننده خون، ادرار آور، محرك صفرا، ملين، تب‌بر، مقوي جهاز هاضمه، دفع كننده سموم، اشتها آور، ضد ميكروب و مسهل است.

جوشانده كاسني براي سياتيك مفيد است. ريشه كاسني براي تمام اعضاي داخلي بدن مانند قلب، جگر و معده مفيد است. ريشه بو داده كاسني با قهوه معده را تقويت مي‌كند.

ريشه كاسني ورم‌هاي التهابي لثه و دندان و خونريزي‌هاي آن را مداوا مي‌كند.

از برگ و ريشه كاسني در موارد بي اشتهايي، زردي و تقويت كننده دستگاه هاضمه، هيستري، آب آوردن نسوج، عفونت‌هاي مجاري ادراري، تب‌هاي مخاطي، بيماري‌هاي مزمن پوست، نارسايي اعمال كبد، كم خوني، رماتيسم، قولنج‌هاي كبد و ناراحتي‌هاي صفراوي، وجود خون در ادرار و كمك به بيماري ديابت مصرف مي‌شود.

===================================================
استفاده نادرست از گياهان دارويی می‌تواند كشنده باشد

 

 توجه به اينكه كشور ما داراي سابقه غني طب سنتي است، اما مطالعات باليني در اين خصوص انجام نشده و مطالعاتمان مستند نيست.

دكتر شاهين آخوندزاده عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران گفت: ما طب سنتي قوي داريم اما چون مستند نيست متاسفانه مطالب آن در كتابهاي درسي چاپ نمي‌شود و بالطبع دانشجويان نيز هنگام تحصيل چيزي در خصوص آنها نمي‌خوانند بطوريكه در هيچ كدام از كتابهاي دانشجويان پزشكي مطلبي در خصوص داروهاي گياهي چاپ نشده است.

وي افزود: بايد در دانشگاهها سعي شود مشخصات داروهاي گياهي به دانشجويان آموزش داده شود تا پزشكاني كه در شهرستانها و مناطق كوهستاني خدمت مي‌كنند حداقل بدانند كه داروهايي كه تجويز مي‌كنند با گياهان دارويي كه مردم آنجا استفاده مي‌كنند تداخل دارويي نداشته باشد.

دكترآخوندزاده با بيان اينكه يك ماده گياهي يا شيميايي براي اينكه تبديل به دارو شود بايد سه فاز تحقيقاتي را بگذراند، افزود: اين فرآيند در دنيا حدود 15 سال طول مي‌كشد تا برچسب دارو به آن ماده بخورد و پس از آن ديگر فرقي نمي‌كند كه سورس اوليه آن دارو چه چيز باشد بلكه به عنوان دارو شناخته شده و بايد حتماً توسط پزشك تجويز شود و در داروخانه فروخته شود.

وي در پايان گفت: متاسفانه در ايران وقتي در مورد گياهان دارويي صحبت مي‌كنيم مردم فكر مي‌كنند كه عوارضي ندارد و حداقل اينكه آنها را نمي‌كشد و اين درحاليست كه مصرف نادرست و اشتباه بعضي از گياهان واقعاً اثرات كشنده در پي دارد.

========================================================

 

جانا حدیث حسنت در داستان نگنجد                   رمزی ز راز عشقت در صد زبان نگنجد 
جولانگه جلالت در کوی دل نباشد                     جلوه گه جمالت در چشم و جان نگنجد 
سودای زلف و خالت در هر خیال ناید                   اندیشه‌ی وصالت جز در گمان نگنجد 
در دل چو عشقت آمد سودای جان نماند                در جان چو مهرت افتد عشق روان نگنجد 
پیغم خستگانت در کوی تو که آرد                       کانجا ز عاشقانت باد وزان نگنجد 
دل کز تو بوی یابد در گلستان نپوید                     جام کز تو رنگ گیرد خود در جهان نگنجد 
آن دم که عاشقان را نزد تو بار باشد                      مسکین کسی که آنجا در آستان نگنجد 
بخشای بر غریبی کز عشق می‌نمیرد                    وانگه در آشیانت خود یک زمان نگنجد 
جان داد دل که روزی در کوت جای یابد                نشناخت او که آخر جای چنان نگنجد 
آن دم که با خیالت دل را ز عشق گوید                  عطار اگر شود جان اندر میان نگنجد 

عطار-ديوان اشعار-غزليات

 

 

جانا شعاع رویت در جسم و جان نگنجد               وآوازه‌ی جمالت اندر جهان نگنجد 
وصلت چگونه جویم کاندر طلب نیاید                  وصفت چگونه گویم کاندر زبان نگنجد 
هرگز نشان ندادند از کوی تو کسی را                 زیرا که راه کویت اندر نشان نگنجد 
آهی که عاشقانت از حلق جان برآرند                  هم در زمان نیاید هم در مکان نگنجد 
آنجا که عاشقانت یک دم حضور یابند                  دل در حساب ناید جان در میان نگنجد 
اندر ضمیر دلها گنجی نهان نهادی                     از دل اگر برآید در آسمان نگنجد 
عطار وصف عشقت چون در عبارت آرد                زیرا که وصف عشقت اندر بیان نگنجد 

عطار-ديوان اشعار-غزليات

 

 

 

جانا ز فراق تو این محنت جان تا کی                   دل در غم عشق تو رسوای جهان تا کی 
چون جان و دلم خون شد در درد فراق تو              بر بوی وصال تو دل بر سر جان تا کی 
نامد گه آن آخر کز پرده برون آیی                      آن روی بدان خوبی در پرده نهان تا کی 
در آرزوی رویت ای آرزوی جانم                        دل نوحه کنان تا چند، جان نعره‌زنان تا کی 
بشکن به سر زلفت این بند گران از دل                 بر پای دل مسکین این بند گران تا کی 
دل بردن مشتاقان از غیرت خود تا چند                 خون خوردن و خاموشی زین دلشدگان تا کی 
ای پیر مناجاتی در میکده رو بنشین                     درباز دو عالم را این سود و زیان تا کی 
اندر حرم معنی از کس نخرند دعوی                    پس خرقه بر آتش نه زین مدعیان تا کی 
گر طالب دلداری از کون و مکان بگذر                  هست او ز مکان برتر از کون و مکان تا کی 
گر عاشق دلداری ور سوخته‌ی یاری                    بی نام و نشان می‌رو زین نام و نشان تا کی 
گفتی به امید تو بارت بکشم از جان                    پس بارکش ار مردی این بانگ و فغان تا کی 
عطار همی بیند کز بار غم عشقش                     عمر ابدی یابد عمر گذران تا کی 

عطار-ديوان اشعار-غزليات

 

 

زهی در کوی عشقت مسکن دل                 چه می‌خواهی ازین خون خوردن دل 
چکیده خون دل بر دامن جان                    گرفته جان پرخون دامن دل 
از آن روزی که دل دیوانه‌ی توست              به صد جان من شدم در شیون دل 
منادی می‌کنند در شهر امروز                    که خون عاشقان در گردن دل 
چو رسوا کرد ما را درد عشقت                   همی کوشم به رسوا کردن دل 
چو عشقت آتشی در جان من زد                 برآمد دود عشق از روزن دل 
زهی خال و زهی روی چو ماهت              که دل هم دام جان هم ارزن دل 
مکن جانا دل ما را نگه‌دار                      که آسان است بر تو بردن دل 
چو گل اندر هوای روی خوبت                 به خون درمی‌کشم پیراهن دل 
بیا جانا دل عطار کن شاد                      که نزدیک است وقت رفتن دل 

عطار-ديوان اشعار-غزليات

 

 

به گرد دل همي گردي ، چه خواهي كرد ؟ ميدانم

 

چه خواهي كرد؟ دل را خون ، رخ را زرد؟ ميدان

يكي بازي بر آوردي كه رخت دل همه بردي

 

چه خواهي بعد از اين بازي دگر اور ميدانم

 

به حق اشك گرم من، به حق آه سرد من

كه گرمم پرس چون بيني ، كه گرم از سرد ميدانم

به دل گويم كه چون مردان صبوري كن ، دلم گويد :

نه مردم ني زن گر از غم ز زن تا مرد ميدان

دلا چون گرد بر خيزي زهر بادي ، نمي گفتي

كه از مردي برآوردم زدريا گرد ميدانم

مولانا

 

چنان مستم چنان مستم من امشب

كه از چنبر برون جشتم من امشب

چنان چيزي كه در خاطر نيايد

چنانستم چنانستم من امشب

بجان با آسمان عشق رفتم

بصورت كر در اين پستم من امشب

بشوي اي عقل دست خويش از من

كه در مجنون بپيوستم ما امشب

چو واگشت او پي او مي دويدم

و مي از پاي ننشستم من امشب

مولانا

تصنيف دل شيدا

تو دوری از برم دل در برم نیست                  هوای دیگری اندر سرم نیست

به جان دلبرم کز هر دو عالم              خدای من تمنای دگرجز دلبرم نیست

باباطاهر   

آرام جانم سرو روانم من بی تو نمانم عزیز من   بیا ای نازنین بیا ای مه جبین دردت به جانم
از غم عشقت دل شیدا شکست               شیشه می در شب یلدا شکست
از بس که زدم ریگ بیابان به کف                  خار مغیلان   همه در پا شکست
از غم عشقت دل شیدا شکست           شیشه ی می در شب یلدا شکست
 از بس که زدم ریگ بیابان به کف                     خار مغیلان همه در پا شکست

شعر وآهنگ : شيدا

*****************

تصنيف  تار زلف

از بس به تار زلفت ، دلها گرفته منزل                    دل را کجا بجویم ، یک زلف و این همه دل

عزيز دلم،شمع محفلم ،آرام دلم آه

من از تو جدا نمي شم  بيا حبيب دلم              من از تو رضا نمي شم حالا شمع محفلم

 

*****************

تصنيف غم عشق

از غم عشق تو ای صنم روز و شب ناله ها می کنم من
وز قد و قامتت هرزمان صد قیامت به پا می کنم من
دست بر زلف تو می زنم روز خود را سیه می کنم من

گر به فلک می رسد آه من از غمت
چشم تو دل می برد
دلربا یار

با من شیدا نشین حال نزارم ببین
بیش از این بد مکن فتنه به کارم مکن
بی وفا یار

آیین وفا و مهربانی درشهر شما مگر نباشد
سر کوی تو تا چند آیم و شم
زوصلت بی نوا چند آیم و شم
سر کویت برای دیدن تو
نترسی از خدا چند آیم شم

صبر بر جور تو می کنم من روز خود را سیه می کنم من
عمر خود را تبه می کنم من

شعر وآهنگ : شيدا

*****************

ساز و آواز   شعر : سعدي

جزاي آنكه نگفتيم شكر روز وصال                     شب فراق نخفتيم لاجرم ز خيال
دگر به گوش فراموش عهد سنگين دل              پيام ما كه رساند مگر نسيم شمال
تو بر كنار فراتي نداني اين معني                              به راه باديه دانند قدر آب زلال
اگر مراد نصيحت كنان ما اين است              كه ترك دوست بگوييم تصوري است محال
به خاك پاي تو داند كه تا سرم نرود                                  ز سر به در نرود همچنان اميد وصال
حديث عشق چه حاجت كه بر زبان آريم                به آب ديده خونين نوشته صورت حال

سخن دراز كشيديم و همچنان باقي است            كه ذكر دوست نيارد به هيچ گونه ملال

*****************

 بجز غم خوردن عشقت غمی دیگر نمی‌دانم                که شادی در همه عالم ازین خوشتر نمی‌دانم 
گر از عشقت برون آیم به ما و من فرو نایم                 ولیکن ما و من گفتن به عشقت در نمی‌دانم 
ز بس کاندر ره عشق تو از پای آمدم تا سر               چنان بی پا و سرگشتم که پای از سر نمی‌دانم 
به هر راهی که دانستم فرو رفتم به بوی تو                   کنون عاجز فرو ماندم رهی دیگر نمی‌دانم 
به هشیاری می از ساغر جدا کردن توانستم                 کنون از غایت مستی می از ساغر نمی‌دانم 
به مسجد بتگر از بت باز می‌دانستم و اکنون                 درین خمخانه‌ی رندان بت از بتگر نمی‌دانم 
چو شد محرم ز یک دریا همه نامی که دانستم                  درین دریای بی نامی دو نام‌آور نمی‌دانم 
یکی را چون نمی‌دانم سه چون دانم که از مستی             یکی راه و یکی رهرو یکی رهبر نمی‌دانم 
کسی کاندر نمکسار اوفتد گم گردد اندر وی               من این دریای پر شور از نمک کمتر نمی‌دانم 
دل عطار انگشتی سیه رو بود و این ساعت                                    ز برق عشق آن دلبر بجز اخگر نمی‌دانم